Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 56, Shloka 24

षट्पञ्चाशः सर्गः — वैदेही-आश्वासनम् तथा अरिष्टारोहणम्

Consoling Sita and Ascending Mount Arishta

Devanagari script

अधिरुह्य ततो वीरः पर्वतं पवनात्मजः।ददर्श सागरं भीमं मीनोरगनिषेवितम्।।।।

Transliteration

adhiruhya tatō vīraḥ parvataṃ pavanātmajaḥ | dadarśa sāgaraṃ bhīmaṃ mīnōraganiṣēvitam ||

Translation

Bấy giờ, vị dũng sĩ—con của Thần Gió—leo lên đỉnh núi, liền trông thấy biển cả ghê rợn, nơi cá và loài rắn biển thường lui tới.

Word by Word

• adhiruhya: having climbed
• adhiruhya: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: adhi-√ruh (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having mounted/ascended'

• tataḥ: then
• tataḥ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रम/कालार्थे

• vīraḥ: hero
• vīraḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vīra (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचनम्

• parvatam: mountain
• parvatam: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: parvata (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचनम्

• pavana-ātmajaḥ: son of the Wind-god
• pavana-ātmajaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pavana (प्रातिपदिक) + ātmaja (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष

• dadarśa: saw
• dadarśa: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √dṛś (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• sāgaram: ocean
• sāgaram: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: sāgara (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचनम्

• bhīmam: terrible
• bhīmam: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: bhīma (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (सागरम्)

• mīna-oraga-niṣevitam: inhabited by fishes and serpents
• mīna-oraga-niṣevitam: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: mīna (प्रातिपदिक) + oraga (प्रातिपदिक) + niṣevita (कृदन्त, क्त; ni-√sev)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचनम्; द्वन्द्व (mīnāś ca oragāś ca) + क्त-कृदन्त: 'मीनोरगैः निषेवितम्'

Context

Then the heroic son of the Wind-god, who had ascended the mountain saw the dreadful ocean inhabited by fishes and snakes.

Characters & Entities

• Hanuman
• Wind-god (Vāyu)
• Ocean
• Fish
• Serpents
• Mountain

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes fearless clarity: one must see obstacles as they are (truthfully) and still proceed when duty requires.

What is the narrative situation?

From the mountain, Hanuman surveys the formidable ocean he must cross to return to Rama.

Which character virtue is emphasized?

Courage grounded in realism—he acknowledges danger without retreat.