Previous Verse
Next Verse

Shloka 95

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

स एष कपिशार्दूलस्त्वामुपर्येति वीर्यवान्।।।।हनूमान्रामकार्यार्थं भीमकर्मा खमाप्लुतः।

sa eṣa kapiśārdūlas tvām upary eti vīryavān | hanūmān rāmakāryārthaṃ bhīmakarmā kham āplutaḥ ||

Chính vị hùng dũng ấy—Hanūmān, hổ giữa loài khỉ, bậc làm nên những nghiệp sự kinh thiên—vì đại sự của Rāma mà đã vọt lên hư không, đang bay qua trên ngươi.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (Nominative Singular)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
कपिशार्दूलःtiger among monkeys
कपिशार्दूलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कपीनां शार्दूलः); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
उपरिover; above
उपरि:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; उपरि-शब्दः (adverb/preposition: above/over)
एतिgoes; comes
एति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट्-लकार; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन (3rd sg)
वीर्यवान्valiant; powerful
वीर्यवान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘कपिशार्दूलः/हनूमान्’)
हनूमान्Hanuman
हनूमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनूमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
रामकार्यार्थम्for Rama's mission
रामकार्यार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootराम + कार्य + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुष-प्रायः (रामस्य कार्यस्य अर्थः/रामकार्यस्य अर्थः); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the sake of)
भीमकर्माone of dreadful deeds
भीमकर्मा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीम + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (भीमं कर्म यस्य सः); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम्
खम्the sky
खम्:
Karma (कर्म/देश)
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; गत्यर्थक्रियायाः कर्मवत् (space traversed)
आप्लुतःhaving leapt; having flown
आप्लुतः:
Karta (कर्ता/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + प्लु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ‘उत्प्लुतः/आप्लुतः’ = having leapt/flown

"Valiant Hanuman, a tiger among monkeys and a performer of dreadful deeds, is flying over you to fulfil Rama's mission

S
Samudra (Ocean)
M
Maināka
H
Hanumān
R
Rāma

FAQs

Service to a righteous cause: Hanumān’s strength is directed toward Rāma’s dharmic mission, not personal gain.

Samudra identifies the approaching Hanumān to Maināka, explaining why assistance is needed.

Vīrya with purpose: courageous power yoked to duty and devotion.