Shloka 33

दक्षिणदिशि सीतान्वेषण-आदेशः

Commissioning the Southern Search for Sītā

Devanagari script

ततस्तमप्यतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः।।।सर्वकामफलैर्वृक्षै स्सर्वकालमनोहरैः।

Transliteration

tatas tam apy atikramya vaidyuto nāma parvataḥ || 4.41.33 ||

sarvakāmaphalair vṛkṣaiḥ sarvakāla-manoharaiḥ |

Translation

Rồi khi vượt qua ngọn núi ấy nữa, các ngươi sẽ đến núi mang tên Vaidyuta, nơi cây cối kết trái như ý, bốn mùa đều tươi đẹp khả ái.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (locative adverb)

• भुक्त्वा: having eaten
• भुक्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘having eaten’

• वरार्हाणि: choice, excellent
• वरार्हाणि: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर + अर्ह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः = ‘वराणि अर्हाणि’ (worthy of the best/choice)

• मूलानि: roots
• मूलानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक

• फलानि: fruits
• फलानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक

• मधूनि: honeys
• मधूनि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘having drunk’

• मुख्यानि: best, excellent
• मुख्यानि: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; मधूनि-विशेषण

• परम्: further
• परम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् (adverbial accusative), ‘further/onward’

• गच्छत: go
• गच्छत: Vidhi (विधि) / Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• वानराः: O monkeys
• वानराः: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संबोधनार्थे प्रयोगः

Context

'Beyond that mountain lies Vaidyuta, a hill with trees yielding lovely fruits in all seasons which can satisfy all desires.

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is sustained by hope: the righteous journey includes moments of replenishment—nature’s abundance supports those engaged in dutiful striving.

What is the narrative situation?

Sugrīva continues mapping the southern route, describing a fertile, pleasing mountain that the party will encounter.

Which character virtue is emphasized?

Steadfastness balanced with wise refreshment: the journey is long, so the searchers are guided toward places that can restore strength.