Shloka 10

सुवेलारोहणं रावण-सुग्रीव-नियुद्धम्

Ascent of Suvela and the Ravana–Sugriva Duel

Devanagari script

लोकनाथस्यरामस्यसखादासोऽस्मिराक्षस ।नमयामोक्ष्यसेऽद्यत्वंपार्थिवेन्द्रस्यतेजसा ।।।।

Transliteration

lokanāthasya rāmasya sakhā dāso 'smi rākṣasa |

na mayā mokṣyase 'dya tvaṃ pārthivendrasya tejasā ||

Translation

Sugrīva nói: “Này Rākṣasa! Ta là bạn cũng là kẻ phụng sự của Rāma, bậc Chúa tể của thế gian. Nhờ oai lực của vị vua trong các vua ấy, hôm nay ngươi quyết chẳng thoát khỏi tay ta!”

Word by Word

• लोकनाथस्य: of the lord of the world
• लोकनाथस्य: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: लोकनाथ (प्रातिपदिक; लोक + नाथ)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative) = लोकस्य नाथः

• रामस्य: of Rama
• रामस्य: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• सखा: friend
• सखा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: सखि/सखा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• दासः: servant
• दासः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: दास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सखायाः सह समुच्चित-प्रथमा (coordinated nominatives)

• अस्मि: I am
• अस्मि: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) + लट्
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular); परस्मैपद

• राक्षस: O Rakshasa
• राक्षस: सम्बोधन (Sambodhana/Vocative address)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• न: not
• न: सम्बन्ध (Sambandha/Particle modifying the verb)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• मया: by me
• मया: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उभयलिङ्ग-प्रयोग (Pronoun), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• मोक्ष्यसे: you will be released / let go
• मोक्ष्यसे: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु) + लृट्
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद

• अद्य: today
• अद्य: अधिकरण (Adhikaraṇa/Time locus)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (temporal adverb)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उभयलिङ्ग-प्रयोग (Pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• पार्थिवेन्द्रस्य: of the king of kings / best of kings
• पार्थिवेन्द्रस्य: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पार्थिवेन्द्र (प्रातिपदिक; पार्थिव + इन्द्र)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः (determinative) = पार्थिवानाम् इन्द्रः

• तेजसा: by (his) power/splendour
• तेजसा: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

Context

"O Rakshasa! I am a friend and servant of the king of kings, ruler of the world. By his power I will not leave you!", Sugriva said.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Rāma
• Rāvaṇa (implied by context)
• Rākṣasa (category addressed)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as steadfast loyalty to a righteous leader: Sugrīva defines himself as Rāma’s ally and servant, aligning personal courage with service to justice.

What is the narrative situation?

Sugrīva confronts the chief rākṣasa (Rāvaṇa in context) and declares that he will not allow him to escape, invoking Rāma’s royal power.

Which character virtue is emphasized?

Sugrīva’s devotion and fearless truth-speaking (satya in declaration), grounded in confidence in Rāma’s righteous authority.