Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 66, Shloka 10
कुम्भकर्णप्रस्थानम् तथा अङ्गदप्रेरणा
Kumbhakarna’s sortie and Angada’s rallying of the Vanaras
Devanagari script
प्रांशुभिर्गिरिशृङ्गैश्चशिलाभिश्चमहाबलः ।पादपैःपुष्पिताग्रैश्चहन्यमानो न कम्पते ।।।।
Transliteration
prāṃśubhir giriśṛṅgaiś ca śilābhiś ca mahābalaḥ | pādapaiḥ puṣpitāgraiś ca hanyamāno na kampate ||
Translation
Dẫu bị những đỉnh núi cao vút, những tảng đá và những cây ngọn trổ hoa nện xuống, bậc đại lực ấy vẫn không hề run chuyển.
Word by Word
प्रांशुभिःlofty/tall
प्रांशुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootप्रांशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; गिरिशृङ्गैः इत्यस्य विशेषणम्
गिरिशृङ्गैःwith mountain-peaks
गिरिशृङ्गैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिरि + शृङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (गिरेः शृङ्गम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
शिलाभिःwith rocks
शिलाभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
महाबलःthe mighty one
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (महद् बलम् यस्य)
पादपैःwith trees
पादपैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
पुष्पिताग्रैःwith blossoming tops
पुष्पिताग्रैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपुष्पित + अग्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (पुष्पितम् अग्रं येषाम्) पादपैः इत्यस्य विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
हन्यमानःbeing struck
हन्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; महाबलः इत्यस्य विशेषणम्
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (not)
कम्पतेshakes/trembles
कम्पते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
Context
Though Kumbhakarna was hit with lofty mountain peaks and trees with blossoms at crests, he was not shaken.
Characters & Entities
K
KumbhakarṇaV
Vānara forces (implied as attackers)FAQs
Steadfastness under attack: endurance and composure in crisis are treated as marks of disciplined strength.
The vānara warriors hurl massive natural weapons at Kumbhakarṇa, but he remains unshaken.
Fortitude (dhairya) and physical invulnerability.