Shloka 24

पूर्वदिशि सीतामार्गण-नियोगः

Deployment to the Eastern Quarter for the Search of Sita

Devanagari script

सर्वमेतद्विचेतव्यं मृगयद्भिस्ततस्ततः।रामस्य दयितां भार्यां सीतां दशरथस्नुषाम्।।4.40.24।।

Transliteration

sarvam etad vicetavyaṃ mṛgayadbhis tataḥ tataḥ |

rāmasya dayitāṃ bhāryāṃ sītāṃ daśarathasnuṣām ||4.40.24||

Translation

Các ngươi phải lùng tìm khắp mọi nơi ấy, dò xét đi dò xét lại từng chốn—để tìm Sītā, hiền thê yêu dấu của Rāma, nàng dâu của vua Daśaratha.

Word by Word

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural; 'of them'

• अग्रेसरम्: the leader/foremost
• अग्रेसरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अग्रेसर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative singular

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय; conjunction

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय; emphatic particle

• महाबलम्: mighty/very strong
• महाबलम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाबल (प्रातिपदिक: महा + बल)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative singular; कर्मधारयः 'great in strength' qualifying अङ्गदम्

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भ-वाचक; 'then'

• अङ्गदम्: Aṅgada
• अङ्गदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अङ्गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative singular

• विधाय: having appointed
• विधाय: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); 'having appointed/arranged'

• हरिवीराणाम्: of the monkey-heroes
• हरिवीराणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: हरिवीर (प्रातिपदिक: हरि + वीर)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Genitive plural; तत्पुरुषः 'heroes among monkeys'

• आदिशत्: (he) ordered
• आदिशत्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + दिश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतन-भूत), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन; 3rd person singular imperfect 'ordered'

• दक्षिणाम्: southern
• दक्षिणाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Accusative singular; qualifying 'दिशम्'

• दिशम्: direction
• दिशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Accusative singular

Context

'Search all over the place looking carefully here and there for Sita the beloved consort of Rama, daughter-in-law of Dasaratha.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Daśaratha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is unwavering commitment to a righteous task: the search must be exhaustive and persistent until truth (satya) is found.

What is the narrative situation?

Sugrīva issues a clear command that every previously named region must be thoroughly searched for Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Perseverance in loyal service—continuing the effort ‘here and there’ without fatigue or discouragement.