Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

अभिज्ञानमणि

प्रदानम् — The Signet Jewel as Proof and the Consolation of Sita

मम चेदल्पभाग्याया सान्निध्यात्तव वानर।अस्य शोकस्य महतो मुहूर्तं मोक्षणं भवेत्।।।।

mama ced alpabhāgyāyāḥ sānnidhyāt tava vānara | asya śokasya mahato muhūrtaṃ mokṣaṇaṃ bhavet ||

Hỡi Vānara, nếu nhờ sự hiện diện của ngươi mà kẻ bạc phận này—là ta—được thoát khỏi nỗi sầu lớn lao ấy dù chỉ trong khoảnh khắc, thì thật là ân phúc.

ममof me, my
मम:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (if)
अल्पभाग्यायाःof the unfortunate (woman)
अल्पभाग्यायाः:
सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootअल्प-भाग्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; विशेषणम् (of ‘me’ implied as feminine speaker); समासः कर्मधारय (अल्पं भाग्यं यस्याः)
सान्निध्यात्from (your) presence
सान्निध्यात्:
हेतु/अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootसान्निध्य (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)
वानरO vanara
वानर:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), एकवचन, पुल्लिङ्ग
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग
शोकस्यof sorrow
शोकस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
महतःgreat
महतः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणम् (qualifies śokasya)
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
कालाधिकरण (Time-duration)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कालपरिमाण (duration)
मोक्षणम्release, relief
मोक्षणम्:
कर्ता (Subject of ‘bhavet’)
TypeNoun
Rootमोक्षण (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
भवेत्might be
भवेत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

"Your presence will relieve me of my suffering, if you stay here for a while.

S
Sītā
H
Hanumān

FAQs

Dharma includes offering solace to the afflicted; Sītā acknowledges that truthful reassurance and compassionate presence can be a real, if brief, relief.

Sītā, long oppressed in captivity, admits how Hanumān’s arrival and proximity temporarily eases her grief.

Endurance with honesty—Sītā openly names her suffering while still receiving hope through a righteous messenger.