Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

स्वयंप्रभा

प्रश्नोत्तरम् / Svayamprabha Explains the Golden Forest and Questions the Vanaras

महद्धरण्या विवरं प्रविष्टाः स्म पिपासिताः।इमां स्त्वेवंविधान्भावान्विविधानद्भुतोपमान्।।4.51.3।।दृष्ट्वा वयं प्रव्यथितास्सम्भ्रान्ता नष्टचेतसः।

mahad dharaṇyā vivaraṃ praviṣṭāḥ sma pipāsitāḥ | imāṃs tv evaṃvidhān bhāvān vividhān adbhutopamān || 4.51.3 || dṛṣṭvā vayaṃ pravyathitāḥ sambhrāntā naṣṭacetasaḥ |

Khát cháy cổ, chúng ta đã bước vào một khe hở rộng lớn trong lòng đất. Thấy bao cảnh tượng kỳ diệu, lạ lùng vô song như thế, chúng ta run sợ, bối rối, gần như mất hết tri giác.

महत्great, huge
महत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘विवरम्’ विशेषयति
धरण्याःof the earth
धरण्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
विवरम्opening, hole
विवरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रविष्टाःentered
प्रविष्टाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeVerb
Rootप्र-√विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP used in active sense, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मindeed (past marker)
स्म:
क्रियानुवाद (Verbal particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय, भूतार्थे स्मरण/अनुवादक-निपात (particle used with past: indeed/used to)
पिपासिताःthirsty
पिपासिताः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeAdjective
Rootपिपासित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण
इमान्these
इमान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘भावान्’ विशेषयति
तुbut
तु:
वाक्यसम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
एवं-विधान्of this kind
एवं-विधान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootएवम् (अव्यय) + विधान (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (‘एवम्’ + ‘विधान’ = of such a kind), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘भावान्’ विशेषयति
भावान्states/experiences
भावान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
विविधान्various
विविधान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘भावान्’ विशेषयति
अद्भुत-उपमान्wonderful in appearance
अद्भुत-उपमान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘अद्भुतम् उपमं यस्य’/‘अद्भुतोपम’), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘भावान्’ विशेषयति
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकाल
वयम्we
वयम्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
प्रव्यथिताःdistressed
प्रव्यथिताः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeAdjective
Rootप्र-वि-√अथ्/√व्यथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण
सम्भ्रान्ताःbewildered
सम्भ्रान्ताः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeAdjective
Rootसम्-√भ्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण
नष्ट-चेतसःhaving lost presence of mind
नष्ट-चेतसः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeAdjective
Rootनष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (‘नष्टं चेतः येषाम्’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण

'Eat these wonderful roots and fruits and have these drinks and then tell me all about you.ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē ēkapañcaśassargaḥ৷৷Thus ends of the fifty-first sarga in Kishkindakanda of the first epic, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.

D
dharaṇī (earth)

FAQs

Humility before the unknown: dharma includes recognizing one’s limits and seeking rightful guidance rather than acting rashly amid marvels.

The vanaras describe how thirst led them into a great subterranean opening and how the extraordinary sights inside left them disoriented.

Prudence—acknowledging confusion and implicitly inviting instruction from a wiser resident (the ascetic).