Rig Veda 1.72.3: Mandala 1, Sukta 72, Mantra 3

Sukta 1.72

Rishi: Parāśara Śāktya

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ॥

Transliteration

tisró yád agne śarádas tvā́m íc chúcíṃ ghṛténa śúcayaḥ saparyā́n | nā́māni cid dadhire yajñiyā́ny asū́dayanta tanvàḥ sujā́tāḥ ||

Translation

Hỡi Agni, suốt ba mùa thu, những bậc thanh khiết đã tìm kiếm Ngài—những bậc thanh khiết đã phụng sự Ngài bằng ghṛta (bơ tinh luyện) trong sáng. Họ còn an lập các danh xưng thuộc về yajña (tế lễ); và những thân thể quyền năng, thiện sinh, được đánh thức, bị thúc đẩy vào hành động.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तिस्रः: three
• तिस्रः: विशेषण (कर्तृपदस्य/समूहस्य)
• Type: Noun (numeral used adjectivally)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ

• यत्: when/that (which)
• यत्: सम्बन्ध/उपपद
• Type: Indeclinable (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• शरदः: autumns/years
• शरदः: कर्म (इच्छ्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: शरद् (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (इच्छ्-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इच्छुचिम्: desiring the pure (one)/seeking purity
• इच्छुचिम्: विशेषण (कर्मपदस्य)
• Type: Kṛdanta (verbal adjective)
• Root: इष्/इच्छ् (धातु) + शुचि (प्रातिपदिक)

• घृतेन: with ghee
• घृतेन: करण
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• शुचयः: the pure ones
• शुचयः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• सपर्यान्: acts of worship/service
• सपर्यान्: कर्म (दधिरे/असूदयन्त इत्यादि क्रियाणाम्—‘पूजाः/सेवाः’)
• Type: Noun
• Root: सपर्य (प्रातिपदिक; ‘सेवा/पूजा’)

• नामानि: names
• नामानि: कर्म (दधिरे)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: सम्बन्ध/निपात
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• दधिरे: they placed/established
• दधिरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• यज्ञियानि: worthy of sacrifice/ritual
• यज्ञियानि: विशेषण (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ-सम्बद्ध/यज्ञार्ह)

• असूदयन्त: they kindled/impelled
• असूदयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सू/सूद् (धातु; ‘प्रेरणे/उत्पादने/प्रज्वलने’ वैदिक)

• तन्वः: their bodies/persons
• तन्वः: कर्म (असूदयन्त)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• सुजाताः: well-born/nobly born
• सुजाताः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: सुजात (प्रातिपदिक; सु- + जात)