Shloka 27

चतुश्चत्वारिंशः सर्गः (Sarga 44): निशायुद्धम्, धूलिरुधिरप्रवाहः, इन्द्रजितो मायायुद्धम्

Devanagari script

गोलाङ्गूलामहाकायास्तमसातुल्यवर्चसः ।।।।सम्परिष्वज्यबाहुभ्यांभक्षयन्रजनीचरान् ।

Transliteration

golāṅgūlā mahākāyās tamasā tulyavarcasāḥ | sampariṣvajya bāhubhyāṃ bhakṣayan rajanīcarān ||

Translation

Những chiến sĩ đuôi dài, thân hình vĩ đại, sắc tối như đêm trong ánh uy nghi, liền ôm ghì bọn Rākṣasa đi trong đêm bằng đôi tay, giữ chặt rồi nuốt chửng chúng.

Word by Word

• गोल-अङ्गूलाः: having round/black tails (or thick tails)
• गोल-अङ्गूलाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: gola (प्रातिपदिक) + aṅgūla (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: गोलम् अङ्गूलम् येषां ते; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• महाकायाः: huge-bodied
• महाकायाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: mahā (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + kāya (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: महान् कायः येषां ते; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• तमसा: with darkness; by dark hue
• तमसा: Karana/Hetu (करण/हेतु)
• Type: Noun
• Root: tamas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular

• तुल्य-वर्चसः: of equal radiance/energy
• तुल्य-वर्चसः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: tulya (प्रातिपदिक) + varcas (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तुल्यं वर्चः येषां ते); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• सम्परिष्वज्य: having seized, clasping
• सम्परिष्वज्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: sam-pari-√svaj (स्वज् धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव; having embraced/grasped

• बाहुभ्याम्: with (their) two arms
• बाहुभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: bāhu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन; Instrumental dual

• भक्षयन्: devouring
• भक्षयन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √bhakṣ (भक्ष् धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; agreeing with implied subject (वानराः)

• रजनीचरान्: night-wanderers (rakshasas)
• रजनीचरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: rajanīcara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural

Context

The dark complexioned Rakshasas of gigantic body, who were highly energetic were held tightly by the monkeys with black faces and long tails and allowed them to be devoured.

Characters & Entities

• Vānara warriors
• Rākṣasas

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse reflects the harshness of dharmic war (dharma-yuddha) once violence is unleashed: restraint can collapse into ferocity, warning that even righteous causes must guard against dehumanizing brutality.

What is the narrative situation?

During the chaotic night-fight, vānara forces overpower rākṣasas at close quarters, gripping them and consuming them amid the frenzy.

Which character virtue is emphasized?

Martial courage and physical dominance are highlighted, though the scene also implicitly cautions about excess in wrath.