Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 34, Shloka 14

सीताहनूमद्भाषणम्

Sita Tests the Messenger; Hanuman Offers Reassurance

Devanagari script

मायां प्रविष्टो मायावी यदि त्वं रावणस्स्वयम्।।।।उत्पादयसि मे भूयस्सन्तापं तन्न शोभनम्।

Transliteration

māyāṃ praviṣṭo māyāvī yadi tvaṃ rāvaṇaḥ svayam |

utpādayasi me bhūyaḥ santāpaṃ tan na śobhanam |

Translation

Nếu ngươi là kẻ huyễn trá Rāvaṇa, tự mình dùng ảo thuật và giả dạng mà vào đây, lại khơi dậy nỗi thống khổ của ta lần nữa—điều ấy thật chẳng xứng đáng.

Word by Word

• मायाम्: illusion; disguise
• मायाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

• प्रविष्टः: entered
• प्रविष्टः: कर्तृ-विशेषण (Karta-qualifier)
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (Past participle, Masculine, Nom. sg.: 'having entered')

• मायावी: sorcerer; trickster
• मायावी: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: मायाविन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)

• यदि: if
• यदि: सम्बन्ध/अव्यय (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle: 'if')

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुषार्थे मध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन (Pronoun, Nom. sg.)

• रावणः: Ravana
• रावणः: सम्बोधन/विशेष्य (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)

• स्वयम्: yourself
• स्वयम्: विशेषणार्थ-अव्यय (Emphatic modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: आत्मनः-प्रत्ययार्थक-अव्यय (indeclinable: 'oneself/indeed')

• उत्पादयसि: you produce; you cause
• उत्पादयसि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: उत्-√पद्/पादय् (धातु: उत्पादयति)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन (Present indicative, 2nd person sg.)

• मे: to me
• मे: सम्प्रदान (Sampradana/Recipient)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप (enclitic 'me': Gen./Dat. sg.); अत्र चतुर्थी-अर्थे (to me)

• भूयः: again; further
• भूयः: क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्यय (adverb: 'again/more')

• सन्तापम्: grief; torment
• सन्तापम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सन्ताप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)

• तत्: that
• तत्: विशेष्य (Subject/predicate referent)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र वाक्यांश-निर्देशक (Neuter sg. 'that/this act')

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• शोभनम्: proper; good
• शोभनम्: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom./Acc. sg.); अत्र विधेय-विशेषण (predicative adjective)

Context

"If you are that trickster Ravana who appears incognito before me, it is not good for you. You are causing grief again.

Characters & Entities

• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma rejects deceit and needless cruelty; Sītā condemns causing suffering through trickery as ‘not fitting’ conduct.

What is the narrative situation?

Sītā warns the visitor: if he is Rāvaṇa using disguise, then tormenting her again is improper.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s moral clarity and courage to speak against adharma even while vulnerable.