Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 63, Shloka 8

दधिमुख

विज्ञापनम् / Dadhimukha Reports the Madhuvana Incident

ततस्तैर्बहुभिर्वीरैर्वानरैर्वानरर्षभ।संरक्तनयनैः क्रोधाद्धरयः प्रविचालिताः।।।।

tatas tair bahubhir vīrair vānarair vānararṣabha | saṅraktanayanaiḥ krodhād harayaḥ pravicālitāḥ ||

Rồi bấy giờ, hỡi bậc hùng tráng nhất trong loài Vānara, nhiều dũng sĩ khỉ—đôi mắt đỏ ngầu vì sân hận—đã trong cơn giận mà xua đuổi bọn lính canh.

tataḥthen
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb 'then'
taiḥby them
taiḥ:
Kartṛ-karaṇa (कर्तृकरणम्)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3), Plural; 'by them' (guards)
bahubhiḥby many
bahubhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3), Plural; modifies vīraiḥ/vānaraiḥ
vīraiḥby heroes
vīraiḥ:
Kartṛ-karaṇa (कर्तृकरणम्)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3), Plural; 'by heroes'
vānaraiḥby monkeys
vānaraiḥ:
Kartṛ-karaṇa (कर्तृकरणम्)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3), Plural; apposition to vīraiḥ
vānararṣabhaO bull among monkeys
vānararṣabha:
Sambodhana (सम्बोधनम्)
TypeNoun
Rootvānara + ṛṣabha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative (सम्बोधन), Singular; address to Sugriva
saṃraktanayanaiḥwith reddened eyes
saṃraktanayanaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootsaṃrakta + nayana (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3), Plural; 'with reddened eyes' modifying the agents (taiḥ...vānaraiḥ)
krodhātfrom anger
krodhāt:
Hetu (हेतुः)
TypeNoun
Rootkrodha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5), Singular; cause: 'from/through anger'
harayaḥmonkeys
harayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Plural; subject of pravicālitāḥ
pravicālitāḥwere driven away
pravicālitāḥ:
Kriyā (क्रिया; predicate)
TypeVerb
Rootpra-vi-√cal (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine Nominative Plural; predicate: 'driven away/chased off'

"O Sugriva! the vanara guards were chased away by the many heroic monkeys, angry and red-eyed.

V
Vānaras
G
guards (driven away, implied)

FAQs

Dharma warns against actions performed under uncontrolled anger; even strength and heroism become ethically misdirected when used to oppress others.

The conflict escalates: the enraged monkeys chase away the grove’s guards.

The implied virtue is kṣamā (forbearance); the verse shows how its absence turns a group into aggressors.