Shloka 5

रामस्तवः — ब्रह्मणा रामस्य नारायणत्वप्रकाशनम्

Rama-Stava: Brahma Reveals Rama’s Nārāyaṇa Identity

Devanagari script

ततःसहस्ताभरणान्प्रगृह्यविपुलान्भुजान् ।अब्रुवंस्त्रिदशश्रेष्ठाराघवंप्राञ्जलिंस्थितम् ।।।।

Transliteration

tataḥ sahastābharaṇān pragṛhya vipulān bhujān |

abruvaṃs tridaśa-śreṣṭhā rāghavaṃ prāñjaliṃ sthitam ||6.120.5||

Translation

Bấy giờ, các vị tối thượng trong hàng chư Thiên, giơ cao những cánh tay rộng lớn điểm trang bảo sức, liền cất lời với Rāghava đang đứng chắp tay cung kính.

Word by Word

• ऋतधामा: Ṛtadhāmā
• ऋतधामा: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋत + धामन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि—ऋतं धाम यस्य सः (name/epithet)

• वसुः: Vasu
• वसुः: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: कालाधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्वम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• वसूनाम्: of the Vasus
• वसूनाम्: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय

• प्रजापतिः: lord of creatures
• प्रजापतिः: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रजा + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—प्रजानां पतिः

• त्रयाणाम्: of the three
• त्रयाणाम्: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, बहुवचन; लोकानाम् इति विशेष्ये

• अपि: also/even
• अपि: सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (also/even)

• लोकानाम्: of the worlds
• लोकानाम्: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• आदिकर्ता: the original creator
• आदिकर्ता: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदि + कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष—आदिः कर्ता (first creator)

• स्वयंप्रभुः: self-sovereign Lord
• स्वयंप्रभुः: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वयम् (अव्यय) + प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभाव—स्वयम् प्रभुः (self-lord)

Context

Then foremost of gods adorned with ornaments in hands lifted up their long shoulders and greeted Raghava with joined palms and spoke as follows.

Characters & Entities

• Rāma (Rāghava)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Maryādā and humility are central: even amid victory, proper reverence and disciplined conduct frame the exchange between human-divine spheres.

What is the narrative situation?

The gods prepare to address Rāma; Rāma stands respectfully with folded hands while they begin speaking.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s humility and self-restraint (vinaya), shown by standing prāñjali before the divine assembly.