Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

द्वादशः सर्गः — Rama’s Proof of Power, the First Duel, and the Identification Mark

Kishkindha Kanda, Sarga 12

सुग्रीव श्रूयातां तात क्रोधश्च व्यपनीयताम्।कारणं येन बाणोऽयं न मया स विसर्जितः4.12.29।।

sugrīva śrūyatāṁ tāta krodhaś ca vyapanīyatām |

kāraṇaṁ yena bāṇo ’yaṁ na mayā sa visarjitaḥ || 4.12.29 ||

Sugrīva, bạn hiền của ta—hãy lắng nghe và gác cơn giận lại. Ta sẽ nói rõ nguyên do vì sao mũi tên này đã không do ta phóng ra.

सुग्रीवO Sugriva
सुग्रीव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
श्रूयताम्let (it) be heard; listen
श्रूयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; आज्ञार्थे/विधिलिङ्गार्थे: ‘let it be heard’ = please listen
तातdear one
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; affectionate address
क्रोधःanger
क्रोधः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of passive imperative ‘vyapanīyatām’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
व्यपनीयताम्let (it) be removed
व्यपनीयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अप + √नी (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग: ‘let it be removed’
कारणम्the reason
कारणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; object of ‘hear’ (understood) = the reason
येनby which
येन:
Hetu (हेतु/Cause marker)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; relative pronoun = by which/whereby
बाणःarrow
बाणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of passive ‘visarjitaḥ’
अयम्this
अयम्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative qualifying ‘बाणः’ = this
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध
मयाby me
मया:
Kartr̥ (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; instrumental agent = by me
सःthat
सः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative qualifying ‘बाणः’ (resumptive) = that
विसर्जितःreleased
विसर्जितः:
Kriya-samānādhikaraṇa (क्रियासमानाधिकरण/Predicate)
TypeVerb
Rootवि + √सृज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive predicate = released

'O dear Sugriva! dispel your anger and listen to me why I had not released the arrow.

R
Rāma
S
Sugrīva
A
arrow (bāṇa)

FAQs

Dharma includes mastery over anger and commitment to truthful explanation; Rāma asks for calm listening before acting or judging.

After the first clash, Sugrīva is upset that Vālī was not struck; Rāma begins explaining his restraint.

Rāma’s composure and accountability—he offers reasons rather than excuses.