Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 67›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 19

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

Devanagari script

स शूलमासाद्यतटित्प्रकाशंगिरिर्यथाप्रज्वलिताग्रशृङ्गम् ।बाह्वन्तरेमारुतिमाजघानगुहोऽचलंक्रौञ्चमिवोग्रशक्त्या ।।।।

Transliteration

sa śūlam āsādya taḍit-prakāśaṃ girir yathā prajvalitāgra-śṛṅgam |

bāhv-antare mārutim ājaghāna guho 'calaṃ krauñcam ivogra-śaktyā ||

Translation

Nắm lấy cây giáo sáng lóe như tia chớp, tựa ngọn núi có đỉnh bừng lửa, hắn dùng sức dữ dội đánh Māruti ngay giữa hai cánh tay (trước ngực); như Guha lấy oai lực mà đánh núi Krauñca.

Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular); सर्वनाम (pronoun)
शूलम्a pike/spear
शूलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative singular)
आसाद्यhaving taken up/obtained
आसाद्य:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Converb)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); ‘having reached/obtained’
तटित्-प्रकाशम्shining like lightning
तटित्-प्रकाशम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतटित् (प्रातिपदिक) + प्रकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (light like lightning)
गिरिःa mountain
गिरिः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular)
यथाas/like
यथा:
सम्बन्ध/उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्ययम् (indeclinable of comparison: ‘as/like’)
प्रज्वलित-अग्र-शृङ्गम्with a blazing peak
प्रज्वलित-अग्र-शृङ्गम्:
उपमेय-विशेषण (Qualifier of the compared object)
TypeNoun
Rootप्र-√ज्वल् (धातु) + अग्र (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; समासः (अग्रशृङ्गम् = peak-horn; प्रज्वलितम् = blazing, as prior member)
बाहु-अन्तरेbetween the arms (on the chest)
बाहु-अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular); ‘between the arms/at the chest’
मारुतिम्Maruti (Hanuman)
मारुतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमारुति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular)
आजघानstruck
आजघान:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootआ-√हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष-एकवचनम् (3rd person singular)
गुहःGuha (Kumbhakarna)
गुहः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular); नाम (proper noun)
अचलम्a mountain
अचलम्:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular); ‘mountain’
क्रौञ्चम्Krauñca (mountain)
क्रौञ्चम्:
उपमान-विशेष्य (Specific standard)
TypeNoun
Rootक्रौञ्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular); विशेष-गिरिनाम (name of a mountain)
इवlike
इव:
उपमा-सूचक (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्ययम् (comparative particle)
उग्र-शक्त्याwith a formidable spear/force
उग्र-शक्त्या:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootउग्र (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Feminine, Instrumental singular); कर्मधारयः (formidable spear/weapon)
Context

Kumbhakarna ,who was like a mountain blazing like fire, pierced at Maruti's chest with his pike shining like lightning just as Guha struck at Krauncha mountain.

Characters & Entities
K
Kumbhakarṇa
H
Hanūmān (Māruti)
G
Guha (Skanda/Kārttikeya)
Ś
Śūla (spear/pike)

FAQs

Dharma is tested under suffering: even when struck down, the righteous side must maintain resolve and discipline rather than collapse into despair.

Kumbhakarṇa counterattacks, driving a lightning-bright spear into Hanūmān’s chest area.

Hanūmān’s kṣānti and dhairya (endurance and steadiness) are set up—his capacity to withstand injury for a higher cause.

←Previous Verse
Next Verse→