Shloka 17

काकुत्स्थस्य शोकनिग्रहः—सुग्रीवसान्त्वनम्

Rama’s Grief Restrained—Sugriva’s Consolation

Devanagari script

कर्तव्यं यद्वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च।अनुरूपं च युक्तं च कृतं सुग्रीव तत्त्वया।।

Transliteration

kartavyaṃ yad vayasyena snigdhena ca hitena ca | anurūpaṃ ca yuktaṃ ca kṛtaṃ sugrīva tattvayā ||

Translation

“Hỡi Sugrīva, ngươi đã làm đúng điều mà một người bạn thân thiết, đầy thương mến và thật lòng cầu lợi, phải làm—điều hợp lẽ và phải đạo.”

Word by Word

• कर्तव्यम्: to be done; duty
• कर्तव्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कर्तव्य (कृ धातु + तव्यत् प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विधेयविशेषण (predicative)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• वयस्येन: by a friend
• वयस्येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वयस्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (instrumental), एकवचन

• स्निग्धेन: by an affectionate (one)
• स्निग्धेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: स्निग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (qualifying वयस्येन)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• हितेन: by a well-wisher
• हितेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: हित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (well-wishing)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• अनुरूपम्: suitable
• अनुरूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अनुरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषण (predicative)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• युक्तम्: proper; fitting
• युक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (युज् धातु + क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषण

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• कृतम्: done
• कृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु + क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• सुग्रीव: O Sugriva
• सुग्रीव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (vocative), एकवचन

• तत्त्वया: by you
• तत्त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (instrumental: by you)

Context

'O Sugriva! you have done what a friend should have done in a befitting manner with your sweet words and good wishes.

Characters & Entities

• Rama
• Sugriva

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma of friendship: a true friend speaks with affection and seeks the other’s good in a way that is appropriate to the situation.

What is the narrative situation?

Rāma responds to Sugrīva’s consoling counsel by acknowledging it as the proper duty of a sincere friend.

Which character virtue is emphasized?

Sugrīva’s loyal friendship (sakhya-dharma) and Rāma’s gratitude and fairness in recognizing it.