Shloka 27

सीताविलापः

Sita’s Lament and Prophecy of Lanka’s Ruin

Devanagari script

अचिरेणैव कालेन प्राप्स्याम्येव मनोरथम्।दुष्प्रस्थानोऽयामाख्याति सर्वेषां वो विपर्ययम्।।।।

Transliteration

acireṇaiva kālena prāpsyāmyeva manoratham |

duṣprasthāno 'yām ākhyāti sarveṣāṃ vo viparyayam ||

Translation

Chẳng bao lâu nữa, ta nhất định sẽ đạt được điều lòng ta hằng nguyện; còn con đường hành xử tà ác của các ngươi báo trước sự đảo nghịch vận số cho tất cả.

Word by Word

• अचिरेण: soon
• अचिरेण: Kala (काल)
• Type: Noun
• Root: अचिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; adverbial

• एव: indeed, just
• एव: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; emphatic particle

• कालेन: in time, within a time
• कालेन: Kala (काल)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण/काल-परिमाण), एकवचन

• प्राप्स्यामि: I shall attain
• प्राप्स्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+आप् (धातु)
• Form: लृट् (simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एव: certainly
• एव: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; emphasis

• मनोरथम्: wish, desire
• मनोरथम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनस् + रथ (प्रातिपदिक)
• Form: समासः तत्पुरुष (मनसः रथः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• दुष्प्रस्थानः: ill-fated/evil-going (one)
• दुष्प्रस्थानः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुस् + प्रस्थान (प्रातिपदिक)
• Form: समासः तत्पुरुष (दुष्टं प्रस्थानम् यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifies अयम्

• अयम्: this (man/event)
• अयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आख्याति: announces, indicates
• आख्याति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+ख्या (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• वः: of you (all)
• वः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; enclitic

• विपर्ययम्: reversal, calamity
• विपर्ययम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विपर्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Context

"Your bad behaviour forebodes ill-luck for you.I shall have my desire fulfilled in a short time.

Characters & Entities

• Sītā
• rākṣasī (implied)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Karma and dharma are inseparable: persistent wrongdoing signals its own downfall; righteous perseverance leads to fulfillment.

What is the narrative situation?

Sītā speaks with determination, warning the rākṣasīs that their cruel behavior is an omen of impending disaster, while affirming her own hope of reunion.

Which character virtue is emphasized?

Dhṛti (fortitude): Sītā maintains inner strength and certainty despite threats and humiliation.