Home›Ramayana›Kishkindha Kanda›Sarga 42›Shloka 58
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 58

पश्चिमदिशि अन्वेषणादेशः

Instructions for the Western Search Party

Devanagari script

अथ प्रस्थाप्य सुग्रीवस्तान्हरीन्दक्षिणां दिशम्।अब्रवीन्मेघसङ्काशं सुषेणं नाम यूथपम्।।4.42.1।।

Transliteration

tataḥ suṣeṇa-pramukhāḥ plavaṅgamāḥ sugrīva-vākyaṃ nipuṇaṃ niśamya | āmantrya sarve plavagādhipaṃ te jagmur diśaṃ tāṃ varuṇābhiguptām ||

Translation

Bấy giờ, bầy khỉ do Suṣeṇa dẫn đầu, chăm chú lắng nghe lời chỉ dạy khéo léo của Sugrīva; tất cả kính cáo từ biệt chúa tể loài khỉ, rồi lên đường về phương ấy, nơi được thần Varuṇa hộ trì.

Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थ-सम्बन्ध (adverb: then/thereafter)
सुषेणप्रमुखाःhaving Sushena as leader
सुषेणप्रमुखाः:
Karta (कर्ता; समूह-कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुषेण + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सुषेणः प्रमुखः येषाम्/सुषेणः प्रमुखः); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन (Plural); विशेषण of ‘प्लवङ्गमाः’
प्लवङ्गमाःmonkeys/vanaras
प्लवङ्गमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन (Plural)
सुग्रीववाक्यम्Sugriva's words
सुग्रीववाक्यम्:
Karma (कर्म; ‘निशम्य’ का विषय)
TypeNoun
Rootसुग्रीव + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सुग्रीवस्य वाक्यम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन (Singular)
निपुणम्skillful/wise
निपुणम्:
Karma (कर्म; वाक्यम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिपुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन (Singular); विशेषण of ‘वाक्यम्’
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootनि-शम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having heard/listened’
आमन्त्र्यhaving taken leave (after addressing)
आमन्त्र्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootआ-मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having taken leave/after addressing’
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता; प्लवङ्गमाः के?)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन (Plural)
प्लवगाधिपम्lord of the monkeys (Sugriva)
प्लवगाधिपम्:
Karma (कर्म; ‘आमन्त्र्य’ का कर्म)
TypeNoun
Rootप्लवग + अधिप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्लवगानाम् अधिपः); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन (Singular)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता; जग्मुः के?)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन (Plural); ‘they’
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); बहुवचन (Plural); परस्मैपद
दिशम्to the direction
दिशम्:
Karma (कर्म; गन्तव्य)
TypeNoun
Rootदिश्/दिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन (Singular)
ताम्that
ताम्:
Karma (कर्म; दिशम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन (Singular); विशेषण of ‘दिशम्’
वरुणाभिगुप्ताम्protected by Varuna
वरुणाभिगुप्ताम्:
Karma (कर्म; दिशम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरुण + अभि-गुप्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वरुणेन अभिगुप्ता); ‘अभि-गुप्त’ = क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used adjectivally; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन (Singular); विशेषण of ‘दिशम्’
Context

Sushena and other leaders heard the expert advice of Sugriva, and took leave of him.They went towards the western direction ruled by Varuna.ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē dvicatvāriṅśassargaḥ৷৷Thus ends the fortysecond Sarga in the Kishkinda Kanda of the first epic, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.

Characters & Entities
S
Suṣeṇa
S
Sugriva
V
Varuṇa
V
vanaras

FAQs

Dharma is disciplined cooperation: hearing counsel carefully, taking proper leave, and carrying out assigned duty with respect to rightful leadership.

After receiving Sugrīva’s directives, Suṣeṇa and the other vanara leaders depart to begin their assigned search route.

Vinaya (respectful conduct) and kartavya-niṣṭhā (steadfastness in duty).

←Previous Verse
Next Verse→