Shloka 24

अभिज्ञानमणि

प्रदानम् — The Signet Jewel as Proof and the Consolation of Sita

Devanagari script

अयं च वीर सन्देहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।सुमहांस्त्वत्सहायेषु हर्यृक्षेषु हरीश्वरः।।।।

Transliteration

ayaṃ ca vīra sandehas tiṣṭhatīva mamāgrataḥ | sumahāṃs tvat-sahāyeṣu haryṛkṣeṣu harīśvaraḥ ||

Translation

Và này dũng sĩ, một mối nghi lớn như đứng sừng sững trước mặt thiếp: liệu chúa tể loài Vānara có thật nhận được sự trợ lực hữu hiệu từ các Vānara và gấu đi theo chàng chăng?

Word by Word

• अयम्: this
• अयम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• वीर: O hero
• वीर: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• सन्देहः: doubt
• सन्देहः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: सन्देह (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• तिष्ठति: stands, remains
• तिष्ठति: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इव: as if
• इव: उपमान (Simile marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा (as if)

• मम: of me, my
• मम: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अग्रतः: in front
• अग्रतः: अधिकरण (Locative adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक (in front)

• सुमहान्: very great
• सुमहान्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु-महत् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणम् (qualifies sandehaḥ); समासः तत्पुरुष (सु + महान्)

• त्वत्सहायेषु: among your allies/helpers
• त्वत्सहायेषु: अधिकरण (Domain/among)
• Type: Noun
• Root: त्वत्-सहाय (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (त्वत् = तव; तव सहायाः)

• हर्यृक्षेषु: among monkeys and bears
• हर्यृक्षेषु: अधिकरण (Domain/among)
• Type: Noun
• Root: हरि-ऋक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग; समासः द्वन्द्व (हरयः च ऋक्षाः च)

• हरीश्वरः: lord of the vanaras
• हरीश्वरः: कर्ता (Subject/predicate apposition)
• Type: Noun
• Root: हरि-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (हरीणाम् ईश्वरः)

Context

"O heroic chief of vanaras! I am doubtful as to whether vanaras and bears can extend help?

Characters & Entities

• Sītā
• Hanumān
• Sugrīva
• Vānaras
• Bears (Ṛkṣas)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma calls for discernment: Sītā does not reject allies, but responsibly questions capability and follow-through when lives and vows are at stake.

What is the narrative situation?

Sītā, hearing of Rāma’s alliance, worries whether Sugrīva’s forces can truly support the rescue across immense obstacles.

Which character virtue is emphasized?

Practical discernment (viveka) under distress—Sītā evaluates feasibility rather than relying on wishful thinking.