Shloka 8

त्रिशिरा–देवान्तक–महोदर–मत्त

महापार्श्व) वधः | Slaying of Trisira, Devantaka, Mahodara, and Matta (Mahaparsva

Devanagari script

स ववर्षततोवृक्षान् शैलाश्चकपिकुञ्जरः ।तान् प्रचिच्छेदसङ्कृद्धस्त्रिशिरानिशितैश्शरैः ।।।।

Transliteration

sa vavarṣa tato vṛkṣān śailāṃś ca kapikuñjaraḥ |

tān praciccheda saṅkruddhas triśirā niśitaiḥ śaraiḥ ||

Translation

Bấy giờ vị chiến sĩ khỉ vĩ đại tung mưa cây cối và đá núi. Triśiras nổi giận, dùng những mũi tên sắc bén chém đứt, hạ rơi tất cả.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ववर्ष: rained down
• ववर्ष: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: देश/क्रमवाचक अव्यय (then/thereupon)

• वृक्षान्: trees
• वृक्षान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; accusative plural

• शैलान्: rocks
• शैलान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; accusative plural

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (and)

• कपिकुञ्जरः: the monkey-bull/leader
• कपिकुञ्जरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपि-कुञ्जर (प्रातिपदिक; कपि + कुञ्जर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; कर्मधारय (कपीनां कुञ्जरः)

• तान्: those (missiles)
• तान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; accusative plural

• प्रचिच्छेद: cut down
• प्रचिच्छेद: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-छिद् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada

• सङ्कृद्धः: enraged
• सङ्कृद्धः: Visheshana of Karta (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-क्रुध् (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; 'enraged'

• त्रिशिराः: Triśirā
• त्रिशिराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि-शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular

• निशितैः: sharp
• निशितैः: Visheshana of Karana (करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निशित (प्रातिपदिक; from निश्/निश्- to sharpen)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental plural; qualifies शरैः

• शरैः: with arrows
• शरैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental plural

Context

Then the leader of the monkeys, rained trees and rocks. Angry Trisira attacked all of them with sharp arrows.

Characters & Entities

• Aṅgada (implied as kapikuñjara)
• Triśiras
• vṛkṣa (trees)
• śara (arrows)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as steadfast effort: both sides exert force, but the epic frames the monkey host as aligned with Rāma’s righteous aim; perseverance is shown through sustained engagement.

What is the narrative situation?

Angada hurls trees and stones; Triśiras, angered, counters by cutting them midair with arrows.

Which character virtue is emphasized?

Tenacity and martial skill—endurance under counterattack.