Sarga 16

Verse 1

सुनिविष्टंहितंवाक्यमुक्तवन्तंविभीषणम् ।अब्रवीत्परुषंवाक्यंरावणःकालचोदितः ।।।।

Dẫu Vibhīṣaṇa đã thưa lời vững chãi, lợi ích và hợp đạo, Rāvaṇa—bị nghiệp số thúc bách, tử kỳ gần kề—liền đáp lại bằng lời thô bạo, cay nghiệt.

Verse 2

वसेत्सहसपत्नेनक्रुद्धेऽनाशीविषेणवा ।नतुमित्रप्रवादेनसंवसेच्छत्रुसेविना ।।।।

Thà sống cùng kẻ đối địch đã rõ, hoặc cùng rắn độc đang giận dữ; chứ không nên chung sống với kẻ miệng xưng bạn hữu mà lại phụng sự kẻ thù của mình.

Verse 3

जानामिशीलंज्ञातीनांसर्वलोकेषुराक्षस: ।हृष्यन्तिव्यसनेष्वेतेज्ञातीनाज्ञातयस्सदा ।।।।

Hỡi La-sát-sa, ta biết thói đời của bà con khắp các cõi: những kẻ thân thuộc này luôn vui mừng khi chính quyến thuộc mình lâm nạn.

Verse 4

प्रथानंसाधनंवैद्यंधर्मशीलंचराक्षस: ।ज्ञातयोह्यवमन्यन्तेशूरंपरिभवन्तिच ।।।।

Hỡi La-sát-sa, dẫu bậc thủ lĩnh tài cán, thông tuệ, giữ nếp dharma, lại là dũng tướng, thì chính thân quyến vẫn có thể khinh miệt và sỉ nhục.

Verse 5

नित्यमन्योन्यसम्हृष्टाव्यसनेष्वाततायिनः ।प्रच्छन्नहृदयाघोराज्ञातयस्तुभयावहाः ।।।।

Thân quyến thật đáng sợ: ngoài mặt luôn tỏ vẻ vui hòa với nhau, nhưng lại hả hê trước tai ương của người khác; lòng dạ che giấu như kẻ sát hại, khiến người ta kinh hãi.

Verse 6

श्रूयन्तेहस्तिभिर्गीताश्श्लोकाःपद्मवनेक्वचित् ।पाशहस्तान्नरान्द्रुष्टवाशृणुतान्गदतोमम ।।।।

Nghe truyền rằng, thuở nọ trong rừng sen, có khi voi đã cất tiếng ngâm kệ; thấy những người tay cầm thòng lọng, chúng liền lắng nghe. Nay hãy nghe ta thuật lại những vần kệ ấy.

Verse 7

नाग्निर्नान्यानिशस्त्राणिननःपाशाभयावहाः ।घोरास्स्वार्थप्रयुक्तास्तुज्ञातयोनोभयावहाः ।।।।

Không phải lửa, cũng chẳng phải các thứ binh khí, hay thòng lọng là điều đáng sợ đối với chúng ta; đáng sợ hơn cả chính là bà con thân thuộc, hung hiểm vì lòng tư lợi của mình.

Verse 8

उपायमेतेवक्ष्यन्तिग्रहणेनात्रसंशयः ।कृत्स्नाद्भयाद् ज्ञातिभयंसुकष्टंविदितंचन ।।।।

Không còn nghi ngờ: họ sẽ bày mưu kế để bắt giữ chúng ta. Trong mọi nỗi sợ, nỗi sợ do chính thân tộc gây ra là khổ nhất—điều ấy chúng ta đã biết rõ.

Verse 9

विद्यतेगोषुसम्पन्नंविद्यतेब्राह्मणेदमः ।विद्यतेस्त्रीषुचापल्यंविद्यतेज्ञातितोभयम् ।।।।

Ở loài bò có của cải; nơi một bà-la-môn có sự tự chế; ở phụ nữ có tính hay đổi thay; và từ chính thân tộc mà sinh ra nỗi sợ.

Verse 10

ततोनेष्टमिदंसौम्ययदहंलोकसत्कृतः ।ऐश्वर्यमभिजातश्चज्ञातीनांमूर्ध्न्यवस्थितः ।।।।

Vì thế, hỡi người hiền hòa, ngươi không chịu nổi điều này: rằng ta được thế gian tôn kính, nắm quyền uy tối thượng, dòng dõi cao quý, và đứng đầu trong hàng thân tộc.

Verse 11

यथापुष्करपत्रेषुपतितास्तोयबिन्दवः ।नश्लेषमभिगच्छन्तितथाऽनार्येषुसङ्गतम् ।।।।

Như giọt nước rơi trên lá sen chẳng bám dính, cũng vậy, giao kết với kẻ bất thiện thì không thể có sự gắn bó chân thật hay tình bằng hữu lâu bền.

Verse 12

यथामधुकरस्तर्षाद्रसंविन्दन्नविद्यते ।तथात्वमपितत्रैवतथानार्येषुसौहृदम् ।।।।

Như con ong vì khát mà được nếm dòng mật ngọt rồi chẳng còn đoái hoài, cũng vậy—ý hắn ngầm nói—nơi kẻ bất thiện không có tình bằng hữu chân thành.

Verse 13

यथापूर्वंगजस्स्नात्वागृह्यहस्तेनवैरजः ।दूषयत्यात्मनोदेहंतथानार्येषुसङ्गतम् ।।।।

Như con voi tắm xong lại dùng vòi vốc bụi bẩn mà làm nhơ chính thân mình, cũng vậy, giao du với kẻ bất thiện khiến tự thân hoen ố trạng thái tốt lành.

Verse 14

यथाशरदिमेघानांसिञ्चतामपिगर्जताम् ।नभवत्यम्बुसंक्लेदस्तथाऽनार्येषुसौहृदम् ।।।।

Như mây mùa thu, dẫu gầm vang và có đổ mưa, cũng chẳng làm đất trời ẩm lâu; cũng vậy, nơi kẻ bất lương thì tình thân hữu không có hơi ấm bền lâu.

Verse 15

यथामधुकरस्तर्षात्काशपुष्पंपिबन्नपि ।रसमत्रनविन्देततथानार्वेषुसौहृदम् ।।।।

Như con ong vì khát mà hút nơi hoa cỏ kāśa, cũng chẳng tìm được vị ngọt chân thật; cũng vậy, nơi kẻ bất lương không thể gặp tình bạn chân thực.

Verse 16

अन्यस्त्वेवंविधंब्रूयाद्वाक्यमेतन्निशाचर: ।अस्मिन्मुहूर्तेनभवेत्त्वांतुधिक्कुलपांसन ।।।।

Hỡi kẻ dạ-xoa đi trong đêm! Nếu kẻ khác nói lời như thế, ta đã đoạt mạng hắn ngay trong khoảnh khắc này. Còn ngươi—đáng hổ thẹn thay, đồ nhơ nhuốc của dòng tộc!

Verse 17

इत्युक्तःपरुषंवाक्यंन्यायवादीविभीषणः ।उत्पपातगदापाणिश्चतुर्भिस्सहराक्षसैः ।।।।

Bị mắng bằng lời cay nghiệt như vậy, Vibhīṣaṇa—người giữ vững đạo lý công chính—liền bật dậy, tay cầm chùy, cùng bốn rākṣasa theo bên.

Verse 17

इत्युक्तःपरुषंवाक्यंन्यायवादीविभीषणः ।उत्पपातगदापाणिश्चतुर्भिस्सहराक्षसैः ।।।।

Bị mắng bằng lời cay nghiệt như vậy, Vibhīṣaṇa—người giữ vững đạo lý công chính—liền bật dậy, tay cầm chùy, cùng bốn rākṣasa theo bên.

Verse 18

अब्रवीच्चतदावाक्यंजातक्रोधोविभीषणः ।अन्तरिक्षगत्शीमान्भ्रातरंराक्षसाधिपम् ।।।।

Bấy giờ, Vibhīṣaṇa, cơn phẫn nộ bừng dậy, liền bay lên giữa hư không và nói lời này với người anh—chúa tể loài Rākṣasa.

Verse 19

सत्वंभ्राताऽसिमेराजन्ब्रूहिमांयद्यदिच्छसि ।ज्येष्टोमान्यःपितृसमोनचधर्मपथेस्थितः ।।।।इदंतुपरुषंवाक्यंनक्षमाम्यग्रजस्यते ।

Ngài là anh của tôi, ô Đại vương; xin cứ nói điều gì ngài muốn. Là trưởng huynh, ngài đáng được kính trọng như cha; nhưng ngài lại không đứng trên con đường Dharma. Còn lời nói thô bạo này của ngài—dẫu từ anh cả—tôi cũng không thể tha thứ.

Verse 20

सुनीतंहितकामेनवाक्यमुक्तंदशानन: ।नगृह्णन्त्यकृतात्मानःकालस्यवशमागताः ।।।।

Hỡi Daśānana! Kẻ tâm không điều phục, đã rơi vào quyền lực của Thời gian (tử thần), thì chẳng chịu tiếp nhận lời khuyên ngay thẳng, lợi ích, do người vì thiện ý mà nói.

Verse 21

सुलभाःपुरुषराजन् सततंप्रियवादिनः ।अप्रियस्यचपथ्यस्यवक्ताश्रोताचदुर्लभः ।।।।

Ô Đại vương, người luôn nói lời êm tai thì dễ gặp; nhưng kẻ dám nói điều trái ý mà bổ ích—và người biết lắng nghe điều ấy—cả hai đều hiếm có.

Verse 22

बद्धंकालस्यपाशेनसर्वभूतापहारिणा ।ननश्यन्तमुपेक्षेत्वांप्रदीप्तंशरणंयथा ।।।।

Bị trói bởi thòng lọng của Thời gian—kẻ cướp đi mọi sinh linh—ngài đang lao về diệt vong; không ai nên làm ngơ trước ngài, như không thể coi thường một ngôi nhà đang bốc cháy.

Verse 23

दीप्तपावकसङ्काशैश्शितैःकाञ्चनभूषणैः ।नत्वामिच्छाम्यहंद्रष्टुंरामेणनिहतंशरैः ।।।।

Với những mũi tên sắc bén, rực cháy như lửa, lại điểm trang bằng kim sức vàng, ta chẳng muốn thấy ngươi bị Rāma bắn hạ.

Verse 24

शूराश्चबलवन्तश्चकृतास्त्राश्चरणाजिरे ।कालाभिपन्नास्सीदन्तियथावालुकसेतव ।।।।

Giữa chiến địa, dẫu là dũng sĩ hùng cường, tinh thông binh khí, khi bị Thời gian nắm giữ cũng phải chìm lún, như bờ đắp bằng cát.

Verse 25

तन्मर्षयतुयच्चोक्तंगुरुत्वाद्धितमिच्छता ।।।।अत्मानंसर्वथारक्षपुरींचेमांसराक्षसाम् ।स्वस्तितेऽस्तुगमिष्यामिसुखीभवमयाविना ।।।।

Xin hãy dung thứ cho mọi lời ta đã nói; vì ngài là bậc trưởng thượng, ta nói chỉ mong điều lợi ích cho ngài. Hãy bảo vệ chính mình bằng mọi cách, và bảo vệ thành này cùng các rākṣasa. Nguyện phúc lành đến với ngài; ta sẽ ra đi—xin ngài an vui dù không có ta.

Verse 26

तन्मर्षयतुयच्चोक्तंगुरुत्वाद्धितमिच्छता ।।6.16.25।।अत्मानंसर्वथारक्षपुरींचेमांसराक्षसाम् ।स्वस्तितेऽस्तुगमिष्यामिसुखीभवमयाविना ।।6.16.26।।

Hỡi La-sát-sa, dẫu bậc thủ lĩnh tài cán, thông tuệ, giữ nếp dharma, lại là dũng tướng, thì chính thân quyến vẫn có thể khinh miệt và sỉ nhục.

Verse 27

निवार्यमाणस्यमयाहितैषिणानरोचतेतेवचनंनिशाचर: ।परीतकालाहिगतायुषोनराहितंनगृह्णन्तिसुहृद्भिरीरितम् ।।।।

Hỡi kẻ dạ-xoa đi trong đêm, lời ta—vì lòng thiện chí muốn ngăn ngươi—ngươi chẳng ưa nghe. Khi thời mạt đã đến, thọ mạng đã cạn, con người không nhận lời khuyên lành do bạn hiền nói ra.