Shloka 14

सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्

Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search

Devanagari script

लोध्रपद्मकषण्डेषु देवदारुवनेषु च।रावणस्सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः।।।।

Transliteration

lodhra-padma-kaṣaṇḍeṣu devadāru-vaneṣu ca |

rāvaṇaḥ saha vaidēhyā mārgitavyas tatas tataḥ ||4.43.14||

Translation

Hãy tìm khắp nơi—giữa những bụi rậm lodhra và các lùm sen, và trong những rừng devadāru—để truy tìm Rāvaṇa cùng với Vaidehī (Sītā), hết chỗ này đến chỗ khác.

Word by Word

• महत्सु: in great (ones)
• महत्सु: Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; विशेषण to निर्दरेषु/गुहासु (in great...)

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• शैलस्य: of the mountain
• शैलस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• निर्दरेषु: in clefts/ravines
• निर्दरेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: निर्दर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• गुहासु: in caves
• गुहासु: Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: गुहा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय, अव्यय

• विचिनुध्वम्: search, investigate
• विचिनुध्वम्: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: वि + चि (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद (विचिनुध्वम्)

• महाभागाम्: the noble/fortunate lady
• महाभागाम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: महा + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् भागः यस्याः) qualifying रामपत्नीम्

• रामपत्नीम्: Rama's wife (Sita)
• रामपत्नीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: राम + पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य पत्नी)

• ततः: here and there
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: वितरणार्थक अव्यय (here/there)

• ततः: everywhere
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्ति for distributive emphasis

Context

'Then go and explore the hermitage of Soma inhabited by gods and gandharvas and also the great summits of mount Kala.

Characters & Entities

• Ravana
• Vaidehi (Sita)
• Padma (lotus)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is faithful service to a just cause: the search must be comprehensive, extending even into dense and remote forests.

What is the narrative situation?

Sugrīva gives terrain-specific instructions—where to look for signs of Rāvaṇa and Sītā in forested regions.

Which character virtue is emphasized?

Diligence (udyoga) and thoroughness—leaving no likely place unexamined.