Shloka 4

त्रिशिरा–देवान्तक–महोदर–मत्त

महापार्श्व) वधः | Slaying of Trisira, Devantaka, Mahodara, and Matta (Mahaparsva

Devanagari script

रथमादित्यसङ्काशंयुक्तंपरमवाजिभिः ।आस्थायत्रिशिरावीरोवालिपुत्रमथाभ्ययात् ।।।।

Transliteration

ratham ādityasaṅkāśaṁ yuktaṁ paramavājibhiḥ | āsthāya triśirā vīro vāliputram athābhyayāt ||

Translation

Bấy giờ dũng sĩ Triśiras lên cỗ chiến xa rực sáng như mặt trời, thắng bằng những tuấn mã thượng hạng, rồi tiến đến đối đầu Aṅgada, con của Vāli.

Word by Word

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular

• आदित्यसङ्काशम्: sun-like
• आदित्यसङ्काशम्: Visheshana of Karma (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आदित्य-सङ्काश (प्रातिपदिक; आदित्य + सङ्काश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular; तत्पुरुष (आदित्यस्य सङ्काशः) qualifying रथम्

• युक्तम्: yoked/harnessed
• युक्तम्: Karma-visheshana (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; agrees with रथम्

• परमवाजिभिः: with excellent horses
• परमवाजिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: परम-वाजिन् (प्रातिपदिक; परम + वाजिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental plural; कर्मधारय (परमा वाजिनः)

• आस्थाय: having mounted
• आस्थाय: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-स्था (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव (gerund), 'having mounted/taken seat'

• त्रिशिराः: Triśirā
• त्रिशिराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि-शिरस् (प्रातिपदिक; त्रि + शिरस्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; द्विगु (त्रीणि शिरांसि यस्य)

• वीरः: the hero
• वीरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; apposition to त्रिशिराः

• वालिपुत्रम्: Vāli's son
• वालिपुत्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वालि-पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक अव्यय (then)

• अभ्ययात्: advanced toward
• अभ्ययात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-या (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada

Context

Then Trisira, seated on the chariot, effulgent as the Sun, yoked to the best horse marched towards Angada.

Characters & Entities

• Triśiras
• Aṅgada
• Vāli
• chariot
• horses
• Sun (Āditya)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma in epic narrative also includes accountability in conflict: challengers deliberately seek worthy opponents, making the battle a test of responsibility and valor.

What is the narrative situation?

Triśiras rides forth in a radiant chariot and moves to engage Aṅgada.

Which character virtue is emphasized?

Martial confidence and readiness to confront a principal adversary.