Shloka 21

वानरमुख्य-परिचयः

Catalogue of Principal Vānara Leaders

Devanagari script

अनुवालिसुतस्यापिबलेनमहताऽवृतः ।वीरस्तिष्ठतिसङ्ग्रामेसेतुहेतुरयंनलः ।।।।

Transliteration

anuvālisu-tasyāpi balena mahatā 'vṛtaḥ |

vīras tiṣṭhati saṅgrāme setu-hetur ayaṃ nalaḥ ||6.26.21||

Translation

Sau con trai của Vāli cũng có vị anh hùng Nala đứng vững nơi chiến địa, được bao bọc bởi đại quân hùng hậu—chính người mà công việc đã làm nên nguyên do của cây cầu.

Word by Word

• अनु-वालि-सुतस्य: of (one) following Vali's son
• अनु-वालि-सुतस्य: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अनु (उपसर्ग/पूर्वपद) + वालि (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः — 'वालिसुतः' (son of Vali) with 'अनु' = following/behind; अर्थः 'of (the one) following the son of Vali'

• अपि: also
• अपि: सम्बन्धसूचक (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारक अव्यय (particle: also/even)

• बलेन: by/with (an) army
• बलेन: करण (Karana/करण)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• महता: great/huge
• महता: विशेषण (of instrument)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'बलेन' इत्यस्य विशेषणम्

• आवृतः: surrounded
• आवृतः: विशेषण/विधेय (predicate adjective of 'नलः')
• Type: Adjective
• Root: आ-वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः 'surrounded/covered'

• वीरः: hero
• वीरः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तिष्ठति: stands
• तिष्ठति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• सङ्ग्रामे: in battle
• सङ्ग्रामे: अधिकरण (Adhikarana/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सङ्ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सेतु-हेतुः: the cause/agent of the bridge (builder)
• सेतु-हेतुः: सम्बन्ध/विधेय (apposition to 'नलः')
• Type: Noun
• Root: सेतु (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः — 'सेतोः हेतुḥ' (cause of the bridge)

• अयम्: this
• अयम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• नलः: Nala
• नलः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

"Behind this Vali's son is Nala surrounded by a huge army force. He is heroic in war. He is the cause of construction of the bridge."

Characters & Entities

• Vāli
• Angada (Vāli’s son; implied)
• Nala
• Setu (the bridge to Laṅkā; implied)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as constructive capability put to righteous use: Nala’s identity is tied to building the bridge (a life-protecting, mission-enabling act), and then standing firm in the just war it enables.

What is the narrative situation?

The battle formation is described: Nala, famed for the bridge to Laṅkā, is positioned behind Angada with a large supporting force.

Which character virtue is emphasized?

Kauśala (skill) and sthairya (steadfastness): competence in building and firmness in battle, both aligned to a righteous objective.