Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 51, Shloka 28

हनूमदुपदेशः रावणस्य च कोपः

Hanuman’s Counsel to Ravana and Ravana’s Wrath

Devanagari script

न तु धर्मोपसंहारमधर्मफलसंहितम्।।।।तदेव फलमन्वेति धर्मश्चाधर्मनाशन:।

Transliteration

na tu dharmopasaṃhāram adharmaphalasaṃhitam | tadeva phalam anveti dharmaś cādharmanāśanaḥ ||

Translation

Nhưng sự viên mãn của Chánh pháp không thể kết hợp với quả báo của phi pháp. Quả nào theo nhân ấy; và Chánh pháp chính là sức tiêu trừ phi pháp.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• तु: but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेष-निपात (but)

• धर्मोपसंहारम्: conclusion/consummation of dharma
• धर्मोपसंहारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म + उपसंहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुष: धर्मस्य उपसंहारः

• अधर्मफलसंहितम्: associated with the fruit of unrighteousness
• अधर्मफलसंहितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधर्म + फल + संहित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.); विशेषण; तत्पुरुष-समास: अधर्मस्य फलम्, तेन संहितम् (endowed with the fruit of adharma)

• तत्: that
• तत्: Visheshya (विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1/2), एकवचन (sg.); संदर्भसूचक

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (emphatic)

• फलम्: result
• फलम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)

• अन्वेति: follows
• अन्वेति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु√इ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Pres.), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (sg.); परस्मैपद; उपसर्ग: अनु

• धर्मः: dharma/righteousness
• धर्मः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• अधर्मनाशनः: destroyer of adharma
• अधर्मनाशनः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधर्म + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.); विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष: अधर्मस्य नाशनः

Context

"The fruit of dharma does not accrue to one who has reached the culmination of adharma. Unrighteousness will destroy the fruits of righteousness.

Characters & Entities

• Dharma
• Adharma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Moral causality is consistent: dharma yields dharmic results, adharma yields destructive results; dharma ultimately nullifies adharma.

What is the narrative situation?

Hanumān states a general law of karma to warn Rāvaṇa that past merit cannot safely coexist with present wrongdoing.

Which character virtue is emphasized?

Commitment to satya and dharma-teaching—Hanumān speaks like a moral instructor even in a hostile court.