Shloka 9

युद्धकाण्डे द्वादशः सर्गः — रावणस्य परिषद्-सम्बोधनं कुम्भकर्णस्य नीत्युपदेशश्च

Ravana’s Council Address and Kumbhakarna’s Counsel

Devanagari script

ससोमग्रहनक्षत्रैर्मरुद्भिरिववासवः ।भवद्भिरहमत्यर्थंवृतश्रियमवाप्नुयाम् ।।6.12.9।।

Transliteration

sasomagrahanakṣatrair marudbhir iva vāsavaḥ | bhavadbhir aham atyarthaṃ vṛtaśriyam avāpnuyām ||6.12.9||

Translation

Như Vāsava (Đế Thích) cùng các Marut và đoàn chúng vận hành theo trăng, các hành tinh và tinh tú mà đạt rạng ngời vinh quang—cũng vậy, nhờ các khanh nâng đỡ, nguyện ta được hưởng phú quý thịnh vượng tột bậc.

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सोमग्रहनक्षत्रैः: with the moon, planets, and stars
• सोमग्रहनक्षत्रैः: सह/करण (Association/Instrument)
• Type: Noun
• Root: सोम+ग्रह+नक्षत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective)

• मरुद्भिः: with the Maruts (storm-gods)
• मरुद्भिः: सह/करण (Association)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• इव: like
• इव: उपमान (Simile marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-वाचक-अव्यय (particle of comparison)

• वासवः: Indra
• वासवः: उपमान (Standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवद्भिः: with you (honorific)
• भवद्भिः: सह/करण (Association/Instrument)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; आदरार्थे 'भवत्'

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अत्यर्थम्: exceedingly
• अत्यर्थम्: प्रकार-अधिकरण (Manner adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्यर्थम् (अव्यय)
• Form: परिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (intensifier adverb)

• वृतश्रियम्: great fortune (lit. 'encompassed by prosperity')
• वृतश्रियम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: वृत+श्री (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि ('वृता श्रीः येन' = endowed with fortune)

• अवाप्नुयाम्: may attain
• अवाप्नुयाम्: क्रिया (Action/Verb)
• Type: Verb
• Root: अव+आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद

Context

"Just as Indra who rules over the moon, sun, stars, and gods attains fortune, accompanied by you I will attain fortune exceedingly at once."

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Vāsava (Indra)
• Maruts
• Soma (Moon)
• graha (planets)
• nakṣatra (stars)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Prosperity is portrayed as arising with the support of a righteous and capable circle; leadership is strengthened by alliance and collective strength.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa invokes a celestial analogy to affirm confidence in success with his counselors’ support.

Which character virtue is emphasized?

Reliance on counsel and solidarity—though the epic’s larger frame warns that splendor without dharma is unstable.