Rig Veda Sukta 123
Mandala 10Sukta 1238 Mantras

Sukta 123

Sukta 10.123

Rishi

Traditionally associated with Vena (or a Vena-related seer) in RV 10.123; exact attribution varies by Anukramaṇī traditions.

Devata

Vena / Gandharva-Sūrya complex (a luminous messenger/mediator power); Sūrya and the Waters are central supporting powers in the verse.

Chandas

Triṣṭubh (11-syllable cadence; typical of RV 10 hymns with expansive imagery).

RV 10.123 tán dương Vena như một quyền năng rực sáng mang tính trung gian—thường được đọc như một phức hợp Gandharva–Sūrya—thúc đẩy sinh thành, mặc khải và sự kết hợp của các đối cực vũ trụ. Các câu kệ triển khai những hình ảnh nổi bật về ánh sáng đang thai nghén, sự hội tụ của Nước và Mặt Trời, cùng một cuộc hợp nhất thiên giới mang tính dục–biểu tượng, để rồi kết lại ở “giọt/tia” thiết lập trật tự xuyên suốt ba cõi.

Mantras

Mantra 1

अयं वेनश्चोदयत्पृश्निगर्भा ज्योतिर्जरायू रजसो विमाने । इममपां संगमे सूर्यस्य शिशुं न विप्रा मतिभी रिहन्ति ॥

Chính Vena (Vena) này thúc động những thai tạng muôn sắc—những dạ mẹ của sự trở thành; một luồng quang minh còn bọc trong màng sinh nở, được đặt trong những khoảng rộng của trung giới (rajas). Tại nơi hợp lưu của Nước (ap) và Mặt Trời (Sūrya) này, các bậc vipra liếm nâng nó bằng tư niệm (mati), như nuôi dưỡng một hài nhi mới sinh.

Mantra 2

समुद्रादूर्मिमुदियर्ति वेनो नभोजाः पृष्ठं हर्यतस्य दर्शि । ऋतस्य सानावधि विष्टपि भ्राट् समानं योनिमभ्यनूषत व्राः ॥

Từ vực sâu đại dương (samudra), Vena nâng làn sóng lên; là kẻ sinh từ trời (nabhojāḥ), Ngài phô bày tấm lưng của Đấng Hoàng Kim. Trên đỉnh của Ṛta (Ṛta—trật tự/chân lý vũ trụ), tại ngôi tòa tối thượng (viṣṭapi), các quyền năng rực sáng tiến về một dạ chung (yoni), đồng thanh xướng lời thuận tòng.

Mantra 3

समानं पूर्वीरभि वावशानास्तिष्ठन्वत्सस्य मातरः सनीळाः । ऋतस्य सानावधि चक्रमाणा रिहन्ति मध्वो अमृतस्य वाणीः ॥

Những Bà Mẹ cổ xưa dồn về một nguồn chung duy nhất, cùng đứng trong một tổ, vây quanh bê con. Bước đi trên đỉnh của ṛta (trật tự chân chính vũ trụ), họ liếm lấy những lời nói ngọt như mật của sự bất tử.

Mantra 4

जानन्तो रूपमकृपन्त विप्रा मृगस्य घोषं महिषस्य हि ग्मन् । ऋतेन यन्तो अधि सिन्धुमस्थुर्विदद्गन्धर्वो अमृतानि नाम ॥

Biết rõ hình tướng, các hiền triết (vipra) đã nắn tạo nên nó; họ đi theo tiếng kêu của loài hoang dã, theo tiếng gọi của Đấng vĩ đại. Đi bằng ṛta, họ đứng trên dòng sông; Gandharva đã tìm ra những Danh xưng bất tử.

Mantra 5

अप्सरा जारमुपसिष्मियाणा योषा बिभर्ति परमे व्योमन् । चरत्प्रियस्य योनिषु प्रियः सन्त्सीदत्पक्षे हिरण्यये स वेनः ॥

Apsaras mỉm cười hướng về người tình; Người Nữ ấy mang giữ chàng trong cõi trời tối thượng. Lang thang trong những thai xứ của kẻ yêu dấu, chính mình cũng là kẻ được yêu, Vena an tọa trên cánh vàng.

Mantra 6

नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तं हृदा वेनन्तो अभ्यचक्षत त्वा । हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनं भुरण्युम् ॥

Khi ngươi bay gần trên cõi trời, như chim cánh đẹp, những kẻ tìm cầu bằng trái tim liền chiêm ngưỡng ngươi. Cánh vàng, sứ giả của Varuṇa, con chim mau lẹ trong thai tạng của Yama—ngươi tiến đi với tốc lực không gì ngăn nổi.

Mantra 7

ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थात्प्रत्यङ्चित्रा बिभ्रदस्यायुधानि । वसानो अत्कं सुरभिं दृशे कं स्वर्ण नाम जनत प्रियाणि ॥

Gandharva đứng thẳng trên cõi trời, quay vào nội tâm, mang những vũ khí rực sáng. Khoác ánh quang thơm ngát cho kẻ chiêm ngắm, và bằng danh xưng “Svar”—bầu trời rực sáng—ngài làm sinh khởi những điều khả ái.

Mantra 8

द्रप्सः समुद्रमभि यज्जिगाति पश्यन्गृध्रस्य चक्षसा विधर्मन् । भानुः शुक्रेण शोचिषा चकानस्तृतीये चक्रे रजसि प्रियाणि ॥

Giọt tinh túy tiến về đại dương, nhìn bằng tầm mắt xa của kền kền, nâng giữ pháp (dharma). Tia sáng hân hoan trong ngọn lửa rực trong, và thiết lập những điều khả ái nơi cõi rajas thứ ba.

Frequently Asked Questions

Vena is portrayed as a radiant, mediating power—often associated with a Gandharva-like messenger quality—who brings hidden light into manifestation and links the Sun with the Waters.

The hymn uses birth imagery to describe insight: illumination first appears subtle and protected, and the seers’ focused contemplation ‘nurtures’ it until it becomes clear, stable knowledge.

When inner vitality (Waters) meets clarity (Sun), a mediating light arises that can be cultivated through disciplined thought, leading to alignment with ṛta—truth, right order, and right action.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App