Sarga 80

Verse 1

अथ भूमिप्रदेशज्ञास्सूत्रकर्मविशारदाः।स्वकर्माभिरताश्शूराः खनका यन्त्रकास्तथा।।।।कर्मान्तिकाः स्थपतयः पुरुष यन्त्रकोविदाः।तथा वार्धकयश्चैव मार्गिणो वृक्षतक्षकाः।।।।कूपकारास्सुधाकारार्वंशकर्मकृतस्तथा।समर्था ये च द्रष्टारः पुरतस्ते प्रतस्थिरे।।।।

Bấy giờ những người thông thạo địa thế, tinh thông đo đạc; các dũng sĩ chuyên cần với nghề mình—thợ đào, thợ máy; thợ thủ công, kiến trúc sư, thợ cơ khí; thợ mộc, người mở đường, thợ đốn cây; thợ đào giếng, thợ trát vôi; thợ làm tre nứa; cùng các giám sát viên lão luyện—đều lên đường đi trước.

Verse 2

अथ भूमिप्रदेशज्ञास्सूत्रकर्मविशारदाः।स्वकर्माभिरताश्शूराः खनका यन्त्रकास्तथा।।2.80.1।।कर्मान्तिकाः स्थपतयः पुरुष यन्त्रकोविदाः।तथा वार्धकयश्चैव मार्गिणो वृक्षतक्षकाः।।2.80.2।।कूपकारास्सुधाकारार्वंशकर्मकृतस्तथा।समर्था ये च द्रष्टारः पुरतस्ते प्रतस्थिरे।।2.80.3।।

Bấy giờ những thợ khéo—các bậc kiến trúc sư, thợ cơ khí tinh thông—cùng thợ mộc, người mở đường và thợ đốn gỗ, đều được sai đi trước để tiến bước và sửa soạn lối đi.

Verse 3

अथ भूमिप्रदेशज्ञास्सूत्रकर्मविशारदाः।स्वकर्माभिरताश्शूराः खनका यन्त्रकास्तथा।।2.80.1।।कर्मान्तिकाः स्थपतयः पुरुष यन्त्रकोविदाः।तथा वार्धकयश्चैव मार्गिणो वृक्षतक्षकाः।।2.80.2।।कूपकारास्सुधाकारार्वंशकर्मकृतस्तथा।समर्था ये च द्रष्टारः पुरतस्ते प्रतस्थिरे।।2.80.3।।

Những người đào giếng, thợ trát vữa, thợ làm tre nứa cũng vậy; cùng các giám sát viên đủ năng lực, họ đã lên đường đi trước để trông coi và hoàn tất việc chuẩn bị.

Verse 4

स तु हर्षात्तमुद्देशं जनौघो विपुलः प्रयान्।अशोभत महावेगस्समुद्र इव पर्वणि।।।।

Đoàn người đông đảo ấy, vì hoan hỷ mà tiến về nơi đã định, cuồn cuộn lao đi với tốc lực lớn; rực rỡ như biển cả dâng trào vào kỳ trăng rằm lễ hội.

Verse 5

ते स्ववारं समास्थाय वर्त्मकर्मणि कोविदाः।करणैर्विविधोपेतैः पुरस्तात्सम्प्रतस्थिरे।।।।

Những người tinh thông việc làm đường, theo từng toán của mình mà đứng vào vị trí đã phân; mang theo đủ loại dụng cụ, họ lên đường đi trước.

Verse 6

लतावल्ली श्च गुल्मांश्च स्थाणूनश्मन एव च।जनायांचक्रिरे मार्गं छिन्दन्तो विविधान्द्रुमान्।।।।

Chặt dây leo và bụi rậm, nhổ bỏ gốc cây, dời cả đá tảng; lại đốn hạ nhiều loại cây, người của nhà vua đã mở một con đường quang đãng cho dân chúng.

Verse 7

अवृक्षेषु च देशेषु केचिद्वृक्षानरोपयन्।केचित्कुठारैष्टङ्कैश्च दात्रैश्चिन्दन्क्वचित्क्वचित्।।।।

Có người trồng những cây non nơi đất trống không bóng cây; lại có người, chỗ này chỗ kia, dùng rìu, búa và liềm mà chặt bỏ những cành lá cản trở sự sinh trưởng.

Verse 8

अपरे वीरणस्तम्भान्बलिनो बलवत्तराः।विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततस्ततः।।।।

Lại có những người khác—tráng sĩ mạnh mẽ, càng thêm cường tráng—nhổ bật những bụi cỏ vīraṇa rắn chắc, và chỗ này chỗ kia san phẳng những đoạn đất hiểm trở.

Verse 9

अपरेऽपूरयन्कूपान्पांसुभि श्श्वभ्रमायतम्।निम्नभागान्स्ततः केचित्समान्श्चक्रु स्समन्ततः।।।।

Có người dùng đất tơi lấp các giếng và những hố sâu rộng; rồi sau đó, có người khác làm cho những chỗ trũng trở nên bằng phẳng, đều khắp bốn bề.

Verse 10

बबन्धुर्बन्धनीयांश्च क्षोद्यान्सञ्चुक्षुदुस्तदा।बिभिदुर्भेदनीयांश्च तांस्तान्देशान्नरा स्तदा।।।।

Khi ấy, người người bắc cầu nơi cần bắc, nghiền phá nơi phải nghiền, và chẻ mở nơi phải chẻ—dọn sạch, khai thông từng đoạn đường ấy.

Verse 11

अचिरेणैव कालेन परिवाहान्बहूदकान्।चक्रुर्बहुविधाकारान् सागरप्रतिमान्बहून्।।।।

Chẳng bao lâu, họ đào đắp nhiều dòng dẫn nước và hồ chứa—muôn dạng hình thế—nước dồi dào, sức chứa mênh mông như biển.

Verse 12

निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान्।उदपानान्बहुविधान्वेदिकापरिमण्डितान्।।।।

Lại ở những miền khô hạn, họ cho đào những giếng thượng hảo—nhiều loại giếng nước uống—quanh giếng có bệ cao trang nghiêm và bờ kè bảo hộ.

Verse 13

ससुधाकुट्टिमतलः प्रपुष्पितमहीरुहः।मत्तोद्घुष्ट द्विजगणः पताकाभिरलङ्कृतः।।।।चन्दनोदकसंसिक्तो नानाकुसुमभूषितः।बह्वशोभत सेनायाः पन्था स्सुरपथोपमः।।।।

Con đường của đại quân rực rỡ huy hoàng: nền lát trát vôi mịn, hàng cây nở hoa ven lối; bầy chim say sưa hót vang; cờ phướn giăng trang nghiêm; lại được rưới nước thơm đàn hương và điểm tô muôn loài hoa—tựa như lối đi của chư thiên.

Verse 14

ससुधाकुट्टिमतलः प्रपुष्पितमहीरुहः।मत्तोद्घुष्ट द्विजगणः पताकाभिरलङ्कृतः।।2.80.13।।चन्दनोदकसंसिक्तो नानाकुसुमभूषितः।बह्वशोभत सेनायाः पन्था स्सुरपथोपमः।।2.80.14।।

Con đường của đại quân sáng chói: nền lát trát vôi, hai bên cây cối trổ hoa; tiếng chim hót rộn ràng; cờ phướn trang nghiêm; rưới nước đàn hương và rải muôn thứ hoa—tựa như con đường của chư thiên.

Verse 15

आज्ञाप्याथ यथाऽज्ञप्ति युक्तास्तेऽधिकृता नराः।रमणीयेषु देशेषु बहुस्वादुफलेषु च।।।।यो निवेशस्त्वभिप्रेतो भरतस्य महात्मनः।भूयस्तं शोभयामासुर्भूषाभिर्भूषणोपमम्।।।।

Bấy giờ các quan chức được giao phó, làm đúng như mệnh lệnh đã ban, chọn những miền đất đáng yêu, dồi dào trái ngọt làm nơi dừng nghỉ cho đại hồn Bharata; rồi họ hết lần này đến lần khác trang hoàng các doanh trại bằng mọi thứ trang sức, khiến chính nơi đóng trại cũng như một món bảo sức.

Verse 16

आज्ञाप्याथ यथाऽज्ञप्ति युक्तास्तेऽधिकृता नराः।रमणीयेषु देशेषु बहुस्वादुफलेषु च।।2.80.15।।यो निवेशस्त्वभिप्रेतो भरतस्य महात्मनः।भूयस्तं शोभयामासुर्भूषाभिर्भूषणोपमम्।।2.80.16।।

Bấy giờ những người có thẩm quyền, thi hành đúng như chỉ dụ, chọn những vùng đất duyên dáng, nhiều trái ngọt, làm nơi nghỉ của đại hồn Bharata; và họ trang hoàng nơi ấy khéo léo bằng các vật trang sức, khiến nó tựa như một món trang sức.

Verse 17

नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः।निवेशान् स्थापयामासुर्भरतस्य महात्मनः।।।।

Những người tinh thông việc chọn thời, căn cứ các tinh tú cát tường và những muhūrta thích hợp, đã lập các trại dừng chân cho đại hồn Bharata, khiến từng chặng đường hòa hợp với điềm lành của trời.

Verse 18

बहुपांसुचयाश्चापि परिखापरिवारिताः।तत्रेन्द्रकीलप्रतिमाः प्रतोलीवरशोभिताः।।।।प्रासादमालावितता स्सौधप्राकारसंवृताः।पताकाशोभिता स्सर्वे सुनिर्मितमहापथाः।।।।विसर्पद्भिरिवाऽकाशे विटङ्काग्रविमानकैः।समुच्छ्रितैर्निवेशास्ते बभुश्शक्रपुरोपमाः।।।।

Nơi ấy, những ụ cát lớn được đắp cao, chung quanh lại có hào sâu bao bọc; các cổng thành huy hoàng trang sức, và những lũy thành vươn lên như núi Indrakīla.

Verse 19

बहुपांसुचयाश्चापि परिखापरिवारिताः।तत्रेन्द्रकीलप्रतिमाः प्रतोलीवरशोभिताः।।2.80.18।।प्रासादमालावितता स्सौधप्राकारसंवृताः।पताकाशोभिता स्सर्वे सुनिर्मितमहापथाः।।2.80.19।।विसर्पद्भिरिवाऽकाशे विटङ्काग्रविमानकैः।समुच्छ्रितैर्निवेशास्ते बभुश्शक्रपुरोपमाः।।2.80.20।।

Dọc theo đó là những dãy lâu đài nối tiếp, lại được bao quanh bởi tường thành cao vút; khắp nơi cờ phướn rực rỡ tăng thêm vẻ uy nghi, và các đại lộ rộng lớn được kiến tạo khéo léo, vững bền.

Verse 20

बहुपांसुचयाश्चापि परिखापरिवारिताः।तत्रेन्द्रकीलप्रतिमाः प्रतोलीवरशोभिताः।।2.80.18।।प्रासादमालावितता स्सौधप्राकारसंवृताः।पताकाशोभिता स्सर्वे सुनिर्मितमहापथाः।।2.80.19।।विसर्पद्भिरिवाऽकाशे विटङ्काग्रविमानकैः।समुच्छ्रितैर्निवेशास्ते बभुश्शक्रपुरोपमाः।।2.80.20।।

Với những dinh thự cao vời và mái nhọn như vươn lan vào hư không, các cư xá ấy sừng sững tôn nghiêm—tựa như thành trời của Śakra (Đế Thích).

Verse 21

जाह्नवीं तु समासाद्य विविधद्रुमकाननाम्।शीतलामलपानीयां महामीनसमाकुलाम्।।।।

Đến bên sông Jāhnavī (Gaṅgā), nơi bờ sông có rừng cây muôn loại, nước mát trong thanh khiết, và đầy ắp những loài cá lớn, họ đã tới sát mép dòng thiêng.

Verse 22

सचन्द्रतारागणमण्डितं यथा नभः क्षपायाममलं विराजते।नरेन्द्रमार्गस्स तथा व्यराजत क्रमेण रम्यः शुभशिल्पिनिर्मितः।।।।

Như bầu trời đêm tinh khiết rạng ngời, được điểm trang bởi trăng và muôn vì sao, thì con đường của bậc quân vương cũng vậy—đẹp đẽ, ngay ngắn theo thứ lớp, do tay nghệ nhân khéo léo dựng nên—tỏa sáng huy hoàng.