Shloka 10

न्यग्रोध

प्रवेश-निवारणम् (Preventing Indrajit’s Banyan-Tree Rite) / Indrajit Confronts Vibhishana

Devanagari script

एवमुक्तोमहातेजामनस्वीरावणात्मजः ।अब्रवीत्परुषंवाक्यंतत्रदृष्टवाविभीषणम् ।।6.87.10।।

Transliteration

evam ukto mahā-tejā manasvī rāvaṇātmajaḥ | abravīt paruṣaṃ vākyaṃ tatra dṛṣṭvā vibhīṣaṇam ||6.87.10||

Translation

Nghe nói vậy, người con của Rāvaṇa, bậc đại quang minh và ý chí kiên định, thấy Vibhīṣaṇa ở đó liền thốt ra những lời cay nghiệt.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (thus/in this way)

• उक्तः: having been spoken to
• उक्तः: कर्ता (Kartā/Subject; predicate participle)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: कृत् (क्त) past passive participle, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'having been addressed/said to'

• महातेजाः: greatly radiant
• महातेजाः: कर्ता (Kartā/Subject; epithet)
• Type: Adjective
• Root: महा + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय; विशेषण

• मनस्वी: high-spirited
• मनस्वी: कर्ता (Kartā/Subject; epithet)
• Type: Adjective
• Root: मनस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इन्-प्रत्ययान्त ('high-spirited')

• रावणात्मजः: Ravana's son
• रावणात्मजः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: रावण + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष

• अब्रवीत्: spoke
• अब्रवीत्: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परुषम्: harsh
• परुषम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying वाक्यम्)

• वाक्यम्: words/speech
• वाक्यम्: कर्म (Karma/Object of अब्रवीत्)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (there)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) from दृश्; पूर्वकाल (having seen)

• विभीषणम्: Vibhīṣaṇa
• विभीषणम्: कर्म (Karma/Object of दृष्ट्वा)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Context

Having spoken that way, highly energetic and strong minded Indrajith seeing Vibheeshana spoke to him harshly as follows.

Characters & Entities

• Indrajit (Meghanāda)
• Rāvaṇa
• Vibhīṣaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse sets up a dharmic tension: loyalty to family and kingdom versus loyalty to righteousness. Indrajit’s harshness foreshadows how adharma often defends itself through intimidation rather than truth.

What is the narrative situation?

Indrajit encounters Vibhīṣaṇa on the battlefield context and begins to address him with recrimination.

Which character virtue is emphasized?

Indrajit’s firmness and pride (a strength that can become a vice), contrasted implicitly with Vibhīṣaṇa’s principled stance.