Sukta 163

Mantra 1

यदक्रन्दः प्रथमं जायमान उद्यन्त्समुद्रादुत वा पुरीषात् । श्येनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू उपस्तुत्यं महि जातं ते अर्वन् ॥

Khi ngươi vừa sinh ra đã cất tiếng kêu đầu tiên, vươn lên từ vực sâu của đại dương—hay cả từ chất đất phì nhiêu—ngươi như đôi cánh của chim ưng, như đôi tay của nai. Hỡi tuấn mã, trong ngươi đã sinh ra một sự vĩ đại xứng đáng được khẩn thỉnh.

Mantra 2

यमेन दत्तं त्रित एनमायुनगिन्द्र एणं प्रथमो अध्यतिष्ठत् । गन्धर्वो अस्य रशनामगृभ्णात्सूरादश्वं वसवो निरतष्ट ॥

Được Yama ban tặng, Trita đã thắng ách cho tuấn mã này để đi cuộc hành trình nội tâm; Indra là người đầu tiên cưỡi lên và đứng vững trên nó. Gandharva nắm lấy dây cương của khát vọng; và các Vasus đã nắn tạo con ngựa ấy từ nguồn sáng rực của Mặt Trời—những quyền năng kiến lập sự viên mãn có trật tự của hữu thể.

Mantra 3

असि यमो अस्यादित्यो अर्वन्नसि त्रितो गुह्येन व्रतेन । असि सोमेन समया विपृक्त आहुस्ते त्रीणि दिवि बन्धनानि ॥

Hỡi tuấn mã đầy uy lực, ngươi là Yama — luật chính và sự tự chế; ngươi là Āditya — chân lý rộng lớn, rực sáng; ngươi là Trita nhờ kỷ luật thầm kín của lời thệ. Ngươi hòa kết với Soma trong sự thuận hòa đồng tâm; người ta nói rằng ngươi có ba mối ràng buộc trên trời — ba mối neo của cõi cao, giữ cho sức lực được đặt đúng thế.

Mantra 4

त्रीणि त आहुर्दिवि बन्धनानि त्रीण्यप्सु त्रीण्यन्तः समुद्रे । उतेव मे वरुणश्छन्त्स्यर्वन्यत्रा त आहुः परमं जनित्रम् ॥

Người ta nói: ngươi có ba mối ràng buộc trên trời, ba mối trong các dòng nước, và ba mối ở tận trong lòng biển sâu. Hỡi tuấn mã, nguyện Varuṇa ban cho ta cái nhìn thấu suốt để tìm ra nơi họ tuyên xưng là chỗ sinh thành tối thượng của ngươi — nơi sức lực khởi lên đầu tiên trong chân lý tối cao.

Mantra 5

इमा ते वाजिन्नवमार्जनानीमा शफानां सनितुर्निधाना । अत्रा ते भद्रा रशना अपश्यमृतस्य या अभिरक्षन्ति गोपाः ॥

Đây là những sự tẩy sạch của ngươi, hỡi kẻ mang sự sung mãn; đây là những chỗ đặt của móng ngươi — những dấu chân giành được đích đến. Tại đây ta đã thấy dây cương cát tường của ngươi, được các mục giả của ṛta (Ṛta, trật tự chân chính) canh giữ — những quyền năng bảo hộ sự vận hành đúng đắn của Chân lý trong chúng ta.

Mantra 6

आत्मानं ते मनसारादजानामवो दिवा पतयन्तं पतंगम् । शिरो अपश्यं पथिभिः सुगेभिररेणुभिर्जेहमानं पतत्रि ॥

Từ xa, bằng tâm trí, ta đã nhận biết tự tính—ātman—của ngươi: chim patanga bay nhanh, sà xuống từ trời. Ta thấy đầu ngươi lao đi trên những nẻo đường tốt lành, rung động bởi năng lực không vướng bụi—hỡi kẻ có cánh—chạy về đích của minh kiến.

Mantra 7

अत्रा ते रूपमुत्तममपश्यं जिगीषमाणमिष आ पदे गोः । यदा ते मर्तो अनु भोगमानळादिद्ग्रसिष्ठ ओषधीरजीगः ॥

Tại đây ta thấy hình tướng tối thượng của ngươi: kẻ cầu thắng lợi, tiến đến dấu chân của Go—‘Bò’ là Quang tuyến—nơi có sự nuôi dưỡng. Khi kẻ phàm nhân chạy theo hưởng thụ mà không có chân lý của con đường, thì quả thật, hỡi kẻ nuốt chửng dữ dội nhất, hắn bị xua khiến phải ăn các oṣadhī—những thảo mộc—lấy sự sinh trưởng thấp kém làm lương thực.

Mantra 8

अनु त्वा रथो अनु मर्यो अर्वन्ननु गावोऽनु भगः कनीनाम् । अनु व्रातासस्तव सख्यमीयुरनु देवा ममिरे वीर्यं ते ॥

Theo sau ngươi, chiến xa chuyển động; theo sau ngươi, dũng sĩ trẻ; theo sau ngươi, các tia sáng—gāvaḥ—và phần hưởng lạc dành cho người trẻ. Theo sau ngươi, các đoàn thể bước vào tình bằng hữu của ngươi; theo sau ngươi, chư thần đo lường và phân định vīrya—dũng lực—của ngươi: sức mạnh của ngươi trở thành chuẩn mực cho mọi kẻ tiến bước.

Mantra 9

हिरण्यशृङ्गोऽयो अस्य पादा मनोजवा अवर इन्द्र आसीत् । देवा इदस्य हविरद्यमायन्यो अर्वन्तं प्रथमो अध्यतिष्ठत् ॥

Nó mang sừng vàng; chân nó như sắt; đà lao về trước nhanh như ý—Indra ở trong nó làm chỗ tựa phía dưới. Các thần linh đã đến với lễ vật của nó, lễ vật đáng được thọ hưởng; ai là người đầu tiên cưỡi lên tuấn mã ấy thì người ấy nhận trước và dẫn đầu tế lễ (yajña) của sức lực.

Mantra 10

ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सं शूरणासो दिव्यासो अत्याः । हंसा इव श्रेणिशो यतन्ते यदाक्षिषुर्दिव्यमज्ममश्वाः ॥

Đầu mút mạnh mẽ, lộ trình giữa vững chắc; những tuấn mã thiên giới (atyaḥ) phì hơi như các dũng sĩ, hợp lại thành một đà chuyển động. Như đàn thiên nga bay theo hàng lối, chúng cùng nhau gắng sức; khi những con ngựa đã chạm tới lộ trình trên trời, bước vào đường cao của chuyển động rực sáng.

Mantra 11

तव शरीरं पतयिष्ण्वर्वन्तव चित्तं वात इव ध्रजीमान् । तव शृङ्गाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति ॥

Hỡi tuấn mã, thân ngươi khát khao bay lượn; tâm ngươi chuyển động như gió, mau lẹ và thôi thúc. Những chiếc sừng của ngươi được đặt vững ở nhiều nơi; trong các khu rừng chúng lang thang không yên—dấu cho thấy: nếu sức lực này không được chế ngự, các mũi nhọn quyền năng của nó sẽ tản mác giữa bụi rậm rối ren của miền hoang dã nội tâm.

Mantra 12

उप प्रागाच्छसनं वाज्यर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः । अजः पुरो नीयते नाभिरस्यानु पश्चात्कवयो यन्ति रेभाः ॥

Ngài tiến lên phía trước, đến ngôi tòa của Lời (Vāc) và quyền nhiếp trị của Lời—tuấn mã hùng cường của sự sung mãn, Arvan, được dẫn hướng về chư thần, bừng cháy trong ánh sáng của tâm. “Đấng Chưa Sinh” Aja được dắt đi trước, như trung tâm rốn thẳm sâu của ngài; phía sau, các hiền triết kavi và những người xướng ca được linh hứng rebha theo dấu quyền năng đang chuyển động ấy.

Mantra 13

उप प्रागात्परमं यत्सधस्थमर्वाँ अच्छा पितरं मातरं च । अद्या देवाञ्जुष्टतमो हि गम्या अथा शास्ते दाशुषे वार्याणि ॥

Ngài tiến tới, đến chỗ tối thượng, nền tảng của sự thành tựu; tuấn mã Arvan hướng về Cha và Mẹ. Hôm nay ngài là đấng được chư thần ưa chuộng nhất, thật sự là đấng cần được đạt tới; rồi ngài phân phát cho người hiến dâng những của cải đáng ước—sự viên mãn của hữu thể.