Previous Verse

Shloka 29

द्वितीयः सर्गः (Sarga 2): Sugriva’s Alarm and Hanuman’s Commission

तथेति सम्पूज्य वचस्तु तस्यतत्कपेस्सुभीमस्य दुरासदस्य च।महानुभावो हनुमान्ययौ तदास यत्र रामोऽतिबलश्च लक्ष्मणः।।

tatheti sampūjya vacas tu tasya tat kapeḥ subhīmasya durāsadasya ca | mahānubhāvo hanumān yayau tadāsa yatra rāmo 'tibalaś ca lakṣmaṇaḥ ||

Thưa: “Xin vâng,” Hánumān, bậc đại hùng, kính cẩn tôn trọng lời của vị chúa tể loài khỉ uy mãnh, khó ai bì kịp; rồi lập tức đi đến nơi Rāma và Lakṣmaṇa—đấng lực mạnh phi thường—đang ở.

तथाthus/so
तथा:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
इतिthus (quoting)
इति:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
सम्पूज्यhaving paid respects
सम्पूज्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having duly honoured/saluted’
वचःwords/speech
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle/conjunction)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचन (Gen sg), पुं/नपुंसक (of him/its)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg)
कपेःof the monkey
कपेः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootkapi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Gen sg)
सुभीमस्यof the very formidable
सुभीमस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootsu-bhīma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Gen sg); कर्मधारयः (सु + भीम)
दुरासदस्यof the hard-to-approach/overcome
दुरासदस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootdur-āsada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Gen sg); कर्मधारयः (दुर् + आसद)
and
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
महानुभावःthe great-souled one
महानुभावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-anubhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom sg); बहुव्रीहिः ‘महान् अनुभावः यस्य सः’
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom sg)
ययौwent
ययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (temporal adverb)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom sg)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय (relative adverb of place)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom sg)
अतिबलःvery strong
अतिबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootati-bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom sg); कर्मधारयः (अति + बल)
and
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom sg)

On seeing these supreme bowmen, Sugriva's counsellers left for the peak of another mountain.

H
Hanumān
S
Sugrīva
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Respectful acceptance of duty: honoring rightful counsel and acting promptly is a dharmic mode of service.

Hanumān acknowledges Sugrīva’s instruction and proceeds to meet Rāma and Lakṣmaṇa.

Loyalty and humility (bhakti-like devotion in service, vinaya).