Shloka 19
सागरप्रशमनम् / The Pacification of the Ocean and the Building of Nala’s Bridge
रक्तमाल्याम्बरधरःपद्मपत्रनिभेक्षणः ।सर्वपुष्पमयींदिव्यांशिरसाधारयन् स्रजम् ।।।।जातरूपमयैश्चैवतपनीयविभूषितैः ।आत्मजानांचरत्नानांभूषितोभूषणोत्तमैः ।।।।धातुभिर्मण्डितश्शैलोविविधैर्हिमवानिव ।एकावलीमध्यगतंतरलंपाटलप्रभम् ।।।।विपुलेनोरसा बिभ्रत्कौस्तुभस्य सहोदरम् ।अघूर्णिततरङ्गौघःकालिकानिलसङ्गुलः ।।।।गङ्गासिन्दुप्रधाननाभिरापगाभिस्समावृतः ।देवतानांसरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः ।।।।सागरस्समुपक्रम्यपूर्वमाम्नत्यरवीर्यवान् ।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यंराघवंशरपाणिनम् ।।।।
raktamālyāmbaradharaḥ padmapatranibhekṣaṇaḥ |
sarvapuṣpamayīṃ divyāṃ śirasā dhārayan srajam ||
jātarūpamayaiś caiva tapanīya-vibhūṣitaiḥ |
ātmajānāṃ ca ratnānāṃ bhūṣito bhūṣaṇottamaiḥ ||
dhātubhir maṇḍitaḥ śailo vividhair himavān iva |
ekāvalī-madhyagataṃ taralaṃ pāṭala-prabham ||
vipulenorasā bibhrat kaustubhasya sahodaram |
aghūrṇita-taraṅgaughaḥ kālikānila-saṅgulaḥ ||
gaṅgā-sindhu-pradhānābhir āpagābhis samāvṛtaḥ |
devatānāṃ sarūpābhir nānārūpābhir īśvaraḥ ||
sāgaraḥ samupakramya pūrvam āmnatya aravīryavān |
abravīt prāñjalir vākyaṃ rāghavaṃ śarapāṇinam ||
Khoác y phục và tràng hoa đỏ, mắt như cánh sen; trên đầu đội vòng hoa thần diệu kết từ muôn loài hương sắc. Ngài được trang sức bằng vàng ròng rực sáng, bởi những bảo sức thượng hạng nạm châu báu sinh từ biển cả; rực rỡ như núi Tuyết (Himavān) điểm tô vô số khoáng thạch. Trên lồng ngực rộng, một chuỗi ngọc đơn treo mặt ngọc lấp lánh, ánh hồng dịu, như bạn đồng hành của bảo châu Kaustubha. Chung quanh, muôn lớp sóng dâng không ngừng, gió đen đặc như mây tối; lại được bao bọc bởi các đại hà như Hằng Hà và Sindhu, cùng các thiên chúng muôn hình muôn vẻ. Chúa Biển Sāgara tiến đến trước, cúi mình đảnh lễ, chắp tay cung kính thưa lời với Rāghava, bậc đang cầm mũi tên sẵn sàng.
"O Ocean! When your water is dried up to the core by my arrows, huge sand will appear."
FAQs
Dharma is upheld through proper conduct between powers: even a cosmic lord approaches with humility, greeting first and speaking with folded hands. Authority is balanced by courtesy and accountability.
Sāgara manifests in majestic form, accompanied by rivers and divinities, approaches Rāma, offers respectful salutation, and prepares to explain the lawful way forward (the building of a bridge).
Sāgara’s humility and diplomatic righteousness—he acknowledges Rāma’s cause and responds in a manner aligned with maryādā (propriety).