Sarga 90

Verse 1

भरद्वाजाश्रमं दृष्ट्वा क्रोशादेव नरर्षभः।बलं सर्वमवस्थाप्य जगाम सह मन्त्रिभिः।।2.90.1।।पद्भ्यामेव हि धर्मज्ञो न्यस्तशस्त्रपरिच्छदः।वसानो वाससी क्षौमे पुरोधाय पुरोधसम्।।2.90.2।।

Từ xa một krośa trông thấy đạo tràng của Bharadvāja, Bharata—bậc trượng phu ưu việt—liền cho toàn quân dừng lại, rồi cùng các đại thần tiến lên. Quả thật, bậc hiểu biết Chánh pháp ấy đã đặt xuống vũ khí và nghi trượng, mặc y phục vải lanh mịn, đi bộ, và cho vị tế sư gia tộc đi trước dẫn đường.

Verse 2

भरद्वाजाश्रमं दृष्ट्वा क्रोशादेव नरर्षभः।बलं सर्वमवस्थाप्य जगाम सह मन्त्रिभिः।।2.90.1।।पद्भ्यामेव हि धर्मज्ञो न्यस्तशस्त्रपरिच्छदः।वसानो वाससी क्षौमे पुरोधाय पुरोधसम्।।2.90.2।।

Bậc thông đạt Dharma ấy chỉ đi bằng đôi chân; gác bỏ vũ khí cùng nghi trượng vương giả, khoác y vải thô đơn sơ, và đặt vị tế sư của hoàng gia đi trước dẫn đường.

Verse 3

तत स्सन्दर्शने तस्य भरद्वाजस्य राघवः।मन्त्रिणस्तानवस्थाप्य जगामानुपुरोहितम्।।2.90.3।।

Rồi Bharata, hậu duệ dòng Raghu, cho các đại thần dừng lại trong tầm nhìn của đạo tràng Bharadvāja, và tiến lên phía trước, theo sau vị tế sư gia tộc.

Verse 4

वसिष्ठमथ दृष्ट्वैव भरद्वाजो महातपाः।सञ्चचाऽलासनात्तूर्णं शिष्यानर्घ्यमिति ब्रुवन्।।2.90.4।।

Vừa thấy Vasiṣṭha, đại khổ hạnh Bharadvāja liền mau chóng đứng dậy khỏi chỗ ngồi, bảo các đệ tử: “Hãy mang lễ arghya đến.”

Verse 5

समागम्य वसिष्ठेन भरतेनाभिवादितः।अबुद्ध्यत महातेजास्सुतं दशरथस्य तम्।।2.90.5।।

Gặp Vasiṣṭha và được Bharata cúi chào cung kính, Bharadvāja rực oai quang liền nhận ra chàng chính là con của vua Daśaratha.

Verse 6

ताभ्यामर्घ्यं च पाद्यं च दत्वा पश्चात्फलानि च।आनुपूर्व्याच्छ धर्मज्ञः पप्रच्छ कुशलं कुले।।2.90.6।।

Sau khi kính cẩn dâng lễ arghya và nước rửa chân, rồi lại dâng trái cây, bậc am tường Chánh Pháp Bharadvāja theo thứ tự trang nghiêm mà thăm hỏi sự an khang của hoàng tộc.

Verse 7

अयोध्यायां बले कोशे मित्रेष्वपि च मन्त्रिषु।जानन् दशरथं वृत्तं न राजानमुदाहरत्।।2.90.7।।

Ngài hỏi về Ayodhyā—quân lực, kho tàng, cùng các đồng minh và quần thần; nhưng vì biết điều đã xảy đến cho vua Daśaratha, ngài không nhắc đến đức vua.

Verse 8

वसिष्ठो भरतश्चैनं पप्रच्छतुरनामयम्।शरीरेऽग्निषु वृक्षेषु शिष्येषु मृगपक्षिषु।।2.90.8।।

Vasiṣṭha và Bharata lần lượt hỏi thăm ngài về sự an ổn: thân thể, các thánh hỏa tế, cây cối, các đệ tử, cùng muông thú và chim chóc nơi đạo tràng.

Verse 9

तथेति तत्प्रतिज्ञाय भरद्वाजो महातपाः।भरतं प्रत्युवाचेदं राघवस्नेहबन्धनात्।।2.90.9।।

Đại khổ hạnh Bharadvāja, đã hứa rằng: “Xin vâng,” rồi vì sợi dây tình kính mến đối với Rāma, liền nói với Bharata những lời này.

Verse 10

किमिहाऽगमने कार्यं तव राज्यं प्रशासतः।एतदाचक्ष्व मे सर्वं न हि मे शुद्ध्यते मनः।।2.90.10।।

Ngươi đến đây để làm gì, khi lẽ ra phải trị vì vương quốc? Hãy nói rõ cho ta mọi điều, vì tâm ta chưa được an ổn về việc này.

Verse 11

सुषुवे यममित्रघ्नं कौसल्यानऽन्दवर्धनम्।भ्रात्रा सह सभार्यो यश्चिरं प्रव्राजितो वनम्।।2.90.11।।नियुक्तः स्त्रीनियुक्तेन पित्रा योऽसौ महायशाः।वनवासी भवेतीह समाः किल चतुर्दश।।2.90.12।।कच्छिन्न तस्यापापस्य पापं कर्तुमिहेच्छसि।अकण्टकं भोक्तुमना राज्यं तस्यानुजस्य च।।2.90.13।।

Rāma—bậc diệt thù, người làm tăng niềm hỷ lạc của Kausalyā—đã từ lâu bị đày vào rừng, cùng với hiền thê và em trai. Vị đại danh ấy, do phụ vương bị lời một người nữ thúc giục, đã truyền lệnh rằng: phải ở nơi rừng này trọn mười bốn năm. Vậy chẳng lẽ ngươi muốn tạo tội đối với người vô tội ấy và cả em trai của Người, để hưởng vương quyền không chướng ngại sao?

Verse 12

सुषुवे यममित्रघ्नं कौसल्यानऽन्दवर्धनम्।भ्रात्रा सह सभार्यो यश्चिरं प्रव्राजितो वनम्।।2.90.11।।नियुक्तः स्त्रीनियुक्तेन पित्रा योऽसौ महायशाः।वनवासी भवेतीह समाः किल चतुर्दश।।2.90.12।।कच्छिन्न तस्यापापस्य पापं कर्तुमिहेच्छसि।अकण्टकं भोक्तुमना राज्यं तस्यानुजस्य च।।2.90.13।।

Rāma, bậc đại danh ấy, đã bị phụ vương—do lời một người nữ thúc giục—truyền rằng phải cư trú nơi rừng này trọn mười bốn năm, như người ta vẫn nói.

Verse 13

सुषुवे यममित्रघ्नं कौसल्यानऽन्दवर्धनम्।भ्रात्रा सह सभार्यो यश्चिरं प्रव्राजितो वनम्।।2.90.11।।नियुक्तः स्त्रीनियुक्तेन पित्रा योऽसौ महायशाः।वनवासी भवेतीह समाः किल चतुर्दश।।2.90.12।।कच्छिन्न तस्यापापस्य पापं कर्तुमिहेच्छसि।अकण्टकं भोक्तुमना राज्यं तस्यानुजस्य च।।2.90.13।।

Chẳng lẽ ngươi muốn làm điều tội lỗi đối với Rāma, bậc vô tội ấy, và cả người em của Người—chỉ để hưởng vương quốc một cách không chướng ngại sao?

Verse 14

एवमुक्तो भरद्वाजं भरतः प्रत्युवाच ह।पर्यश्रुनयनो दुःखाद्वाचा संसज्जमानया।।2.90.14।।

Được nói như vậy, Bharata liền thưa đáp với hiền thánh Bharadvāja; đôi mắt ngấn lệ vì sầu khổ, lời nói nghẹn ngào, đứt quãng khi cất lên.

Verse 15

हतोऽस्मि यदि मामेवं भगवानपि मन्यते।मत्तो न दोषमाशङ्के नैवं मामनुशास्तु हि।2.90.15।।

Nếu ngay cả ngài, bậc đáng tôn kính, cũng nghĩ về con như thế, thì con thật đã tiêu vong. Xin đừng nghi con có lỗi; xin chớ quở trách con như vậy.

Verse 16

न चैतदिष्टं माता मे यदवोचन्मदन्तरे।नाहमेतेन तुष्टश्च न तद्वचनमाददे।।2.90.16।।

Điều mẹ con đã nói khi con vắng mặt cũng chẳng làm con vui lòng. Con không hề thỏa mãn vì điều ấy, và con không chấp nhận những lời đó.

Verse 17

अहं तु तं नरव्याघ्रमुपयातः प्रसादकः।प्रतिनेतुमयोध्यां च पादौ तस्याभिवन्दितुम्।।2.90.17।।

Còn con, con đã đến với vị hổ giữa loài người ấy để cầu xin ân sủng: cúi lạy dưới chân Người và thỉnh Người trở về Ayodhyā.

Verse 18

त्वं मामेवंगतं मत्वा प्रसादं कर्तुमर्हसि।शंस मे भगवन्रामः क्व सम्प्रति महीपतिः।।2.90.18।।

Xin ngài xét hoàn cảnh của con mà ban lòng từ mẫn. Kính xin ngài, bậc tôn kính, chỉ cho con biết: giờ đây Rāma, đấng quân vương của cõi đất, đang ở nơi nào?

Verse 19

वशिष्ठादिभिः ऋत्विग्भिर्याचितो भगवांस्ततः।उवाच तं भरद्वाजः प्रसादाद्भरतं वचः।2.90.19।।

Bấy giờ, được hiền thánh Vasiṣṭha cùng các vị tế sư thỉnh cầu, bậc tôn kính Bharadvāja hoan hỷ, liền nói với Bharata những lời này.

Verse 20

त्वय्येतत्पुरुषव्याघ्र युक्तं राघववंशजे।गुरुवृत्तिर्दमश्चैव साधूनामनुयायिता।।2.90.20।।

Hỡi bậc hổ trong loài người, sinh trong dòng Rāghava—điều này thật xứng với ngươi: kính thuận thầy tổ, tự chế ngự, và noi theo con đường của các bậc hiền thiện.

Verse 21

जाने चैतन्मनस्थं ते दृढीकरणमस्त्विति।अपृच्छं त्वां तथाऽत्यर्थं कीर्तिं समभिवर्धयन्।।2.90.21।।

“Ta biết điều đã vững chắc trong lòng ngươi; nhưng ta hỏi ngươi tha thiết như vậy để điều ấy càng được xác chứng bền chặt, và cũng để làm rạng danh thiện tiếng của ngươi.”

Verse 22

जाने च रामं धर्मज्ञं ससीतं सहलक्ष्मणम्।असौ वसति ते भ्राता चित्रकूटे महागिरौ।।2.90.22।।

“Ta cũng biết Rāma, bậc am tường Chánh Pháp, cùng Sītā và Lakṣmaṇa. Người anh của ngươi ấy đang cư ngụ trên núi lớn Citrakūṭa.”

Verse 23

श्वस्तु गन्तासि तं देशं वसाद्य सह मन्त्रिभिः।एतन्मे कुरु सुप्राज्ञ कामं कामार्थकोविद।।2.90.23।।

Ngày mai ngài sẽ lên đường đến miền ấy; hôm nay xin ở lại đây cùng các đại thần. Ôi bậc đại trí, khéo phân định điều mong cầu và lợi ích—xin ban cho ta lời thỉnh cầu này.

Verse 24

ततस्तथेत्येवमुदारदर्शनः प्रतीतरूपो भरतोऽब्रवीद्वचः।चकार बुद्धिं च तदा तदाश्रमे निशानिवासाय नराधिपाऽत्मजः।।2.90.24।।

Bấy giờ Bharata, người có tầm nhìn cao quý, với vẻ mặt hoan thuận, thưa lời: “Xin vâng.” Rồi hoàng tử, con của bậc quân vương, quyết định nghỉ đêm tại đạo tràng ấy.