Shloka 22

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

Devanagari script

विधमिष्यामि जीमूतान्कम्पयिष्यामि पर्वतान्।।4.67.22।।सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानस्समाहितः।

Transliteration

vidhamiṣyāmi jīmūtān kampayiṣyāmi parvatān || 4.67.22 ||

sāgaraṃ śoṣayiṣyāmi plavamānaḥ samāhitaḥ |

Translation

Tâm ta định tĩnh khi phóng vọt, ta sẽ xua tan mây tụ, làm rung chuyển núi non, và khiến biển cả khô cạn.

Word by Word

• विधमिष्यामि: I will scatter/blow away
• विधमिष्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-√धम् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुष, एकवचन

• जीमूतान्: clouds
• जीमूतान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जीमूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• कम्पयिष्यामि: I will shake
• कम्पयिष्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कम्प् (धातु) (णिच् causative: कम्पय-)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुष, एकवचन; णिच् (causative)

• पर्वतान्: mountains
• पर्वतान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सागरम्: the ocean
• सागरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शोषयिष्यामि: I will dry up
• शोषयिष्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √शुष् (धातु) (णिच् causative: शोषय-)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुष, एकवचन; णिच् (causative)

• प्लवमानः: while leaping
• प्लवमानः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्लु (धातु)
• Form: शानच्-प्रत्यय (present middle participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि विशेषणम् (qualifying ‘I’)

• समाहितः: composed/collected
• समाहितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√धा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

Characters & Entities

• Hanumān
• Sāgara (ocean)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is power governed by a steady mind (samāhita): true strength is not mere force but disciplined capacity directed toward a righteous goal.

What is the narrative situation?

Hanumān continues to describe the intensity of his leap and its cosmic-scale effects, emphasizing readiness for the crossing.

Which character virtue is emphasized?

Samādhāna (composure) alongside vīrya—calm mastery while performing a daunting task.