Sarga 58

Verse 1

ततस्तस्य गिरेः शृङ्गे महेन्द्रस्य महाबलाः।हनुमत्प्रमुखाः प्रीतिं हरयो जग्मुरुत्तमाम्।।।।

Bấy giờ, trên đỉnh núi Mahendra, các dũng sĩ Vānara đại lực—do Hanumān dẫn đầu—đạt đến niềm hoan hỷ tối thượng.

Verse 2

तं ततः प्रीतिसंहृष्टः प्रीतिमन्तं महाकपिम्।जाम्बवान्कार्यवृत्तान्तमपृच्छदनिलात्मजम्।।।।

Bấy giờ Jāmbavān lòng đầy hoan hỷ, ân cần hỏi Hanumān—đại hầu—về toàn bộ diễn biến của việc đã xảy ra.

Verse 3

कथं दृष्टा त्वया देवी कथं वा तत्र वर्तते।तस्यां वा स कथंवृत्तः क्रूरकर्मा दशाननः।।।।

Các ngài đã gặp Thánh Nữ Sītā ra sao? Nàng ở đó hiện thế nào? Và kẻ mười đầu—tàn bạo trong hành vi—đối xử với nàng ra sao? Xin hãy thuật lại mọi điều đã xảy ra.

Verse 4

तत्त्वतस्सर्वमेतन्नः प्रब्रूहि त्वं महाकपे।श्रुतार्थाश्चिन्तयिष्यामो भूयः कार्यविनिश्चयम्।।।।

“Hỡi đại hầu, hãy nói cho chúng ta biết một cách chân thật và đầy đủ mọi điều đã xảy ra. Nghe rõ sự việc rồi, chúng ta sẽ lại suy xét và quyết định đường lối hành động thích đáng.”

Verse 5

यश्चार्थस्तत्त्र वक्तव्यो गतैरस्माभिरात्मवान्।रक्षितव्यं च यत्तत्र तद्भवान्व्याकरोतु नः।।।।

Khi chúng ta trở về, ngài—bậc tự chủ và thận trọng—xin hãy chỉ dạy điều nào cần tâu bày nơi ấy, và điều nào phải giữ kín, canh phòng trong lời nói.

Verse 6

स नियुक्तस्ततस्तेन सम्प्रहृष्टतनूरुहः।प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै प्रत्यभाषत।।।।

Được người ấy sai phái như vậy, lòng mừng khiến lông tóc rùng mình, ta cúi đầu đảnh lễ trước Hoàng hậu Sītā rồi bắt đầu thưa lời.

Verse 7

प्रत्यक्षमेव भवतां महेन्द्राग्रात्खामाप्लुतः।उदधेर्दक्षिणं पारं काङ्क्षमाण स्समाहितः।।।।

Chính các ngài đã tận mắt chứng kiến: từ đỉnh Mahendra ta vọt lên trời cao; tâm ý chuyên nhất, định tĩnh, ta hướng đến bờ nam của đại dương.

Verse 8

गच्छतश्च हि मे घोरं विघ्नरूपमिवाभवत्।काञ्चनं शिखरं दिव्यं पश्यामि सुमनोहरम्।।।।

Và khi ta đang đi tiếp, trước mắt bỗng hiện ra một điều ghê gớm, như chướng ngại hóa thân: ta thấy một đỉnh núi vàng rực, thần diệu, đẹp đến mê hồn.

Verse 9

स्थितं पन्धानमावृत्य मेने विघ्नं च तं नगम्।उपसङ्गम्य तं दिव्यं काञ्चनं नगसत्तमम्।।।।कृता मे मनसा बुद्धिर्भेत्तव्योऽयं मयेति च।

Quay về phía con đường của ta, ngọn núi ấy đứng chắn như một chướng ngại. Ta tiến đến ngọn núi thần diệu, rực vàng, bậc nhất trong các sơn nhạc, và trong tâm đã quyết: “Ta phải phá xuyên qua ngọn núi này.”

Verse 10

प्रहतं च मया तस्य लाङ्गूलेन महागिरेः।।।।शिखरं सूर्यसङ्काशं व्यशीर्यत सहस्रधा।

Ta đã dùng đuôi mình đánh vào; đỉnh núi của đại sơn ấy, rực sáng như mặt trời, liền vỡ tan thành ngàn mảnh.

Verse 11

व्यवसायं च तं बुद्ध्वा स होवाच महागिरिः।।।पुत्त्रेति मधुरां वाणीं मनः प्रह्लादयन्निव।

Nhận thấy ý định và quyết tâm của chàng, ngọn núi lớn ấy cất tiếng nói ngọt ngào, như làm vui lòng người, gọi chàng là 'con trai'.

Verse 12

पितृव्यं चापि मां विद्धि सखायं मातरिश्वनः।।।।मैनाकमिति विख्यातं निवसन्तं महोदधौ।

Hãy biết ta cũng như một người chú bên cha đối với ngươi—bạn hữu của Mātariśvan (Thần Phong). Ta nổi danh là Maināka, cư ngụ giữa đại dương mênh mông.

Verse 13

पक्षवन्तः पुरा पुत्त्र बभूवुः पर्वतोत्तमाः।।।।छन्दतः पृथिवीं चेरुर्बाधमानाः समन्ततः।

Hỡi con, thuở xưa các núi bậc nhất từng có đôi cánh; theo ý mình bay lượn khắp mặt đất bốn phương, làm muôn loài khổ não.

Verse 14

श्रुत्वा नगानां चरितं महेन्द्रः पाकशासनः।।।।चिच्छेद भगवान् पक्षान्वज्रेणैषां सहस्रशः।

Nghe chuyện các ngọn núi gây nên, Mahendra—đấng thần thánh diệt Pāka—liền dùng lôi chùy (vajra) chém đứt cánh của chúng, nghiền nát thành muôn ngàn mảnh.

Verse 15

अहं तु मोक्षितस्तस्मात्तव पित्रा महात्मना।।।।मारुतेन तदा वत्स प्रक्षिप्तोऽस्मि महार्णवे।

Nhưng ta đã được phụ vương đại hồn của con—Thần Gió Māruta—cứu thoát khỏi tai ương ấy. Rồi này con yêu, ta bị ném xuống đại dương mênh mông.

Verse 16

रामस्य च मया साह्ये वर्तितव्यमरिन्दम।।।।रामो धर्मभृतां श्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः।

Hỡi bậc hàng phục kẻ thù, ta phải tận lực phụng sự và trợ giúp Rāma; vì Rāma là bậc tối thượng trong những người gìn giữ dharma, dũng lực sánh ngang Mahendra.

Verse 17

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य मैनाकस्य महात्मनः।।।।कार्यमावेद्य तु गिरेरुद्यतं च मनो मम।तेन चाहमनुज्ञातो मैनाकेन महात्मना।।।।

Nghe lời của đại hồn Maināka, ta bèn bạch rõ với núi về sứ mệnh của ta và ý chí kiên quyết muốn tiến bước; và được chính bậc đại hồn Maināka cho phép ra đi.

Verse 18

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य मैनाकस्य महात्मनः।।5.58.17।।कार्यमावेद्य तु गिरेरुद्यतं च मनो मम।तेन चाहमनुज्ञातो मैनाकेन महात्मना।।5.58.18।।

Nghe lời của bậc đại hồn Maināka, ta bèn bày tỏ sứ mệnh cần làm và chí nguyện tiến bước; nhờ đó, núi Maināka cao cả đã hoan hỷ cho ta được phép lên đường.

Verse 19

स चाप्यन्तर्हितः शैलो मानुषेण वपुष्मता।शरीरेण महाशैलः शैलेन च महोदधौ।।।।

Rồi ngọn núi ấy, đã hiện thân làm người, lại ẩn mất; để cho đại sơn vẫn kín mình trong đại dương, trở về đúng thân núi của nó.

Verse 20

उत्तमं जवमास्थाय शेषं पन्थानमास्थितः।ततोऽहं सुचिरं कालं वेगेनाभ्यागमं पथि।।।।

Rồi ta vận dụng tốc lực thượng hạng, bước vào quãng đường còn lại; ta cứ theo lối ấy mà lao đi bằng thần tốc suốt một thời gian dài.

Verse 21

ततः पश्याम्यहं देवीं सुरसां नागमातरम्।समुद्रमध्ये सा देवी वचनं मामभाषत।।।।

Rồi ta trông thấy nữ thần Surasā, mẹ của loài rắn, giữa lòng biển cả; chính vị nữ thần ấy cất lời nói với ta như vầy.

Verse 22

मम भक्षः प्रदिष्टस्त्वममरैर्हरिसत्तम।अतस्त्वां भक्षयिष्यामि विहितस्त्वं चिरस्य मे।।।।

“Hỡi bậc tối thắng trong loài khỉ, chư Thiên đã định ngươi làm phần thực của ta; vì thế ta sẽ ăn ngươi—sau bao lâu nay, ngươi mới được dành cho ta.”

Verse 23

एवमुक्त स्सुरसया प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः।विवर्णवदनो भूत्वा वाक्यं चेदमुदीरयम्।।।।

Được Surasā nói như vậy, ta chắp tay cung kính, cúi mình đứng yên; sắc mặt bỗng tái đi, rồi ta cất lời thưa rằng:

Verse 24

रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम्।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया च परन्तपः।।।।

“Rāma, con trai rạng rỡ của Daśaratha, bậc thiêu đốt kẻ thù, đã vào rừng Daṇḍaka, cùng em trai Lakṣmaṇa và cùng Sītā.”

Verse 25

तस्य सीता हृता भार्या रावणेन दुरात्मना।तस्या स्सङ्काशं दूतोऽहं गमिष्ये रामशासनात्।।।।

“Hiền thê Sītā của Người đã bị Rāvaṇa ác tâm bắt cóc. Theo lệnh Rāma, ta là sứ giả đến gặp nàng, giống như nàng.”

Verse 26

कर्तुमर्हसि रामस्य साहाय्यं विषये सती।अथवा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम्।।।।आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिशृणोमि ते।

“Vì ngươi ở trong cõi lãnh vực của Rāma, thật hợp lẽ khi ngươi trợ giúp đại nghiệp của Người. Bằng không, sau khi ta được thấy Maithilī và tâu lại với Rāma—bậc hành sự không hề mỏi mệt—ta sẽ trở về và bước vào miệng ngươi; ta lấy chân thật mà hứa với ngươi.”

Verse 27

एवमुक्ता मया सा तु सुरसा कामरूपिणी।5.58.27।।अब्रवीन्नातिवर्तेत कश्चिदेष वरो मम।

Nghe ta nói vậy, Surasā—nữ thần có thần lực biến hóa tùy ý—liền đáp: “Không ai được vượt qua ta; đó là ân huệ (vara) ta đã nhận.”

Verse 28

एवमुक्तस्सुरसया दशयोजनमायतः।।।।ततोर्थगुणविस्तारो बभूवाहं क्षणेन तु।

Khi Surasā nói như thế, ta—dài mười do-tuần (yojana)—liền trong khoảnh khắc mở rộng thân hình, tăng lớn theo đúng ý định của mình.

Verse 29

मत्प्रमाणानुरूपं च व्यादितं च मुखं तया।।।।तद्दृष्ट्वा व्यादितं चास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं वपुः।तस्मिन्मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः।।।।

Nàng há miệng thật rộng, mở ra tương xứng với kích thước của ta (khi ta đã phóng lớn).

Verse 30

मत्प्रमाणानुरूपं च व्यादितं च मुखं तया।।5.58.29।।तद्दृष्ट्वा व्यादितं चास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं वपुः।तस्मिन्मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः।।5.58.30।।

Thấy miệng nàng há rộng như vậy, ta lập tức thu nhỏ thân mình; và ngay trong khoảnh khắc ấy, ta lại trở nên chỉ bằng một ngón tay cái.

Verse 31

अभिपत्याशु तद्वक्त्रं निर्गतोऽहं ततः क्षणात्।अब्रवीत्सुरसा देवी स्वेन रूपेण मां पुनः।।।।

Ta lao nhanh vào miệng nàng và trong khoảnh khắc đã thoát ra ngay. Khi ấy, Nữ thần Surasā trở lại hình tướng của mình và lại cất lời với ta.

Verse 32

अर्थसिद्ध्यै हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम्।समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना।।।।सुखी भव महाबाहो प्रीताऽस्मि तव वानर।

Nữ thần nói: “Hỡi bậc tối thắng trong loài Vanara, hãy lên đường an lành để thành tựu mục đích. Hãy đưa Vaidehī về sum họp cùng Rāghava đại hùng tâm. Hỡi Vanara tay mạnh, hãy an vui—ta đã hoan hỷ nơi ngươi.”

Verse 33

ततोऽहं साधु साध्विति सर्वभूतैः प्रशंसितः।।।।ततोऽन्तरिक्षं विपुलं प्लुतोऽहं गरुडो यथा।

Bấy giờ muôn loài đều tán thán ta, đồng thanh: “Lành thay! Lành thay!” Rồi ta vút lên bầu trời bao la, như chim Garuḍa.

Verse 34

छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन।।।।सोऽहं विहतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन्।न किञ्चित्तत्र पश्यामि येन मेऽपहृता गतिः।।।।

Khi ấy bóng của ta bị nắm giữ, và ta chẳng thấy gì cả (kẻ đã bắt lấy nó).

Verse 35

छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन।।5.58.34।।सोऽहं विहतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन्।न किञ्चित्तत्र पश्यामि येन मेऽपहृता गतिः।।5.58.35।।

Bị chặn mất đà, ta nhìn khắp mười phương, nhưng chẳng thấy gì để biết ai đã cướp mất sự vận hành của ta.

Verse 36

ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना किन्नाम गगने मम।ईदृशो विघ्न उत्पन्नो रूपं यत्र न दृश्यते।।5.58.36।।

Bấy giờ trong lòng ta chợt khởi một niệm: “Trong hư không này, vì sao lại phát sinh chướng ngại cho ta—một chướng ngại như thế mà hình tướng chẳng hề hiện thấy?”

Verse 37

अधोभागेन मे दृष्टि श्शोचता पातिता मया।ततोऽद्राक्षमहं भीमां राक्षसीं सलिलेशयाम्।।।।

Nghĩ vậy, ta buồn lo mà hạ tầm mắt xuống dưới; rồi ta trông thấy một nữ dạ-xoa ghê rợn, ẩn cư nơi nước sâu.

Verse 38

प्रहस्य च महानादमुक्तोऽहं भीमया तया।अवस्थितमसम्भ्रान्तमिदं वाक्यमशोभनम्।।।।

Nữ dạ-xoa đáng sợ ấy cười vang, cất tiếng lớn gọi ta; đứng vững, không hề nao núng, nàng nói với ta những lời điềm dữ, chẳng lành.

Verse 39

क्वासि गन्ता महाकाय क्षुधिताया ममेप्सितः।भक्षः प्रीणय मे देहं चिरमाहारवर्जितम्।।।।

“Ngươi định đi đâu, hỡi kẻ thân hình to lớn—miếng mồi ta thèm khát khi đói? Hãy làm thức ăn cho ta; hãy làm no thỏa thân này của ta, đã lâu bị bỏ đói.”

Verse 40

बाढमित्येव तां वाणीं प्रत्यगृह्णामहं ततः।अस्यप्रमाणादधिकं तस्याः कायमपूरयम्।।।।

Bấy giờ ta đáp lời nàng: “Được vậy,” rồi liền phóng đại thân mình, lớn hơn cả mức nàng có thể đem làm chuẩn để đo sánh.

Verse 41

तस्याश्चास्यं महद्भीमं वर्धते मम भक्षणे।न च मां साधु बुबुधे मम वा विकृतं कृतम्।।।।

Miệng nàng to lớn, ghê rợn, cứ nới rộng để nuốt ta; nhưng nàng chẳng hề nhận ra cho đúng rằng ta đã tự ý biến hiện thành hình tướng dữ dằn.

Verse 42

ततोऽहं विपुलं रूपं संक्षिप्य निमिषान्तरात्।तस्या हृदयमादाय प्रपतामि नभ:स्थलम्।।।।

Rồi trong khoảnh khắc một cái chớp mắt, ta thu nhỏ hình thể rộng lớn ấy, móc lấy trái tim nàng, và vút lên giữa khoảng trời cao.

Verse 43

सा विसृष्टभुजा भीमा पपात लवणाम्भसि।मया पर्वतसङ्काशा निकृत्तहृदया सती।।।।

Nàng đáng sợ ấy, hai tay buông rũ, rơi xuống biển mặn; thân nàng như núi, nhưng đã bị ta móc tim mà ngã gục.

Verse 44

शृणोमि खगतानां च सिद्धानां चारणैस्सह।राक्षसी सिंहिका भीमा क्षिप्रं हनुमता हता।।।।

Ta nghe những bậc du hành trên không—các Siddha cùng các Cāraṇa—cất lời: “Nữ rākṣasī đáng sợ Siṁhikā đã bị Hanumān mau chóng diệt trừ.”

Verse 45

तां हत्वा पुनरेवाहं कृत्यमात्ययिकं स्मरन्।गत्वा चाह महध्वानं पश्यामि नगमण्डितम्।।।।दक्षिणं तीरमुदधेर्लङ्का यत्र च सा पुरी।

Giết nàng xong, ta lại nhớ đến bổn phận khẩn cấp. Tiếp tục cuộc hành trình lớn lao ấy, ta trông thấy bờ nam của đại dương, được điểm trang bởi núi non—nơi thành Laṅkā tọa lạc.

Verse 46

अस्तं दिनकरे याते रक्षसां निलयं पुरम्।।5.58.46।।प्रविष्टोऽहमविज्ञातो रक्षोभिर्भीमविक्रमैः।

Khi mặt trời đã lặn, ta lặng lẽ bước vào thành—nơi trú ngụ của loài rākṣasa—mà bọn rākṣasa dũng mãnh, đáng sợ ấy không hề hay biết.

Verse 47

तत्र प्रविशतश्चापि कल्पान्तघनसन्निभा।।5.58.47।।अट्टहासं विमुञ्चन्ती नारी काप्युत्थिता पुरः।

Khi ta đang bước vào đó, một người đàn bà—đen sẫm như mây dày nơi tận cùng kiếp—bỗng trỗi dậy trước mặt, cất tiếng cười gằn vang rền đáng sợ.

Verse 48

जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम्।।।।सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम्।प्रदोषकाले प्रविशं भीतयाऽहं तयोदितः।।।।

Rồi kẻ cực kỳ ghê rợn ấy, tóc bừng cháy như lửa, lao tới toan giết ta. Ta dùng nắm đấm tay trái đánh bại ả; và vào lúc chạng vạng, mặc cho ả cố gieo sợ hãi, ta vẫn bước vào thành.

Verse 49

जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम्।।5.58.48।।सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम्।प्रदोषकाले प्रविशं भीतयाऽहं तयोदितः।।5.58.49।।

Rồi chính kẻ ghê rợn ấy, tóc bốc cháy như lửa, đến toan sát hại ta. Ta chỉ một đòn nắm đấm tay trái đã khuất phục ả, và vào lúc chạng vạng, dẫu ả cố khơi dậy nỗi sợ, ta vẫn bước vào thành.

Verse 50

अहं लङ्कापुरी वीर निर्जिता विक्रमेण ते।यस्मात्तस्माद्विजेतासि सर्वरक्षांस्यशेषतः।।।।

“Hỡi dũng sĩ, ta là thần lực hộ trì của thành Laṅkā, nay đã bị uy dũng của ngươi khuất phục. Vì thế, ngươi sẽ chiến thắng hết thảy loài rākṣasa, không còn sót một ai.”

Verse 51

तत्राहं सर्वरात्रं तु विचिन्वन् जनकात्मजाम्।रावणान्तःपुरगतो न चापश्यं सुमध्यमाम्।।।।

Tại đó, vào tận nội cung của Rāvaṇa, suốt cả đêm ta miệt mài tìm kiếm ái nữ của vua Janaka; nhưng ta vẫn không thấy nàng thắt lưng thon, người hiền mỹ ấy.

Verse 52

तत स्सीतामपश्यंस्तु रावणस्य निवेशने।शोकसागरमासाद्य न पारमुपलक्षये।।।।

Rồi, không tìm thấy Sītā trong dinh thất của Rāvaṇa, ta rơi vào biển sầu khổ; chẳng thấy bờ xa, chẳng thấy tận cùng.

Verse 53

शोचता च मया दृष्टं प्राकारेण समावृतम्।काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम्।।।।

Trong lúc ta than khóc, ta chợt thấy một khu vườn riêng tuyệt mỹ, bốn bề được bao bọc bởi một bức tường vàng dài, uốn lượn.

Verse 54

स प्राकारमवप्लुत्य पश्यामि बहुपादपम्।अशोकवनिकामध्ये शिंशुपापादपो महान्।।।।तमारुह्य च पश्यामि काञ्चनं कदलीवनम्।

Vượt qua bức tường thành ấy, ta thấy một khu vườn rợp bóng muôn loài cây. Giữa vườn Aśoka nổi lên cây śiṃśupā vĩ đại; leo lên đó, ta trông thấy rừng chuối rực ánh như vàng.

Verse 55

अदूरे शिंशुपावृक्षात्पश्यामि वरवर्णिनीम्।।।।श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।तदेकवासस्संवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम्।।।।शोकसन्तापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम्।।।।मांसशोणितभक्षाभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीमिव।

Không xa cây śiṃśupā, ta thấy Sītā—dung sắc đoan nghiêm, da ngăm, mắt như cánh sen; vì trai giới mà gương mặt gầy đi. Nàng chỉ khoác một tấm y đơn sơ, tóc vương bụi bặm. Thân thể tiều tụy bởi sầu khổ và nóng lòng đau đớn, nàng vẫn một mực vì lợi ích của phu quân. Chung quanh nàng là bọn rākṣasī xấu xí, hung tàn, ăn thịt uống máu, vây bọc như bầy hổ cái vây một con nai cái.

Verse 56

अदूरे शिंशुपावृक्षात्पश्यामि वरवर्णिनीम्।।5.58.55।।श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।तदेकवासस्संवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम्।।5.58.56।।शोकसन्तापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम्।।5.58.57।।मांसशोणितभक्षाभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीमिव।

Ta thấy nàng—da ngăm, mắt như cánh sen; vì trai giới mà gương mặt gầy đi; chỉ quấn một tấm y, tóc rối bết, vương đầy bụi.

Verse 57

अदूरे शिंशुपावृक्षात्पश्यामि वरवर्णिनीम्।।5.58.55।।श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।तदेकवासस्संवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम्।।5.58.56।।शोकसन्तापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम्।।5.58.57।।मांसशोणितभक्षाभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीमिव।

Sītā—thân thể suy nhược vì sầu khổ và dày vò—vẫn kiên định vì lợi ích của phu quân; nàng bị bọn rākṣasī xấu xí, hung tàn, ăn thịt uống máu vây quanh, như nai cái bị hổ cái bao bọc.

Verse 58

सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः।।5.58.58।।एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।।5.58.59।।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।कथञ्चिन्मृगशाबाक्षी तूर्णमासादिता मया।।5.58.60।।

Ở đó, giữa bọn rākṣasī, nàng liên tiếp bị đe dọa hết lần này đến lần khác—ta đã tận mắt chứng kiến.

Verse 59

सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः।।5.58.58।।एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।।5.58.59।।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।कथञ्चिन्मृगशाबाक्षी तूर्णमासादिता मया।।5.58.60।।

Tóc nàng bện một lọn, dáng sầu khổ, lòng chỉ chuyên nghĩ đến phu quân. Nàng nằm trên đất trần, thân thể nhợt nhạt, như đóa sen khi mùa đông vừa tới.

Verse 60

सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः।।5.58.58।।एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।।5.58.59।।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।कथञ्चिन्मृगशाबाक्षी तूर्णमासादिता मया।।5.58.60।।

Đã dứt mọi hy vọng khuất phục trước Rāvaṇa, quyết ý tìm cái chết, người thiếu phụ mắt như nai con ấy—bằng cách nào đó—cuối cùng đã được ta gặp, lại rất nhanh.

Verse 61

तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम्।तत्रैव शिंशुपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः।।।।

Thấy người phụ nữ danh tiếng ấy—hiền thê của Rāma—trong cảnh ngộ như vậy, ta liền đứng ngay đó, ẩn nơi cây śiṃśupā mà dõi nhìn.

Verse 62

ततो हलहलाशब्दं काञ्चीनूपुरमिश्रितम्।शृणोम्यधिकगम्भीरं रावणस्य निवेशने।।।।

Rồi ta nghe từ trong dinh thất của Rāvaṇa một tiếng ồn náo động trầm nặng, hòa lẫn tiếng leng keng của đai lưng và vòng chân.

Verse 63

ततोऽहं परमोद्विग्नः स्वं रूपं प्रत्यसंहरम्।अहं तु शिंशुपावृक्षे पक्षीव गहने स्थितः।।।।

Bấy giờ, vô cùng kinh hãi, ta liền thu lại hình dạng của mình, làm cho nhỏ đi; rồi ẩn mình trong tán lá rậm của cây śiṃśupā, như chim nấp giữa rừng sâu.

Verse 64

ततो रावणदाराश्च रावणश्च महाबलः।तं देशं समनुप्राप्ता यत्र सीताऽभवत् स्थिता।।।।

Bấy giờ, Rāvaṇa đại lực cùng các phi tần của hắn đi đến đúng nơi ấy, nơi Sītā đang cư trú.

Verse 65

तं दृष्ट्वाथ वरारोहा सीता रक्षोगणेश्वरम्।सङ्कुच्योरूस्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च।।।।

Thấy Rāvaṇa, chúa tể bầy rākṣasa, nàng Sītā eo hông thon đẹp liền co rút vì sợ hãi, khép chặt đùi và khoanh tay che lấy đôi bầu ngực đầy đặn.

Verse 66

वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्षमाणां ततस्ततः।त्राणं किञ्चिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम्।।।।तामुवाच दशग्रीवस्सीतां परमदुःखिताम्।अवाक्चिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति।।।।

Sītā run rẩy, kinh hoàng tột độ, đảo mắt nhìn khắp mọi phía; chẳng thấy chút nơi nương tựa nào, thân nàng rung lên, vẫn giữ hạnh khổ tu. Khi ấy Daśagrīva cất lời với Sītā đang chìm trong sầu khổ. Cúi đầu xuống, Rāvaṇa nói với nàng: “Hãy đặt lòng tin nơi ta; hãy tôn kính ta.”

Verse 67

वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्षमाणां ततस्ततः।त्राणं किञ्चिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम्।।5.58.66।।तामुवाच दशग्रीवस्सीतां परमदुःखिताम्।अवाक्चिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति।।5.58.67।।

(Bản Nam truyền lặp số câu) Sītā kinh hãi, chấn động sâu xa, nhìn quanh tứ phía mà chẳng thấy nơi nương tựa, thân run rẩy nhưng vẫn giữ hạnh khổ tu. Daśagrīva cúi đầu nói với nàng đang đau khổ: “Hãy tin cậy ta; hãy tôn kính ta.”

Verse 68

यदि चेत्त्वं तु दर्पान्मां नाभिनन्दसि गर्विते।द्वौ मासावन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव।।।।

Nếu vì kiêu mạn mà ngươi, hỡi kẻ tự phụ, không chịu tiếp nhận ta, thì trong vòng hai tháng nữa, ôi Sītā, ta sẽ thấy máu của nàng.

Verse 69

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रावणस्य दुरात्मनः।उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनमुत्तमम्।।।।

Nghe những lời ấy của Rāvaṇa tâm địa ác độc, Sītā—bừng bừng phẫn nộ—đã đáp lại bằng lời cao quý, hợp lẽ.

Verse 70

राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः।इक्ष्वाकुकुलनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च।।।।अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव।

Hỡi loài rākṣasa hèn hạ nhất! Ta là hiền thê của Rāma rực sáng vô lượng, là nàng dâu của Daśaratha, bậc chúa tể dòng Ikṣvāku. Nói lời không nên nói, sao lưỡi ngươi chưa rụng xuống?

Verse 71

किञ्चिद्वीर्यं तवानार्य यो मां भर्तुरसन्निधौ।।।।अपहृत्याऽऽगतः पाप ते नादृष्टो महात्मना।

Ngươi nào có chút dũng lực, hỡi kẻ vô đạo tội lỗi—kẻ đã thừa lúc phu quân ta vắng mặt mà bắt cóc ta; ngươi đã đến đây mà không bị bậc đại hồn Rāma trông thấy.

Verse 72

न त्वं रामस्य सदृशो दास्येऽप्यस्य न युज्यसे।।।।यज्ञीय स्सत्यवादी च रणश्लाघी च राघवः।

Ngươi chẳng thể sánh với Rāma; dẫu làm nô bộc cho Ngài cũng không xứng. Rāghava là bậc đáng dâng tế lễ, lời nói chân thật, và lừng danh dũng mãnh nơi chiến trận.

Verse 73

जानक्या परुषं वाक्यमेवमुक्तो दशाननः।।।।जज्वाल सहसा कोपाच्चितास्थ इव पावकः।

Bị Jānakī dùng lời cay nghiệt quở trách như vậy, kẻ mười đầu liền bừng bừng phẫn nộ, chợt cháy rực như ngọn lửa trên giàn hỏa táng.

Verse 74

विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम्।।।।मैथिलीं हन्तुमारब्ध: स्त्रीभिर्हाहाकृतं तदा।

Hắn trợn rộng đôi mắt hung tợn, giơ nắm tay phải lên, toan đánh Maithilī; bấy giờ các cung nữ hoảng hốt kêu lên: “Than ôi! Than ôi!”

Verse 75

स्त्रीणां मध्यात्समुत्पत्य तस्य भार्या दुरात्मनः।।।।वरा मन्दोदरी नाम तया स प्रतिषेधितः।

Khi ấy, từ giữa đám phụ nữ, Mandodarī—hiền hậu cao quý, vợ của kẻ tâm ác ấy—đứng bật dậy, tiến đến ngăn cản hắn.

Verse 76

उक्तश्च मधुरां वाणीं तया स मदनार्दितः।।।।सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रमः।

Nàng dịu dàng cất lời với hắn—kẻ đang bị dục vọng thiêu đốt: “Hỡi người có oai lực sánh Mahendra, ngươi cần gì đến Sītā?”

Verse 77

देवगन्धर्वकन्याभिर्यक्षकन्याभिरेव च।।।।सार्धं प्रभो रमस्वेह सीतया किं करिष्यसि।

“Bạch Chúa thượng, xin vui hưởng nơi đây cùng các tiên nữ của chư thiên và Càn-thát-bà, lại cùng các thiếu nữ Dạ-xoa nữa. Với nàng Sītā, ngài còn làm gì?”

Verse 78

ततस्ताभिस्समेताभिर्नारीभिस्स महाबलः।।।।प्रसाद्य सहसा नीतो भवनं स्वं निशाचरः।

Bấy giờ, cùng với đám phụ nữ ấy tụ hội, họ vội vã dỗ dành kẻ dạ hành đại lực kia, rồi nhanh chóng đưa hắn trở về cung điện của mình.

Verse 79

याते तस्मिन् दशग्रीवे राक्षस्यो विकृताननाः।।5.58.79।।सीतां निर्भर्त्सयामासुर्वाक्यैः क्रूरैस्सुदारुणैः।

Khi kẻ mười cổ (Rāvaṇa) đã đi rồi, bọn nữ La-sát mặt mũi ghê tởm liền bắt đầu mắng nhiếc Sītā bằng những lời độc ác, rùng rợn vô cùng.

Verse 80

तृणवद्भाषितं तासां गणयामास जानकी।।।।गर्जितं च तदा तासां सीतां प्राप्य निरर्थकम्।

Nàng Jānakī coi lời lẽ của chúng như cọng cỏ; và những tiếng gầm gừ đe dọa khi nhắm vào Sītā khi ấy đều trở nên vô ích.

Verse 81

वृथागर्जितनिश्चेष्टा राक्षस्यः पिशिताशनाः।।।।रावणाय शशंसुस्ताः सीताध्यवसितं महत्।

Thấy những tiếng gầm đe dọa đều vô hiệu, bọn nữ La-sát ăn thịt kia liền tâu với Rāvaṇa về sự kiên định lớn lao trong chí nguyện của Sītā.

Verse 82

ततस्तास्सहितास्सर्वा निहताशा निरुद्यमाः।।।।परिक्षिप्य समन्तात्तां निद्रावशमुपागताः।

Bấy giờ tất cả bọn họ cùng nhau—hy vọng tan vỡ, mọi toan tính bỏ dở—vây quanh nàng tứ phía, rồi bị giấc ngủ chế ngự mà thiếp đi.

Verse 83

तासु चैव प्रसुप्तासु सीता भर्तृहिते रता।।5.58.83।।विलप्य करुणं दीना प्रशुशोच सुदुःखिता।

Khi các nữ rākṣasī ấy đã ngủ say, Sītā—luôn một lòng vì lợi ích của phu quân—than khóc thảm thiết; nàng khốn khổ, đau đớn sâu dày, vẫn mãi sầu lament.

Verse 84

तासां मध्यात्समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत्।।।।आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीता विनशिष्यति।जनकस्यात्मजा साध्वी स्नुषा दशरथस्य च।।।।

Từ giữa bọn họ đứng dậy, Trijaṭā nói: “Nếu các ngươi muốn, hãy ăn thịt ta ngay; Sītā sẽ không diệt vong. Nàng là ái nữ hiền đức của vua Janaka, và cũng là nàng dâu của Daśaratha.”

Verse 85

तासां मध्यात्समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत्।।5.58.84।।आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीता विनशिष्यति।जनकस्यात्मजा साध्वी स्नुषा दशरथस्य च।।5.58.85।।

Lại nữa, Trijaṭā đứng dậy giữa bọn họ mà tuyên bố: “Nếu các ngươi muốn, hãy ăn thịt ta ngay—Sītā sẽ không bị hủy diệt. Nàng là ái nữ hiền đức của Janaka và là nàng dâu của Daśaratha.”

Verse 86

स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः।रक्षसां च विनाशाय भर्तुरस्या जयाय च।।।।

Hôm nay ta đã thấy một giấc mộng—khủng khiếp, dựng tóc gáy—báo trước sự diệt vong của loài Rākṣasa và chiến thắng của phu quân nàng.

Verse 87

अलमस्मात्परित्रातुं राघवाद्राक्षसीगणम्।अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते।।।।

Để cứu dòng tộc Rākṣasī khỏi tay Rāghava, chỉ cần chúng ta khẩn cầu Vaidehī ban lòng thương xót—điều ấy theo ta là phải đạo.

Verse 88

यस्या ह्येवंविधस्स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते।सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता सुखमाप्नोत्यनुत्तमम्।।।।प्रणिपातप्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा।

Người đang sầu khổ mà thấy giấc mộng như thế, liền được giải thoát khỏi muôn nỗi ưu phiền và đạt an lạc vô thượng. Maithilī, ái nữ của Janaka, khi được phủ phục cầu xin thì lòng nàng trở nên từ hòa.

Verse 89

ततस्सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयहर्षिता।।।।अवोचद्यदि तत्तथ्यं भवेयं शरणं हि वः।

Bấy giờ nàng thiếu nữ đoan trang, thẹn thùng, vui mừng vì nghĩ đến chiến thắng của phu quân, liền nói: “Nếu quả thật như vậy, ta sẽ làm nơi nương tựa cho các ngươi.”

Verse 90

तां चाहं तादृशीं दृष्ट्वा सीताया दारुणां दशाम्।चिन्तयामास विक्रान्तो न च मे निर्वृतं मनः।।।।

Thấy Sītā lâm vào cảnh ngộ thảm khốc dường ấy, ta—dẫu dũng mãnh—cũng chìm trong ưu tư; lòng ta chẳng được an tịnh.

Verse 91

सम्भाषणार्थं च मया जानक्याश्चिन्तितो विधिः।।।।इक्ष्वाकूणां हि वंशस्तु ततो मम पुरस्कृतः।

Rồi ta nghĩ ra phương cách để mở lời cùng Jānakī; vì thế, trước hết ta tôn xưng dòng dõi Ikṣvāku, đặt lên hàng đầu.

Verse 92

श्रुत्वा तु गदितां वाचं राजर्षिगणपूजिताम्।।।।प्रत्यभाषत मां देवी बाष्पैः पिहितलोचना।

Nghe lời ta nói—được trang nghiêm bởi sự kính niệm các bậc vương tiên—đức phu nhân liền đáp lại, đôi mắt bị lệ che mờ.

Verse 93

कस्त्वं केन कथं चेह प्राप्तो वानरपुङ्गवः।।।।का च रामेण ते प्रीतिस्तन्मे शंसितुमर्हसि।

“Ngươi là ai, hỡi bậc ưu tú trong loài Vānara? Vì cớ gì, bằng cách nào, ngươi đến được nơi này? Và ngươi có mối giao hảo thế nào với Rāma? Hãy nói rõ cho ta.”

Verse 94

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यहमप्यब्रुवं वचः।।।।देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः।सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः।।।।

Nghe lời nàng nói, ta cũng thưa rằng: “Thưa đức phu nhân, phu quân của nàng là Rāma có một đồng minh—oai lực đáng sợ, dũng mãnh phi thường—tên là Sugrīva, vị vương của loài Vānara, sức mạnh lớn lao.”

Verse 95

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यहमप्यब्रुवं वचः।।5.58.94।।देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः।सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः।।5.58.95।।

Nghe lời ấy của nàng, ta cũng thưa rằng: “Thưa Devi, đồng minh của phu quân nàng là Sugrīva, bậc vương của loài Vānara, đại lực, dũng mãnh, chiến công hiển hách.”

Verse 96

तस्य मां विद्धि भृत्यं त्वं हनुमन्तमिहागतम्।भर्त्राहं प्रेषितस्तुभ्यं रामेणाक्लिष्टकर्मणा।।।।

Xin nàng biết ta là bề tôi của Người—Hanumān—đã đến nơi đây. Ta được phu quân nàng là Rāma, bậc không mệt mỏi trong mọi hành động, sai đến với nàng.

Verse 97

इदं च पुरुषव्याघ्रः श्रीमान् दाशरथिः स्वयम्।अङ्गुलीयमभिज्ञानमदात्तुभ्यं यशस्विनि।।।।

Và chiếc nhẫn này—dấu hiệu để nhận biết—chính Dāśarathi rạng ngời ấy, bậc hổ tướng giữa loài người, đã trao cho nàng, hỡi người nữ danh tiếng.

Verse 98

तदिच्छामि त्वयाऽऽज्ञप्तं देवि किं करवाण्यहम्।रामलक्ष्मणयोः पार्श्वं नयामि त्वां किमुत्तरम्।।।।

Thưa Devi, con nguyện được nàng chỉ dạy: con phải làm gì đây? Con có nên đưa nàng đến bên Rāma và Lakṣmaṇa chăng? Xin nàng quyết định.

Verse 99

एतच्छ्रुत्वा विदित्वा च सीता जनकनन्दिनी।आहरावणमुत्साद्य राघवो मां नयत्विति।।।।

Nghe vậy và suy xét kỹ, Sītā—ái nữ của Janaka—thưa rằng: “Xin Rāghava diệt trừ Rāvaṇa rồi hãy đưa thiếp đi.”

Verse 100

प्रणम्य शिरसा देवीं महमार्यामनिन्दिताम्।राघवस्य मनोह्लादमभिज्ञानमयाचिषम्।।।।

Cúi đầu đảnh lễ vị vương hậu cao quý, không tì vết; ta khẩn cầu một tín vật nhận biết, để làm hoan hỷ lòng Rāghava.

Verse 101

अथ मामब्रवीत्सीता गृह्यतामयमुत्तमः।मणिर्येन महाबाहू रामस्त्वां बहुमन्यते।।।।

Bấy giờ Sītā bảo ta: “Hãy nhận lấy viên bảo châu tối thượng này; nhờ đó, Rāma cánh tay dài sẽ nhận ra ngươi và càng thêm trọng đãi.”

Verse 102

इत्युक्त्वा तु वरारोहा मणिप्रवरमद्भुतम्।प्रायच्छत्परमोद्विग्ना वाचा मां सन्दिदेशह।।।।

Nói vậy, người nữ eo thon ấy, lòng đầy ưu sầu, trao cho ta viên bảo châu kỳ diệu bậc nhất và dùng lời gửi gắm thông điệp.

Verse 103

ततस्तस्यै प्रणम्याहं राजपुत्र्यै समाहितः।प्रदक्षिणं परिक्राममिहाभ्युद्गतमानसः।।।।

Rồi ta, tâm ý chuyên nhất, đảnh lễ công chúa ấy và đi nhiễu quanh theo nghi lễ, lòng phấn chấn hướng về việc sắp làm.

Verse 104

उक्तोऽहं पुनरेवेदं निश्चित्य मनसा तया।हनुमन्मम वृत्तान्तं वक्तुमर्हसि राघवे।।5.58.104।।

Nàng lại nói với ta lời ấy, sau khi đã quyết định trong lòng: “Hỡi Hanumān, khanh hãy thuật trọn sự tình của ta cho Rāghava.”

Verse 105

यथा श्रुत्वैव न चिरात्तावुभौ रामलक्ष्मणौ।सुग्रीवसहितौ वीरावुपेयातां तथा कुरु।।।।

“Hãy tâu bày sao cho vừa nghe xong, hai dũng sĩ Rāma và Lakṣmaṇa ấy liền đến đây không chậm trễ, cùng với Sugrīva; khanh hãy làm cho được như vậy.”

Verse 106

यद्यन्यथा भवेदेतद्द्वौ मासौ जीवितं मम।न मां द्रक्ष्यति काकुत्स्थो म्रिये साहमनाथवत्।।।।

“Nếu việc này thành ra khác đi, mạng sống ta chỉ còn hai tháng. Kākutstha sẽ chẳng còn gặp lại ta; ta sẽ chết như kẻ không nơi nương tựa.”

Verse 107

तच्छ्रुत्वा करुणं वाक्यं क्रोधो मामभ्यवर्तत।उत्तरं च मया दृष्टं कार्यशेषमनन्तरम्।।।।

Nghe lời ai oán ấy, cơn phẫn nộ trào dâng trong ta; và ngay tức khắc ta thấy rõ việc còn phải làm tiếp theo—đó chính là lời đáp của ta bằng hành động.

Verse 108

ततोऽवर्धत मे कायस्तदा पर्वतसन्निभः।युद्धकाङ्क्षी वनं तच्च विनाशयितुमारभे।।।।

Bấy giờ thân ta lớn dần, sừng sững như núi. Khát khao giao chiến, ta bắt đầu phá hủy khu lâm viên ấy.

Verse 109

तद्भग्नं वनषण्डं तु भ्रान्तत्रस्तमृगद्विजम्।प्रतिबुद्धा निरीक्षन्ते राक्षस्यो विकृताननाः।।।।

Những nữ quỷ mặt mũi gớm ghiếc tỉnh dậy và thấy khu rừng đó bị tàn phá, thú vật và chim chóc chạy tán loạn trong sợ hãi và hỗn loạn.

Verse 110

मां च दृष्ट्वा वने तस्मिन् समागम्य ततस्ततः।ता स्समभ्यागताः क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे।।5.58.110।।

Nhìn thấy ta trong khu rừng đó, họ tụ tập lại từ khắp nơi, và nhanh chóng đi báo cáo sự việc cho Ravana.

Verse 111

राजस्वनमिदं दुर्गं तव भग्नं दुरात्मना।वानरेण ह्यविज्ञाय तव वीर्यं महाबल।।।।

Tâu đại vương! Khu rừng bất khả xâm phạm này của ngài đã bị một con khỉ có tâm địa độc ác phá hủy, kẻ không biết đến uy lực của ngài.

Verse 112

दुर्बुद्धेस्तस्य राजेन्द्र तव विप्रियकारिणः।वधमाज्ञापय क्षिप्रं यथासौ विलयं व्रजेत्।।।।

Tâu vua của các vua, xin hãy ra lệnh giết kẻ có dã tâm đó, kẻ đã hành động chống lại ngài, để hắn sớm gặp kết cục tiêu vong.

Verse 113

तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रेण विसृष्टा भृशदुर्जयाः।राक्षसाः किङ्करा नाम रावणस्य मनोनुगाः।।।।

Nghe vậy, chúa tể loài La Sát liền phái những tên La Sát gọi là Kinkara—hung dữ và khó bị đánh bại—những kẻ luôn tuân theo ý muốn của Ravana.

Verse 114

तेषामशीतिसाहस्रं शूलमुद्गरपाणिनाम्।मया तस्मिन्वनोद्देशे परिघेण निषूदितम्।।।।

Tại khu rừng đó, ta đã dùng một thanh sắt làm vũ khí tiêu diệt tám vạn tên lính cầm đinh ba và chùy.

Verse 115

तेषां तु हतशेषा ये ते गत्वा लघुविक्रमाः।निहतं च महत्सैन्यं रावणायाचचक्षिरे।।।।

Những kẻ sống sót trong số họ—những chiến binh yếu ớt hơn—đã chạy về báo cho Ravana biết rằng đại quân đã bị tiêu diệt.

Verse 116

ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना चैत्यप्रासादमाक्रमम्।तत्रस्थान्राक्षसान् हत्वा शतं स्तम्भेन वै पुनः।।।।ललामभूतो लङ्कायास्स वै विध्वंसितो मया।

Sau đó, một kế hoạch nảy ra trong đầu ta: Ta tấn công vào tòa tháp đền thờ cao chót vót; và với một cây cột, ta lại giết chết một trăm tên La Sát canh giữ ở đó. Tòa nhà ấy—một vật trang hoàng của Lanka—đã bị ta phá hủy.

Verse 117

ततः प्रहस्तस्य सुतं जम्बुमालिनमादिशत्।।5.58.117।।राक्षसैर्बहुभिस्सार्धं घोररूपैर्भयानकैः।

Sau đó, (Ravana) ra lệnh cho Jambumalin, con trai của Prahasta, xuất trận cùng với nhiều tên La Sát có hình thù gớm ghiếc và đáng sợ.

Verse 118

तं महाबलसम्पन्नं राक्षसं रणकोविदम्।।।।परिघेणातिघोरेण सूदयामि सहानुगम्।

Ta đã dùng cây thiết côn vô cùng ghê gớm mà hạ sát tên La-sát ấy—kẻ đại lực, tinh thông chiến trận—cùng toàn bộ bọn tùy tùng của hắn.

Verse 119

तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्तु मन्त्रिपुत्त्रान्महाबलान्।।।।पदातिबलसम्पन्नान् प्रेषयामास रावणः।

Nghe vậy, Rāvaṇa—chúa tể loài La-sát—liền sai các con của những vị đại thần, những chiến sĩ đại lực, binh bộ tinh nhuệ, kéo đến.

Verse 120

परिघेणैव तान् सर्वान्नयामि यमसादनम्।।।।मन्त्रिपुत्त्रान्हतान्च्छृत्वा समरेऽलघुविक्रमान्।पञ्च सेनाग्रगाच्छ्रूरान्प्रेषयामास रावणः।।।।

Chỉ với cây thiết côn ấy, ta đã đưa tất cả bọn chúng đến chốn Yama. Khi Rāvaṇa nghe tin các con của đại thần—những dũng sĩ không hề kém cỏi trong chiến trận—đã bị giết, hắn liền phái năm vị anh hùng, những người dẫn đầu tiền quân.

Verse 121

परिघेणैव तान् सर्वान्नयामि यमसादनम्।।5.58.120।।मन्त्रिपुत्त्रान्हतान्च्छृत्वा समरेऽलघुविक्रमान्।पञ्च सेनाग्रगाच्छ्रूरान्प्रेषयामास रावणः।।5.58.121।।

Chỉ với cây thiết côn ấy, ta đã đưa tất cả bọn chúng đến chốn Yama. Nghe tin các con của đại thần—những kẻ đáng sợ nơi chiến địa—đã bị giết, Rāvaṇa liền phái năm vị dũng tướng, những người chỉ huy tiền quân.

Verse 122

तानहं सहसैन्यान्वै सर्वानेवाभ्यसूदयम्।ततः पुनर्दशग्रीवः पुत्रमक्षं महाबलम्।।।।बहुभी राक्षसैस्सार्धं प्रेषयामास रावणः।

Ta đã diệt sạch tất cả bọn chúng, quả thật cùng với toàn bộ binh chúng. Rồi Daśagrīva—Rāvaṇa—lại sai người con dũng mãnh Akṣa, cùng rất nhiều loài rākṣasa, kéo đến.

Verse 123

तं तु मन्दोदरीपुत्त्रं कुमारं रणपण्डितम्।।।।सहसा खं समुत्क्रान्तं पादयोश्च गृहीतवान्।चर्मासिनं शतगुणं भ्रामयित्वा व्यपेषयम्।।।।

Còn chàng thiếu niên ấy—con của Mandodarī, bậc thiện chiến nơi sa trường—khi bất ngờ vút lên hư không, ta liền nắm chặt cả hai chân; xoay tròn trăm lượt, rồi đập nát xuống đất.

Verse 124

तं तु मन्दोदरीपुत्त्रं कुमारं रणपण्डितम्।।5.58.123।।सहसा खं समुत्क्रान्तं पादयोश्च गृहीतवान्।चर्मासिनं शतगुणं भ्रामयित्वा व्यपेषयम्।।5.58.124।।

Khi hắn bất ngờ nhảy vọt lên hư không, ta nắm lấy cả hai chân; rồi xoay tròn kẻ chiến sĩ ấy trăm lượt, ta đập mạnh xuống mà nghiền nát.

Verse 125

तमक्षमागतं भग्नं निशम्य स दशाननः।तत इन्द्रजितं नाम द्वितीयं रावणस्सुतम्।।।।व्यादिदेश सुसंकृद्धो बलिनम् युद्धदुर्मदम्।

Nghe tin Akṣa đến nỗi bại vong, kẻ mười mặt Rāvaṇa bừng bừng phẫn nộ; liền truyền lệnh cho người con thứ hai tên Indrajit—dũng mãnh, ngạo khí chiến trường khiến lòng cuồng nhiệt.

Verse 126

तच्चाप्यहं बलं सर्वं तं च राक्षसपुङ्गवम्।।।।नष्टौजसं रणे कृत्वा परं हर्षमुपागमम्।

Và khi ta đã phá tan toàn bộ đạo quân ấy trong chiến trận—cùng cả kẻ đứng đầu loài rākṣasa, bị ta làm cho mất sạch uy lực—lòng ta tràn ngập niềm hoan hỷ lớn lao.

Verse 127

महतापि महाबाहुः प्रत्ययेन महाबलः।।।।प्रेषितो रावणेनैव सह वीरैर्मदोत्कटैः।

Bấy giờ vị đại lực, tay dài phi thường, nương nơi lòng tự tín lớn lao, được chính Rāvaṇa sai phái, cùng các dũng sĩ kiêu mạn ngất trời.

Verse 128

सोऽविषह्यं हि मां बुद्ध्वा स्वं बलं चावमर्दितम्।।।।ब्राह्मणास्त्रेण स तु मां प्राबध्नाच्छातिवेगितः।

Biết ta thật khó khuất phục và sức mình đã bị ngăn chặn, hắn liền mau chóng dùng Phạm Thiên Thần Khí (Brahmāstra) trói buộc ta.

Verse 129

रज्जुभिश्चाभिबध्नन्ति ततो मां तत्र राक्षसाः।।।।रावणस्य समीपं च गृहीत्वा मामुपानयन्।

Rồi bọn rākṣasa tại đó lại dùng dây thừng trói ta, bắt giữ ta và áp giải ta đến trước mặt Rāvaṇa.

Verse 130

दृष्ट्वा सम्भाषितश्चाहं रावणेन दुरात्मना।।।।पृष्टश्च लङ्कागमनं राक्षसानां च तं वधम्।

Thấy ta, Rāvaṇa ác tâm liền cất lời đối thoại, hỏi ta về việc đến Laṅkā và về việc ta đã giết những rākṣasa ấy.

Verse 131

तत्सर्वं च मया तत्र सीतार्थमिति जल्पितम्।।।।अस्याहं दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम्।।।।

Hỡi con, thuở xưa các núi bậc nhất từng có đôi cánh; theo ý mình bay lượn khắp mặt đất bốn phương, làm muôn loài khổ não.

Verse 132

तत्सर्वं च मया तत्र सीतार्थमिति जल्पितम्।।5.58.131।।अस्याहं दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम्।।5.58.132।।

Tại đó ta đã nói rõ mọi điều: “Vì Sītā mà thôi. Mong được diện kiến nàng, ta đã đến cung điện của ngài, hỡi bậc chúa tể. Ta là Hanumān, một vāṇara—con ruột của thần Gió Māruta.”

Verse 133

रामदूतं च मां विद्धि सुग्रीवसचिवं कपिम्।सोऽहं दूत्येन रामस्य त्वत्सकाशमिहागतः।।।।

Xin ngài biết con là khỉ vānara—sứ giả của Rāma và cận thần của Sugrīva. Chính con, phụng mệnh Rāma, đã đến đây trước mặt ngài làm người đưa tin.

Verse 134

सुग्रीवश्च महातेजास्सत्वां कुशलमब्रवीत्।धर्मार्थकामसहितं हितं पथ्यमुवाच च।।।।

Sugrīva, rực rỡ đại uy quang, hỏi thăm sự an ổn của ngài; và cũng gửi lời khuyên lợi ích, lành mạnh—hòa hợp với dharma, artha và kāma.

Verse 135

वसतो ऋश्यमूके मे पर्वते विपुलद्रुमे।राघवो रणविक्रान्तो मित्त्रत्वं समुपागतः।।।।

Khi con đang cư trú trên núi Ṛśyamūka, rợp bóng đại thụ, thì Rāghava—dũng mãnh nơi chiến trận—đã kết tình bằng hữu với chúng con.

Verse 136

तेन मे कथितं राज्ञा भार्या मे रक्षसा हृता।तत्र साहाय्यमस्माकं कार्यं सर्वात्मना त्वया।।।।

Bấy giờ đức vua nói với ta: “Hiền thê của ta đã bị một La-sát (rākṣasa) bắt cóc. Việc ấy, ngươi hãy đem trọn tâm lực mà trợ giúp chúng ta.”

Verse 137

मया च कथितं तस्मै वालिनश्च वधं प्रति।तत्र साहाय्यहेतोर्मे समयं कर्तुमर्हसि।।।।

Còn ta cũng thưa với ngài về Vālin và việc phải trừ diệt hắn; vì cớ tương trợ lẫn nhau, xin ngài hãy lập giao ước cùng chúng ta.

Verse 138

वालिना हृतराज्येन सुग्रीवेण महाप्रभुः।चक्रेऽग्निसाक्षिकं सख्यं राघवस्सह लक्ष्मणः।।।।

Với Sugrīva—người bị Vālin đoạt mất vương quyền—đại chúa Rāghava cùng Lakṣmaṇa đã kết nghĩa bằng hữu, lấy lửa thiêng làm chứng.

Verse 139

तेन वालिनमुत्पाट्य शरेणैकेन संयुगे।वानराणां महाराजः कृतस्स प्लवतां प्रभुः।।।।

Rồi trong chiến trận, ngài dùng một mũi tên duy nhất hạ gục Vālin, và lập Sugrīva làm đại vương—chúa tể của đoàn quân vānara.

Verse 140

तस्य साहाय्यमस्माभिः कार्यं सर्वात्मना त्विह।तेन प्रस्थापितस्तुभ्यं समीपमिह धर्मतः।।।।

Vì thế, ngay tại đây, chúng ta phải đem hết tâm lực mà trợ giúp Ngài. Bởi lẽ ấy, ta đã được sai đến trước mặt ngươi, đúng theo lẽ phải và thuận theo Dharma.

Verse 141

क्षिप्रमानीयतां सीता दीयतां राघवाय च।यावन्न हरयो वीरा विधमन्ति बलं तव।।।।

Hãy mau đưa Sītā trở lại và trao nàng cho Rāghava, trước khi các dũng sĩ vānara phá tan toàn bộ binh lực của ngươi.

Verse 142

वानराणां प्रभावो हि न केन विदितः पुरा।देवतानां सङ्काशं च ये गच्छन्ति निमन्त्रिताः।।।।

Sức mạnh của đoàn vānara xưa nay ai mà chẳng biết? Khi được thỉnh triệu, họ tiến ra, uy nghi chẳng khác chư thiên, sẵn lòng trợ giúp.

Verse 143

इति वानरराजस्त्वामाहेत्यभिहितो मया।मामैक्षत ततः क्रुद्धश्चक्षुषा प्रदहन्निव।।।।

Ta đã thưa rằng: “Vua của loài vānara đã sai ta truyền lời này đến ngươi, vì lợi ích của ngươi.” Rồi Rāvaṇa nổi giận, trừng mắt nhìn ta như muốn thiêu đốt.

Verse 144

तेन वध्योऽहमाज्ञप्तो रक्षसा रौद्रकर्मणा।मत्प्रभावमविज्ञाय रावणेन दुरात्मना।।।।

Kẻ ác Rāvaṇa, làm những việc tàn bạo, đã ra lệnh cho rākṣasa xử tử ta, vì không hiểu thấu uy lực chân thật của ta.

Verse 145

ततो विभीषणो नाम तस्य भ्राता महामतिः।तेन राक्षसराजोऽसौ याचितो मम कारणात्।।।।

Bấy giờ, em trai của hắn tên là Vibhīṣaṇa, bậc đại trí, vì duyên cớ của ta mà khẩn cầu vị vua La-sát ấy.

Verse 146

नैवं राक्षसशार्दूल त्यज्यतामेष निश्चयः।राजशास्त्रव्यपेतो हि मार्गः संसेव्यते त्वया।।।।

“Không phải vậy, hỡi bậc hùng mãnh giữa loài La-sát; hãy bỏ quyết ý này. Con đường ngươi đang theo đã lìa xa vương pháp, chẳng nên nương theo.”

Verse 147

दूतवध्या न दृष्टा हि राजशास्त्रेषु राक्षस।दूतेन वेदितव्यं च यथार्थं हितवादिना।।।।

“Hỡi La-sát, trong các luận thư vương pháp chưa từng cho phép giết sứ giả. Sứ giả nói lời lợi ích phải được để cho trình bày chân thật đúng như thực.”

Verse 148

सुमहत्यपराधेऽपि दूतस्यातुलविक्रमः।विरूपकरणं दृष्टं न वधोऽस्तीति शास्त्रतः।।।।

“Hỡi bậc dũng lực vô song: dẫu sứ giả phạm tội rất nặng, theo kinh điển chỉ cho phép làm cho biến dạng, chứ tuyệt không có việc xử tử.”

Verse 149

विभीषणेनैवमुक्तो रावणस्सन्दिदेश तान्।राक्षसानेतदेवास्य लाङ्गूलं दह्यतामिति।।।।

Được Vibhīṣaṇa nói như vậy, Rāvaṇa liền truyền lệnh cho bọn La-sát: “Chỉ đốt cái đuôi của hắn—chỉ thế thôi.”

Verse 150

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा मम पुच्छं समन्ततः।वेष्टितं शणवल्कैश्च जीर्णैः कार्पासजैः पटैः।।।।

Bấy giờ, nghe lệnh hắn, chúng quấn quanh đuôi ta khắp bốn phía bằng những dải vải sợi thô, cùng những mảnh giẻ bông đã cũ rách.

Verse 151

राक्षसाः सिद्धसन्नाहास्ततस्ते चण्डविक्रमाः।तदाऽदह्यन्त मे पुच्छं निघ्नन्त: काष्ठमुष्टिभिः।।।।बद्धस्य बहुभिः पाशैर्यन्त्रितस्य च राक्षसैः।

Rồi bọn rākṣasa, trang bị đầy đủ, dũng mãnh hung hãn, dùng chùy gỗ và nắm đấm đánh đập ta. Khi đã trói ta bằng nhiều dây thừng và khống chế chặt chẽ, chúng liền châm lửa đốt đuôi ta.

Verse 152

ततस्ते राक्षसाश्शूरा बद्धं मामग्निसंवृतम्।।।।अघोषयन्राजमार्गे नगरद्वारमागताः।

Bấy giờ, những rākṣasa dũng tướng ấy, trói chặt ta và để lửa quấn quanh thân, vừa rao hô ầm vang, vừa diễu ta theo đại lộ hoàng gia cho đến cổng thành.

Verse 153

ततोऽहं सुमहद्रूपं संक्षिप्य पुनरात्मनः।।।।विमोचयित्वा तं बन्धं प्रकृतिस्थः स्थितः पुनः।आयसं परिघं गृह्य तानि रक्षांस्यसूदयम्।।।।

Rồi ta thu lại thân hình to lớn của mình, trở về dáng nhỏ hơn; thoát khỏi trói buộc ấy, ta lại đứng vững trong uy lực tự nhiên. Nắm lấy một thanh sắt, ta đánh diệt bọn rākṣasa kia.

Verse 154

ततोऽहं सुमहद्रूपं संक्षिप्य पुनरात्मनः।।5.58.153।।विमोचयित्वा तं बन्धं प्रकृतिस्थः स्थितः पुनः।आयसं परिघं गृह्य तानि रक्षांस्यसूदयम्।।5.58.154।।

Bấy giờ ta thu nhỏ thân hình vĩ đại của mình, tự cởi khỏi những trói buộc ấy và trở về oai lực tự nhiên; cầm lấy một thanh sắt, ta tiêu diệt bọn La-sát kia.

Verse 155

ततस्तन्नगरद्वारं वेगेनाप्लुतवानहम्।पुच्छेन च प्रदीप्तेन तां पुरीं साट्टगोपुराम्।।।।दहाम्यहमसंभ्रान्तो युगान्ताग्निरिव प्रजाः।

Rồi ta phóng vút đến cổng thành với tốc lực; và với chiếc đuôi bừng cháy, ta bắt đầu thiêu đốt kinh thành ấy—cùng tường lũy và những cổng tháp lớn—tâm vẫn điềm nhiên, như ngọn lửa kiếp tận thiêu rụi muôn loài.

Verse 156

विनष्टा जानकी व्यक्तं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते।।5.58.156।।लङ्कायां कश्चिदुद्धेशः सर्वा भस्मीकृता पुरी।

Hẳn là nàng Jānakī đã bị hủy diệt—vì trong Laṅkā không thấy một nơi nào còn chưa cháy; toàn bộ kinh thành đã hóa thành tro bụi.

Verse 157

दहता च मया लङ्कां दग्धा सीता न संशयः।।।।रामस्य हि महत्कार्यं मयेदं वितथीकृतम्।

Khi ta thiêu đốt Laṅkā, Sītā ắt cũng đã bị lửa thiêu—không còn nghi ngờ. Chính hành động của ta đã khiến đại nghiệp của Rāma trở nên vô ích.

Verse 158

इति शोकसमाविष्टश्चिन्तामहमुपागतः।।।।अथाहं वाचमश्रौषं चारणानां शुभाक्षराम्।जानकी न च दग्धेति विस्मयोदन्तभाषिणाम्।।।।

Nghĩ vậy, ta chìm trong sầu khổ và rơi vào nỗi lo âu. Rồi ta nghe lời lành của các Cāraṇa, nói tin kỳ diệu: “Jānakī không hề bị cháy.”

Verse 159

इति शोकसमाविष्टश्चिन्तामहमुपागतः।।5.58.158।।अथाहं वाचमश्रौषं चारणानां शुभाक्षराम्।जानकी न च दग्धेति विस्मयोदन्तभाषिणाम्।।5.58.159।।

Bị nỗi sầu khổ bao trùm, ta rơi vào mối lo nghĩ; bấy giờ ta nghe lời lành của các Cāraṇa, những âm tự cát tường, loan báo tin kỳ diệu rằng: “Nàng Jānakī không hề bị thiêu đốt.”

Verse 160

ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना श्रुत्वा तामद्भुतां गिरम्।अदग्धा जानकीत्येवं निमित्तैश्चोपलक्षिता।।।।

Rồi khi nghe lời kỳ diệu ấy, trí ta bừng sáng: “Jānakī không bị thiêu.” Nhờ các điềm lành ấy, ta nhận biết đó là dấu hiệu cát tường che chở nàng.

Verse 161

दीप्यमाने तु लाङ्गूले न मां दहति पावकः।हृदयं च प्रहृष्टं मे वातास्सुरभिगन्धिनः।।।।

Dẫu đuôi ta đang rực cháy, lửa vẫn không thiêu đốt ta. Lòng ta hoan hỷ, và gió thổi mang theo hương thơm ngọt lành.

Verse 162

तैर्निमित्तैश्च दृष्टाथै: कारणैश्च महागुणैः।ऋषिवाक्यैश्च सिद्धार्थैरभवं हृष्टमानसः।।।।

Nhờ những điềm lành ấy—đã thấy và ứng nghiệm—nhờ những nhân duyên cao quý, và nhờ lời các bậc ṛṣi đã thành tựu ý nghĩa, tâm ta trở nên vô cùng hoan hỷ.

Verse 163

पुनर्दृष्ट्वा च वैदेहीं विसृष्टश्च तया पुनः।ततः पर्वतमासाद्य तत्रारिष्टमहं पुनः।।5.58.163।।प्रतिप्लवनमारेभे युष्मद्धर्शनकांक्षया।

Sau khi lại được chiêm ngưỡng Vaidehī, và một lần nữa được nàng tiễn cho lui, ta liền đến núi Ariṣṭa; rồi vì khát khao được gặp lại chư vị, ta bắt đầu cú nhảy trở về.

Verse 164

ततः पवनचन्द्रार्कसिद्धगन्धर्वसेवितम्।।।।पन्थानमहमाक्रम्य भवतो दृष्टवानिह।

Rồi ta vượt qua con đường nơi Thần Gió, Mặt Trăng, Mặt Trời, các bậc Siddha và các Gandharva thường lui tới; và nay ta đã đến đây để được diện kiến chư vị.

Verse 165

राघवस्य प्रभावेण भवतां चैव तेजसा।।।।सुग्रीवस्य च कार्यार्थं मया सर्वमनुष्ठितम्।

Nhờ oai lực của Rāghava, nhờ chính hào quang của chư vị, và vì đại sự của Sugrīva, ta đã hoàn thành mọi việc cần làm.

Verse 166

एतत्सर्वं मया तत्र यथावदुपपादितम्।।।।अत्र यन्न कृतं शेषं तत्सर्वं क्रियतामिति।

Tất cả những điều ấy, tại nơi kia, ta đã thực hiện đúng như pháp. Còn điều gì về sau ở đây chưa làm xong, thì xin chư vị hãy hoàn tất tất cả.