Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 18›Shloka 8
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 18, Shloka 8

Devanagari script

अनधीत्यचशास्त्राणिवृद्धाननुपसेव्यच ।नशक्यमीदृशंवक्तुंयदुवाचहरीश्वरः ।।।।

Transliteration

anadhītya ca śāstrāṇi vṛddhān anupasevya ca | na śakyam īdṛśaṃ vaktuṃ yad uvāca harīśvaraḥ ||

Translation

Nếu không học các śāstra và không phụng sự bậc trưởng thượng, thì không thể nói được lời như vậy, như Chúa tể loài Vānara đã thốt ra.

Word by Word
अनधीत्यwithout studying
अनधीत्य:
हेतु/पूर्वक्रिया (cause/prior action circumstance)
TypeIndeclinable
Rootअधि-इ (धातु) + क्त्वा-प्रत्यय; उपसर्गः अधि-, नञ्-पूर्वकः (न + अधीत्य)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund); नञ्-निषेधपूर्वकं; अर्थः—"अधीत्य" = having studied, "अनधीत्य" = without studying
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
शास्त्राणिtreatises / scriptures
शास्त्राणि:
कर्म (object of अनधीत्य)
TypeNoun
Rootशास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; बहुवचनम् (accusative plural neuter)
वृद्धान्elders
वृद्धान्:
कर्म (object of अनुपसेव्य)
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; बहुवचनम् (accusative plural masculine)
अनुपसेव्यwithout serving / without attending upon
अनुपसेव्य:
हेतु/पूर्वक्रिया (cause/prior action circumstance)
TypeIndeclinable
Rootअनु-उप-सेव् (धातु) + क्त्वा-प्रत्यय; उपसर्गौ अनु-, उप-; नञ्-पूर्वकः (न + अनुपसेव्य)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund); नञ्-निषेधपूर्वकं; अर्थः—"अनुपसेव्य" = without serving/attending upon
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
नnot
न:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
शक्यम्possible
शक्यम्:
विधेय (predicate complement)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; शक्-धातोः यत्-प्रत्ययान्तः—"able/possible")
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् (nominative singular neuter); विधेय-विशेषणम् (predicative adjective)
ईदृशम्such / like this
ईदृशम्:
कर्म (object-qualifier: "such" [speech])
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम् (accusative singular neuter); "वक्तुम्" इत्यस्य कर्मविशेषणम्
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
प्रयोजन/अनुयोग (complementary infinitive to predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन्-प्रत्यय (infinitive)
Formतुमुनन्तम् (infinitive); अर्थः—"to speak"; "न शक्यम्" इत्यस्य पूरकः (complement of śakyam)
यद्that which
यद्:
कर्म (object of उवाच)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम् (accusative singular neuter); सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun) — "that which"
उवाचsaid / spoke
उवाच:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) — लिट्-लकारः (परस्मैपदम्)
Formलिट्-लकारः (perfect); प्रथम-पुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
हरीश्वरःthe lord of monkeys (Hanuman)
हरीश्वरः:
कर्ता (agent/subject of उवाच)
TypeNoun
Rootहरि + ईश्वर (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् (nominative singular masculine); षष्ठी-तत्पुरुषः (हरिणाम् ईश्वरः = lord of monkeys)
Context

On hearing the words of the king of Vanaras, Rama of Kakuthsa dynasty and of truthful valour looked at all and threw a smile slightly at meritorious Lakshmana and spoke these words.

Characters & Entities
R
Rāma (implied as speaker by context)
S
Sugrīva (Harīśvara)
Ś
Śāstra
E
Elders (Vṛddha)

FAQs

Dharma is cultivated wisdom: right counsel arises from learning (śāstra) and humility/service to elders—ethical judgment is trained, not accidental.

Rāma responds to Sugrīva’s counsel by acknowledging the depth of his worldly and ethical discernment.

Sugrīva’s maturity in counsel (as recognized by Rāma), and Rāma’s fairness in honoring good advice even when he may differ in conclusion.

←Previous Verse
Next Verse→