Shloka 9

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

Devanagari script

अवध्यस्सर्वभूतानांगन्धर्वोरगरक्षसाम् ।राजपुत्रदशग्रीवोवरदानात्स्वयंभुवः ।।6.19.9।।

Transliteration

avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ gandharvoragarakṣasām |

rājaputra daśagrīvo varadānāt svayaṃbhuvaḥ ||6.19.9||

Translation

Ô vương tử, nhờ ân ban của Đấng Tự Sinh (Phạm Thiên), kẻ mười cổ Rāvaṇa không thể bị giết bởi gandharva, rồng rắn, rākṣasa, hay các loài hữu tình khác.

Word by Word

• रावणानन्तरः: next to Rāvaṇa (in order)
• रावणानन्तरः: विशेषण (Qualifier of Subject)
• Type: Adjective
• Root: रावण (प्रातिपदिक) + अनन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: ‘रावणस्य अनन्तरः’ (next after Rāvaṇa); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भ्राता विशेषयति

• भ्राता: brother
• भ्राता: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन

• ज्येष्ठः: elder
• ज्येष्ठः: विशेषण (Qualifier of Subject)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भ्राता विशेषयति

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• वीर्यवान्: valiant; powerful
• वीर्यवान्: विशेषण (Qualifier of Subject)
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भ्राता/कुम्भकर्णः विशेषयति

• कुम्भकर्णः: Kumbhakarṇa
• कुम्भकर्णः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: कुम्भ (प्रातिपदिक) + कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: ‘कुम्भवत् कर्णौ यस्य सः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महातेजाः: of great splendour/energy
• महातेजाः: विशेषण (Qualifier of Subject)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: ‘महत्तेजो यस्य सः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शक्रप्रतिबलः: equal to Indra in strength
• शक्रप्रतिबलः: विशेषण (Qualifier of Subject)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + प्रतिबल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: ‘शक्रेण प्रतिबलः’ (equal in strength to Indra); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• युधि: in battle
• युधि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Sphere)
• Type: Noun
• Root: युध्/युधि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (as noun ‘yudh’), सप्तमी, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोग (locative of sphere)

Context

Then the Rakshasa (Vibheeshana) having heard that Rama of unwearied action would save him proceeded to speak out about the strength of Ravana.

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Rāma
• Rāvaṇa (Daśagrīva)
• Brahmā (Svayaṃbhū)
• Gandharvas
• Uraga (serpents)
• Rākṣasas

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Truthful disclosure even when daunting: dharma in counsel requires stating hard facts accurately, enabling righteous strategy rather than false confidence.

What is the narrative situation?

Vibhīṣaṇa begins detailing why Rāvaṇa is formidable—protected by a boon that limits who can kill him.

Which character virtue is emphasized?

Candor and loyalty—Vibhīṣaṇa prioritizes truth and the rightful cause over fear of speaking about the enemy’s advantages.