Home›Ramayana›Sundara Kanda›Sarga 1›Shloka 146
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 146

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

Devanagari script

अयं वातात्मजः श्रीमान्प्लवते सागरोपरि।हनुमान्नाम तस्य त्वं मुहूर्तं विघ्नमाचर।।।।राक्षसं रूपमास्थाय सुघोरं पर्वतोपमम्।दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं वक्त्रं कृत्वा नभः समम्।।।।

Transliteration

ayaṁ vātātmajaḥ śrīmān plavate sāgaropari | hanumān nāma tasya tvaṁ muhūrtaṁ vighnam ācara || rākṣasaṁ rūpam āsthāya sughoraṁ parvatopamam | daṁṣṭrākarālaṁ piṅgākṣaṁ vaktraṁ kṛtvā nabhaḥ samam ||

Translation

“Đây là vị con trai vinh hiển của Thần Gió, tên là Hanumān, đang bay lướt trên biển cả. Trong chốc lát, ngươi hãy gây một chướng ngại cho người: hãy hiện thân hình rākṣasa thật ghê rợn, to lớn như núi, nanh vuốt đáng sợ, mắt vàng nâu, và há miệng rộng như bầu trời.”

Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular
वातात्मजःson of the Wind-god
वातात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवात + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वातस्य आत्मजः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular
श्रीमान्glorious, illustrious
श्रीमान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular; adjective qualifying वातात्मजः/अयम्
प्लवतेleaps/flys
प्लवते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; Present Indicative, 3rd person singular (Ātmanepada)
सागरोपरिover the ocean
सागरोपरि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसागर (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formअव्ययीभाव (सागरस्य उपरि), अव्यय; locative sense ‘over the ocean’
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनूमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशार्थक particle ‘by name’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative, Singular
मुहूर्तम्for a short while
मुहूर्तम्:
Kāla (काल)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular (duration)
विघ्नम्obstruction
विघ्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular
आचरdo, perform
आचर:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चर् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; Imperative, 2nd person singular (Parasmaipada)
राक्षसम्demonic
राक्षसम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular; adjective qualifying रूपम्
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (ल्यप्-रूप), पूर्वकालिक; Gerund ‘having assumed/taken’
सुघोरम्very terrible
सुघोरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + घोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular; qualifying रूपम् (or implied वपुः)
पर्वतोपमम्mountain-like, huge
पर्वतोपमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर्वत + उपम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (पर्वत-उपमम् = पर्वतसदृशम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular
दंष्ट्राकरालम्with fearsome fangs
दंष्ट्राकरालम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदंष्ट्रा + कराल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (दंष्ट्राभिः करालम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular
पिङ्गाक्षम्yellow-brown-eyed
पिङ्गाक्षम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपिङ्ग + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (पिङ्गे अक्षिणी यस्य), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular
वक्त्रम्mouth, face
वक्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय; Gerund ‘having made’
नभःसमम्sky-like (vast)
नभःसमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनभस् + सम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (नभसः समम् = नभःसदृशम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular; qualifying वक्त्रम्
Context

"The glorious son of the Wind-god, called Hanuman, is crossing the ocean. Obstruct him for sometime by assuming the hideous form of a demon, gigantic as a mountain, fearful with yellowish-brown eyes, with big teeth and a wide mouth like the sky.

Characters & Entities
H
Hanuman
V
Vayu (Wind-god)
O
Ocean (Sāgara)
S
Surasā

FAQs

Righteous capability is proven under pressure: dharma is not mere intention, but steadiness when confronted by fear-inducing obstacles.

The gods instruct Surasā to block Hanuman briefly by taking a terrifying form, initiating a divine test during his ocean-crossing.

Hanuman’s fearlessness and presence of mind—expected to remain intact even when confronted by a monstrous threat.

←Previous Verse
Next Verse→