Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

हनूमता सुग्रीवस्य कालधर्मोपदेशः

Hanuman’s Counsel on Timely Ally-Duty

यदिदं मित्रकार्यं वीर नोमित्रकार्यमरिन्दम 4.29.15।।क्रियतां राघवस्यैतद्वैदेह्याः परिमार्गणम्।तदिदं वीर कार्यं ते कालातीतमरिन्दम 4.29.16।।

yad idaṃ mitrakāryaṃ vīra no mitrakāryam arindama 4.29.15 |

kriyatāṃ rāghavasyaitad vaidehyāḥ parimārgaṇam |

tad idaṃ vīra kāryaṃ te kālātītam arindama 4.29.16 ||

Hỡi dũng sĩ, kẻ hàng phục địch thù: đây là việc của đồng minh chúng ta. Xin hãy hoàn thành việc của Rāghava—hãy tìm kiếm Vaidehī. Hỡi anh hùng, kẻ nghiền nát quân thù, bổn phận này của ngài đã quá hạn rồi.

यत्that which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
मित्रकार्यंa friend’s task
मित्रकार्यं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmitra + kārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नःour/of us
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
मित्रकार्यंa friend’s task
मित्रकार्यं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmitra + kārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अरिन्दमO subduer of enemies
अरिन्दम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootarindama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
क्रियताम्let it be done
क्रियताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ) (धातु)
Formलोट्, कर्मणि (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
राघवस्यof Rama
राघवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वैदेह्याःof Vaidehi
वैदेह्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvaidehī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
परिमार्गणम्search
परिमार्गणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpari + mārgaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
कार्यंtask
कार्यं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तेfor you/to you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन
कालातीतम्overdue
कालातीतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkāla + atīta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अरिन्दमO subduer of enemies
अरिन्दम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootarindama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

'O subduer of enemies we should do the brave deed of finding Vaidehi for the sake of your friend. O crusher of enemies this is your duty at present and it is already delayed.

S
Sugriva
R
Rama (Rāghava)
S
Sita (Vaidehī)

FAQs

Reiteration of allied duty: dharma is reinforced through repetition—urgent obligations must be executed without further delay.

A repeated/variant line in the Southern Recension intensifies the admonition to begin the search for Sita immediately.

Resolve and responsiveness—treating the ally’s crisis as a binding responsibility.