Shloka 2
अशोकवनिकायां सीतादर्शनम्
Sita Seen in the Ashoka Grove
सन्तानकलताभिश्च पादपैरुपशोभिताम्।दिव्यगन्धरसोपेतां सर्वतस्समलङ्कृताम्।।।।तां स नन्दनसङ्काशां मृगपक्षिभिरावृताम्।हर्म्यप्रासादसम्बाधां कोकिलाकुलनिस्स्वनाम्।।।।काञ्चनोत्पलपद्माभिर्वापीभिरुपशोभिताम्।बह्वासनकुथोपेतां बहुभूमिगृहायुताम्।।।।सर्वर्तुकुसुमै रम्यां फलवद्भिश्च पादपैः।पुष्पितानामशोकानां श्रिया सूर्योदयप्रभाम्।।।।प्रदीप्तामिव तत्रस्थो मारुतिस्समुदैक्षत।निष्पत्रशाखां विहगैः क्रियमाणामिवासकृत्।।।।विनिष्पतद्भिः शतशश्चित्रैः पुष्पावतंसकैः।आमूलपुष्पनिचितैरशोकैश्शोकनाशनैः।।।।पुष्पभारातिभारैश्च स्पृशद्भिरिव मेदिनीम्।कर्णिकारैः कुसुमितैः किंशुकैश्च सुपुष्पितैः।।।।
santāna-kalatābhiś ca pādapair upaśobhitām |
divya-gandha-rasopetāṃ sarvataḥ samalaṅkṛtām ||
tāṃ sa nandana-saṅkāśāṃ mṛga-pakṣibhir āvṛtām |
harmya-prāsāda-sambādhāṃ kokilākula-nissvanām ||
kāñcanotpalapadmābhir vāpībhir upaśobhitām |
bahv-āsana-kuthopetāṃ bahu-bhūmi-gṛhāyutām ||
sarvartu-kusumai ramyāṃ phalavadbhiś ca pādapaiḥ |
puṣpitānām aśokānāṃ śriyā sūryodaya-prabhām ||
pradīptām iva tatra-stho mārutiḥ samudaikṣata |
niṣpatra-śākhāṃ vihagaiḥ kriyamāṇām ivāsakṛt ||
viniṣpatadbhiḥ śataśaś citraiḥ puṣpāvataṃsakaiḥ |
āmūla-puṣpa-nicitair aśokaiḥ śoka-nāśanaiḥ ||
puṣpa-bhārāti-bhāraiś ca spṛśadbhir iva medinīm |
karṇikāraiḥ kusumitaiḥ kiṃśukaiś ca supuṣpitaiḥ ||
Từ chỗ đứng, Māruti (Hánumān) phóng tầm mắt nhìn rừng Aśoka: được điểm trang bởi dây leo và cây cối, thấm đượm hương thơm thần diệu, bốn phía đều trang nghiêm rực rỡ. Nơi ấy tựa vườn Nandana của Đế Thích: đầy nai và chim muông, vang tiếng chim cuốc, lại chen dày lầu gác cung điện cao sang, thậm chí có cả nhiều gian thất ẩn dưới lòng đất. Ao hồ sáng ngời với sen vàng và thủy liên; bày sẵn nhiều chỗ ngồi cùng thảm phủ quý; cây trái hoa bốn mùa khiến cảnh càng thêm khả ái. Những cây Aśoka nở rộ, rạng như ánh bình minh, làm cả khu vườn như bừng cháy. Hết lần này đến lần khác, cành như trơ lá vì chim chóc từng trăm con đậu kín, như những tràng hoa sặc sỡ; còn các Aśoka—đấng “diệt sầu”—thì hoa chất đầy từ gốc đến ngọn. Nặng trĩu hoa, chúng như chạm mặt đất; lại thêm karṇikāra nở rộ và kiṃśuka trổ đầy, khiến rừng càng thêm huy hoàng.
Hanuman surveyed from the Simsupa tree the Ashoka grove of trees full of fine fragrance. It looked well-decorated like the Nandana garden of Indra. It teemed with animals and birds. It was filled with the voices of the cuckoos. It had tall mansions and underground chamber. There were golden lilies and lotuses in the lakes, enchanting couches with rich coverings and trees full of blossoms of all seasons and fruits in abundance With the Ashoka tree shedding showers of flowers from time to time the place shone with the splendour of Sunrise. It glittered like inflamed fire. The Ashoka tree had hundreds of colourful birds on the branches. It appeared as if it had branches without leaves which made them look like ear-ornaments (of the grove). Ashoka flowers in bloom hung down to the base of the tree as if to take away the grief of the onlookers. The blossoms of the Karnikara and kimsuka brightened the wholegrove.
FAQs
Hanumān’s careful, truthful observation (satya) and disciplined focus on his mission reflect dharma: he does not get distracted by beauty or luxury, but surveys the grove as part of his righteous duty to find Sītā.
The comparison highlights extraordinary splendor—divine fragrance, abundant blossoms, birdsong, and rich architecture—underscoring the seductive power of Laṅkā’s opulence, which a dharmic messenger like Hanumān must see clearly without being ensnared.