Shloka 43

अभिज्ञानमणि

प्रदानम् — The Signet Jewel as Proof and the Consolation of Sita

Devanagari script

सगणं रावणं हत्त्वा राघवो रघुनन्दनः।त्वामादाय वरारोहे स्वपुरीं प्रतियास्यति।।।।

Transliteration

sagaṇaṃ rāvaṇaṃ hatvā rāghavo raghunandanaḥ |

tvām ādāya varārohe sva-purīṃ pratiyāsyati ||

Translation

Rāghava, niềm hoan hỷ của dòng Raghu, sau khi giết Rāvaṇa cùng toàn bộ quân thuộc hạ, sẽ đón ngươi, hỡi người đẹp thắt lưng thon, và trở về kinh thành của mình.

Word by Word

• स-गणम्: along with (his) followers
• स-गणम्: Karma (कर्म/object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थ 'with') + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (सगणम् = 'together with his retinue')

• रावणम्: Ravana
• रावणम्: Karma (कर्म/object)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• हत्वा: having killed
• हत्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having killed'

• राघवः: Rama (Raghava)
• राघवः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रघु-नन्दनः: delight of the Raghu line
• रघु-नन्दनः: Karta (कर्ता/Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: रघु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रघोः नन्दनः)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म/object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आदाय: having taken
• आदाय: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ-दा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having taken'

• वर-आरोहे: O fair-hipped lady
• वर-आरोहे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (वरः आरोहः यस्याः)

• स्व-पुरीम्: his own city
• स्व-पुरीम्: Karma (कर्म/object/goal)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (स्वा पुरी)

• प्रति-यास्यति: will return
• प्रति-यास्यति: Kriya (क्रिया/verb)
• Type: Verb
• Root: प्रति-या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Context

"O beautiful lady! Raghava, the delight of the Raghu race would kill Ravana and his kins and return with you to his city৷৷

Characters & Entities

• Hanumān
• Sītā
• Rāma (Rāghava, Raghunandana)
• Rāvaṇa
• Laṅkā (implied)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is the restoration of rightful order: the oppressor is punished and the wronged spouse is reunited through righteous action.

What is the narrative situation?

Hanumān promises Sītā the future outcome: Rāma will defeat Rāvaṇa and bring her back, ending her captivity.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s commitment to truth and duty—his unwavering resolve to rescue Sītā and uphold justice.