Shloka 34

सीताया रावणं प्रति धर्मोपदेशः

Sita’s Dharmic Admonition to Ravana

Devanagari script

गिरिं कुबेरस्य गतोऽथ वालयं सभां गतो वा वरुणस्य राज्ञः।असंशयं दाशरथेर्न मोक्ष्यसे महाद्रुमः कालहतोऽशनेरिव।।।।

Transliteration

giriṃ kuberasya gato 'tha vā ālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ |

asaṃśayaṃ dāśarather na mokṣyase mahādrumaḥ kāla-hato 'śaner iva ||

Translation

Dẫu ngươi trốn lên núi của Kubera, hay vào cung điện, hội đường của vua Varuṇa, ngươi chắc chắn cũng không thoát khỏi Dāśarathi (Rāma); như cây đại thụ đã bị số mệnh đánh dấu, chẳng thể tránh lưỡi sét trời.

Word by Word

• गिरिम्: mountain
• गिरिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• कुबेरस्य: of Kubera
• कुबेरस्य: Sambandha (षष्ठी/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुबेर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• गतः: gone
• गतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकाले), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; past participle used predicatively: gone

• अथ: then/else
• अथ: Sambandha (वाक्य-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/विकल्पार्थ; indeclinable (then/else)

• वालयम्: residence/abode
• वालयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• सभाम्: assembly hall
• सभाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• गतः: gone
• गतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (repeated) gone

• वा: or
• वा: Sambandha (विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक; disjunctive particle (or)

• वरुणस्य: of Varuna
• वरुणस्य: Sambandha (षष्ठी/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: Sambandha (षष्ठी/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• असंशयम्: certainly
• असंशयम्: Sambandha (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (क्रियाविशेषण); adverb: without doubt

• दाशरथेः: of the son of Daśaratha (Rama)
• दाशरथेः: Sambandha (षष्ठी/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दाशरथि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• न: not
• न: Sambandha (वाक्य-निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• मोक्ष्यसे: you will escape/be released
• मोक्ष्यसे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; Future, 2nd person singular, middle

• महाद्रुमः: a great tree
• महाद्रुमः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + द्रुम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (महान् द्रुमः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• कालहतः: doomed/struck by fate
• कालहतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: काल + हत (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-तत्पुरुष (कालेन हतः = struck by time/fate); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying महाद्रुमः; Nominative singular

• अशनेः: of lightning
• अशनेः: Sambandha (षष्ठी/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अशनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (क्वचित् पुं), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• इव: like
• इव: Sambandha (उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा-प्रदर्शक

Context

"Are there no pious men around or are you not heeding their words? Your mind is perverted and inclined to commit a forbidden act.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāvaṇa
• Rāma (Dāśarathi)
• Kubera
• Varuṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

No refuge protects one who persists in adharma; cosmic order ensures accountability.

What is the narrative situation?

Sītā declares that Rāvaṇa cannot evade Rāma even by seeking divine or oceanic protection, concluding her warning.

Which character virtue is emphasized?

Unshakable moral certainty—Sītā speaks as one anchored in truth and justice.