Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 34, Shloka 31

सीताहनूमद्भाषणम्

Sita Tests the Messenger; Hanuman Offers Reassurance

Devanagari script

स्थानक्रोधः प्रहर्ता च श्रेष्ठो लोके महारथः।बाहुच्छायामवष्टब्धो यस्य लोको महात्मनः।।।।

Transliteration

sthānakrodhaḥ prahartā ca śreṣṭho loke mahārathaḥ ।

bāhucchāyām avaṣṭabdho yasya loko mahātmanaḥ ॥

Translation

Cơn giận của ngài chỉ giáng xuống đúng chỗ, và ngài trừng phạt kẻ có tội. Ngài là bậc đại xa thủ tối thượng trong đời; dưới bóng che chở của đôi tay vị đại hồn ấy, thế gian được nương tựa.

Word by Word

• स्थानक्रोधः: one whose anger is in the right place
• स्थानक्रोधः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sthāna + krodha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; तत्पुरुषः (sthāne krodhaḥ yasya / sthāna-krodhaḥ)

• प्रहर्ता: punisher/striker
• प्रहर्ता: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: pra + √hṛ (धातु)
• Form: तृन्-प्रत्ययान्त (agent noun); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• श्रेष्ठः: best
• श्रेष्ठः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: śreṣṭha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्

• लोके: in the world
• लोके: Adhikaraṇa (अधिकरण/location)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Masculine, Locative, Singular)

• महारथः: great chariot-warrior
• महारथः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: mahā + ratha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; कर्मधारयः (mahān rathaḥ/mahārathaḥ 'great chariot-warrior')

• बाहुच्छायाम्: the shade of (his) arms
• बाहुच्छायाम्: Karma (कर्म/object with participle)
• Type: Noun
• Root: bāhu + chāyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (bāhoḥ chāyā)

• अवष्टब्धः: supported/held up (taking refuge)
• अवष्टब्धः: Viśeṣaṇa (विशेषण/predicate)
• Type: Adjective
• Root: ava + √stambh (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; 'supported/taken refuge'

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (सम्बन्ध/relative genitive)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम् (Masculine, Genitive, Singular) यत्-प्रत्यय

• लोकः: the world/people
• लोकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्

• महात्मनः: of the great-souled (one)
• महात्मनः: Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
• Type: Noun
• Root: mahā + ātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम् (Masculine, Genitive, Singular); कर्मधारयः (mahān ātmā)

Context

"He shows anger to one who deserves it, he is the foremost charioteer of the world and he is a great self under the shadow of whose shoulders the whole world takes refuge.

Characters & Entities

• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Just governance: anger and punishment are ethical only when directed appropriately—protecting the innocent and restraining wrongdoing.

What is the narrative situation?

Hanumān portrays Rāma as a protector-king whose disciplined force will secure Sītā and restore order.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s measured justice—strength governed by restraint and responsibility.