Shloka 7

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

Devanagari script

तथ्यतद्वचनंश्रुत्वारामोवचनमब्रवीत् ।।6.19.6।।वचसासान्त्वयित्वैनंलोचनाभ्यांपिबन्निव ।आख्याहिममतत्त्वेनराक्षसानांबलाबलम् ।।6.19.7।।

Transliteration

evam uktaṃ tadā rakṣo rāmeṇākliṣṭakarmaṇā |

rāvaṇasya balaṃ sarvam ākhyātum upacakrame ||6.19.8||

Translation

Được Rāma—bậc hành động không mỏi mệt—nói như vậy, vị rākṣasa (Vibhīṣaṇa) liền bắt đầu thuật lại đầy đủ toàn bộ uy lực của Rāvaṇa.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: प्रकार (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)

• उक्तम्: said
• उक्तम्: कर्मणि-क्रिया (Passive predicate)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(it) was said’

• तदा: then
• तदा: काल (Kāla/Time)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक

• रक्षः: the rākṣasa (Vibhīṣaṇa)
• रक्षः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (collective), प्रथमा, एकवचन; अत्र विभीषण-पर्याय

• रामेण: by Rama
• रामेण: करण (Karaṇa/Agent-in-passive)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• अक्लिष्टकर्मणा: by the unwearied-in-action (Rama)
• अक्लिष्टकर्मणा: विशेषण (Qualifier of Karaṇa)
• Type: Adjective
• Root: अक्लिष्ट (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: ‘अक्लिष्टं कर्म यस्य सः’; पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; रामेण विशेषणम्

• रावणस्य: of Rāvaṇa
• रावणस्य: सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• बलम्: strength; forces
• बलम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: विशेषण (Qualifier of Karma)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बलम् विशेषयति

• आख्यातुम्: to describe; to tell
• आख्यातुम्: प्रयोजन (Purpose)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)

• उपचक्रमे: began; proceeded
• उपचक्रमे: क्रिया (Kriyā/Action)
• Type: Verb
• Root: उप-क्रम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect; narrative past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Context

"On hearing those words (of Vibheeshana) that were soothing to him as if he drank (Vibheeshana's love) with his both eyes, Rama asked Vibheeshana to truly relate the strength as well as weakness of the Rakshasas."

Characters & Entities

• Rāma
• Vibhīṣaṇa
• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Responsible warfare under dharma: before conflict, one should know the truth of the opponent’s capacity, avoiding reckless action.

What is the narrative situation?

After Rāma’s request, Vibhīṣaṇa begins formally reporting Rāvaṇa’s military strength.

Which character virtue is emphasized?

Duty and truthfulness in counsel—Vibhīṣaṇa commits to transparent disclosure for the sake of righteous victory.