Shloka 39

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

Devanagari script

वज्रहस्तोयथाशक्रःपाशहस्तइवान्तकः ।शूलहस्तोबभौयुद्धेकुम्बकर्णोमहाबलः ।।।।

Transliteration

vajrahasto yathā śakraḥ pāśahasta ivāntakaḥ |

śūlahasto babhau yuddhe kumbhakarṇo mahābalaḥ |

Translation

Trên chiến địa, Cumbhakarṇa đại lực, tay cầm giáo nhọn, rực sáng như Đế Thích (Śakra) cầm chày kim cang, lại như Thần Tử (Antaka) cầm thòng lọng.

Word by Word

• वज्रहस्तः: having a thunderbolt in hand
• वज्रहस्तः: कर्तृ-विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वज्रहस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वज्रः यस्य हस्ते)

• यथा: as, like
• यथा: सम्बन्ध/उपमान (upamā-marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)

• शक्रः: Indra
• शक्रः: उपमान (उपमानम्)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पाशहस्तः: having a noose in hand
• पाशहस्तः: कर्तृ-विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पाशहस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पाशः यस्य हस्ते)

• इव: like
• इव: सम्बन्ध/उपमान (upamā-marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (simile particle)

• अन्तकः: Death (Yama)
• अन्तकः: उपमान (उपमानम्)
• Type: Noun
• Root: अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• शूलहस्तः: holding a spear in hand
• शूलहस्तः: कर्तृ-विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: शूलहस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शूलं यस्य हस्ते)

• बभौ: shone, appeared
• बभौ: क्रिया (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: भा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• युद्धे: in battle
• युद्धे: अधिकरण (अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• कुम्बकर्णः: Kumbhakarna
• कुम्बकर्णः: कर्ता (कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: कुम्बकर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• महाबलः: very mighty
• महाबलः: कर्तृ-विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: महाबल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (महान् बलः यस्य/महद् बलम्)

Context

Holding pike in hand, mighty Kumbhakarna was shining in the battlefield like Indra holding thunderbolt, and like Lord of Death holding the noose.

Characters & Entities

• Kumbhakarna
• Śakra (Indra)
• Antaka (Death)
• Vajra
• Pāśa
• Śūla

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse distinguishes might from right: even when someone appears godlike in power, dharma judges the purpose and restraint behind action, not mere brilliance.

What is the narrative situation?

Kumbhakarṇa advances in battle wielding a spear, and the narration heightens his terror by comparing him to Indra and to Death.

Which character virtue is emphasized?

For the defenders, the implied virtue is steadiness against fear—remaining committed to dharma even when the adversary seems invincible.