HomeRig VedaMandala 1Sukta 160Mantra 5
Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 1.160

Rishi: As RV 1.160 (verify in Anukramaṇī)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth) as the dual cosmic Parents, givers of bṛhat and kṣatra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

ते नो गृणाने महिनी महि श्रवः क्षत्रं द्यावापृथिवी धासथो बृहत् । येनाभि कृष्टीस्ततनाम विश्वहा पनाय्यमोजो अस्मे समिन्वतम् ॥

ते नो॑ गृणा॒ने म॑हिनी॒ महि॒ श्रव॑: क्ष॒त्रं द्या॑वापृथिवी धासथो बृ॒हत् । येना॒भि कृ॒ष्टीस्त॒तना॑म वि॒श्वहा॑ प॒नाय्य॒मोजो॑ अ॒स्मे समि॑न्वतम् ॥

té no gṛṇāné mahinī́ máhi śrávaḥ kṣatráṃ dyāvāpṛthivī dhāsatho bṛhát | yénā́bhi kṛṣṭī́s tátanāma viśvā́hā panā́yyam ójo asmē sám invatam ||

Khi chúng con cất lời tán tụng hai Ngài—hỡi hai Đấng hùng vĩ—xin hãy thiết lập cho chúng con sự vĩ đại bao la ấy: danh tiếng rộng khắp và quyền lực vương giả, hỡi Trời và Đất. Nhờ sức mạnh mà hai Ngài luôn trải rộng các cộng đồng, xin đặt vào trong chúng con uy lực đáng ca ngợi ấy và làm cho nó cùng tăng trưởng trong chính hữu thể chúng con.

ते । नः॒ । गृ॒णा॒ने इति॑ । म॒हि॒नी॒ इति॑ । महि॑ । श्रवः॑ । क्ष॒त्रम् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । धा॒स॒थः॒ । बृ॒हत् । येन॑ । अ॒भि । कृ॒ष्टीः । त॒तना॑म । वि॒श्वहा॑ । प॒नाय्य॑म् । ओजः॑ । अ॒स्मे इति॑ । सम् । इ॒न्व॒त॒म् ॥ते । नः । गृणाने इति । महिनी इति । महि । श्रवः । क्षत्रम् । द्यावापृथिवी इति । धासथः । बृहत् । येन । अभि । कृष्टीः । ततनाम । विश्वहा । पनाय्यम् । ओजः । अस्मे इति । सम् । इन्वतम् ॥te | naḥ | gṛṇāne iti | mahinī iti | mahi | śravaḥ | kṣatram | dyāvāpṛthivī iti | dhāsathaḥ | bṛhat | yena | abhi | kṛṣṭīḥ | tatanāma | viśvahā | panāyyam | ojaḥ | asme iti | sam | invatam

तेthey (those two/these; here: the two deities addressed)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृणानेbeing praised / while being sung to
गृणाने:
Sambodhana
TypeParticiple (Adjective)
Rootगृ (स्तुति/गायने) → गृण् (धातु)
महिनीO great (two) / mighty (two)
महिनी:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootमहीन (प्रातिपदिक; ‘महान्/महती’ भाव)
महिgreatly / mightily
महि:
Karaṇa
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; ‘महदर्थे’)
श्रवःfame, glory
श्रवः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रवस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
क्षत्रम्sovereign power, dominion
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth (the pair)
द्यावापृथिवी:
Kartā
TypeNoun (Dual compound)
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/द्याव् + पृथिवी)
धासथःyou two place/establish
धासथः:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘स्थापने/धारणे’
बृहत्great, lofty
बृहत्:
Karma
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (विशेषण-प्रातिपदिक)
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिtowards, over
अभि:
Upapada
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
कृष्टीःpeoples, communities
कृष्टीः:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्टि (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
ततानामwe have stretched/spread
ततानाम:
Kriyā
TypeVerb
Rootतन् (धातु) ‘विस्तारे’
विश्वहाalways, at all times
विश्वहा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootविश्वहा (अव्यय; विश्व + हा ‘सर्वदा’)
पनाय्यम्praiseworthy, admirable
पनाय्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपनाय्य (विशेषण-प्रातिपदिक; √पण्/पन् ‘स्तुतौ/व्यवहारे’ से ‘प्रशंसनीय’)
ओजःstrength, vigor
ओजः:
Karma
TypeNoun
Rootओजस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
अस्मेin us / among us
अस्मे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सम्together, fully
सम्:
Upapada
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
इन्वतम्impel, strengthen (you all / you two addressed as plural in blessing)
इन्वतम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootइन्/इन्व् (धातु) ‘प्रेरणे/बलवर्धने’