Sarga 11

Verse 1

तं मन्मथशरैर्विद्धमं कामवेगवशानुगम्।उवाच पृथिवीपालं कैकेयी दारुणं वचः।।।।

Đối với vị chúa tể cõi đất—như bị mũi tên của Thần Ái (Manmatha) bắn trúng, bị cuốn theo cơn sóng dục vọng—Kaikeyī đã thốt ra những lời cay nghiệt và rợn người.

Verse 2

नास्मि विप्रकृतादेव केनचिन्नावमानिता।अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तमिच्छामि त्वया कृतम्।।।।

Tâu Đại vương, thiếp không bị ai làm hại, cũng chẳng bị ai sỉ nhục; nhưng trong lòng thiếp có một ý nguyện—mong ngài thực hiện cho thiếp.

Verse 3

प्रतिज्ञां प्रतिजानीष्व यदि त्वं कर्तुमिच्छसि।अथ तद्व्याहरिष्यामि यदभिप्रार्थितं मया।।।।

Nếu nàng thật lòng muốn ta làm theo điều nàng mong, hãy trước hết lập lời thệ nguyện. Rồi ta sẽ thốt ra điều ta đã cầu xin.

Verse 4

तामुवाच महातेजाः कैकेयीमीषदुत्स्मितः।कामी हस्तेन संगृह्य मूर्धजेषु शुचिस्मिताम्।।।।

Đại vương oai quang rực rỡ, khẽ mỉm cười, trong niềm ái luyến, dịu dàng nắm lấy mái tóc Kaikeyī và nói với nàng, người có nụ cười trong sáng thanh khiết.

Verse 5

आवलिप्ते न जानासि त्वत्तः प्रियतरो मम।मनुजो मनुजव्याघ्राद्रामादन्यो न विद्यते।।।।

Hỡi người đàn bà kiêu hãnh, nàng chẳng biết sao? Với ta, không ai yêu dấu hơn nàng; và trong cõi người, ngoài Rāma—bậc hổ giữa loài người—không có ai khác.

Verse 6

तेनाजय्येन मुख्येन राघवेण महात्मना।शपे ते जीवनार्हेण ब्रूहि यन्मनसेच्छासि।।।।

Ta thề với nàng nhân danh Rāghava ấy—bậc vô địch, tối thượng, đại hồn, đáng hưởng trường thọ. Hãy nói: điều gì lòng nàng ước muốn?

Verse 7

यं मुहूर्तमपश्यंस्तु न जीवेयमहं ध्रुवम्।तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम्।।।।

Hỡi Kaikeyī, chắc chắn rằng ta không thể sống dù chỉ một khắc nếu không được thấy Người. Ta thề nhân danh chính Rāma ấy sẽ thực hiện lời nàng—thành tựu điều nàng ước.

Verse 8

आत्मना वात्मजैश्चान्यैर्वृणेयं मनुजर्षभम्।तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम्।।।।

Dẫu bỏ cả chính ta, các con ta và mọi người khác, ta cũng chọn Rāma—bậc thượng nhân trong loài người. Này Kaikeyī, lấy chính Rāma ấy mà ta thề sẽ làm trọn điều nàng thỉnh cầu.

Verse 9

भद्रे हृदयमप्येतदनुमृशोद्धरस्व मे।एतत्समीक्ष्य कैकेयि ब्रूहि यत्साधु मन्यसे।।।।

Này hiền nương, chính trái tim ta cũng đang quặn đau; xin nàng chạm vào mà nâng ta ra khỏi nỗi khổ này. Hãy suy xét điều ấy, hỡi Kaikeyī, rồi nói cho ta điều nàng cho là phải.

Verse 10

बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि।करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे।।।।

Biết rõ sức mạnh ngài nắm giữ đối với thiếp, ngài không nên nghi ngờ thiếp. Thiếp xin thề bằng công đức của chính mình: thiếp sẽ làm điều khiến ngài hoan hỷ.

Verse 11

सा तदर्थमना देवी तमभिप्रायमागतम्।निर्माध्यस्थ्याच्च हर्षाच्च बभाषे दुर्वचं वचः।।।।

Vị hoàng hậu ấy, lòng chỉ chăm vào mục đích của mình, vui mừng và không còn giữ được đường trung dung, đã nói ra những lời khó nói, lời cay nghiệt.

Verse 12

तेन वाक्येन संहृष्टा तमभिप्रायमागतम्।व्याजहार महाघोरमभ्यागतमिवान्तकम्।।।।

Nghe lời ấy mà mừng rỡ, nàng liền thốt ra ý định đã dấy lên trong lòng—ghê gớm tột cùng, như Tử Thần bỗng ập đến.

Verse 13

यथा क्रमे शपसि वरं मम ददासि च।तच्छृण्वन्तु त्रयस्त्रिंशद्देवास्साग्निपुरोगमाः।।।।

Vì ngài đang lần lượt thề nguyền và ban cho ta một ân huệ, xin cho Ba Mươi Ba vị Thiên thần—với Agni đứng đầu—hãy nghe lời ấy để làm chứng.

Verse 14

चन्द्रादित्यौ नभश्चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः।जगच्च पृथिवी चेयं सगन्धर्वा सराक्षसा।।।।निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवता।यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव।।।।

Xin cho Trăng và Mặt Trời, bầu trời, các tinh tú, đêm và ngày, cùng mười phương; thế gian và cõi đất này—cùng với Gandharva và Rākṣasa—các loài dạ hành, các gia thần trong từng nhà, và mọi loài hữu tình khác, đều biết lời thệ nguyện ngài đã nói.

Verse 15

चन्द्रादित्यौ नभश्चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः।जगच्च पृथिवी चेयं सगन्धर्वा सराक्षसा।।2.11.14।।निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवता।यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव।।2.11.15।।

Xin cho Trăng và Mặt Trời, bầu trời, các tinh tú, đêm và ngày, các phương hướng, thế gian và cõi đất này—cùng với Gandharva và Rākṣasa—và cả các loài dạ hành, các gia thần, cùng mọi loài hữu tình khác, đều biết lời thệ nguyện ngài đã nói.

Verse 16

सत्यसन्धो महातेजाः धर्मज्ञः सुसमाहितः।वरं मम ददात्येष तन्मे श्रृण्वन्तु दैवताः।।।।

Người ấy giữ vững chân thật, rực sáng oai lực, hiểu biết dharma và tự tại an định; chính người ấy ban cho ta một ân huệ. Xin chư thiên hãy nghe điều này vì ta.

Verse 17

इति देवी महेष्वासं परिगृह्याभिशस्य च।ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम्।।।।

Nói vậy, hoàng hậu ôm lấy vị đại cung thủ, vừa tán dương vừa ve vuốt; rồi nàng cất lời với đấng ban ân—kẻ lúc ấy đã bị dục vọng làm mê lạc.

Verse 18

स्मर राजन् पुरावृत्तं तस्मिन् दैवासुरे रणे।तत्र चाच्यावयच्छत्रुस्तव जीवितमन्तरा।।।।

Tâu Đại vương, xin nhớ việc xưa trong trận chiến giữa chư Thiên và A-tu-la; nơi ấy kẻ thù đã quét sạch mọi điều thuộc về ngài—chỉ còn để lại mạng sống.

Verse 19

तत्र चापि मया देव यत्त्वं समभिरक्षितः।जाग्रत्या यतमानायास्ततो मे प्राददा वरौ।।।।

Ngay tại đó, tâu Đại vương, chính thiếp cũng đã che chở cho ngài; vì thiếp thức tỉnh, gắng sức cứu ngài, nên ngài đã ban cho thiếp hai ân huệ.

Verse 20

तौ तु दत्तौ वरौ देव निक्षेपौ मृगयाम्यहम्।तथैव पृथिवीपाल सकाशे सत्यसङ्गर।।।।

Tâu Đại vương—bậc hộ trì cõi đất, kiên định nơi chân thật—nay thiếp xin thỉnh cầu hai ân huệ ngài đã ban, như vật ký thác nơi ngài chờ đúng thời.

Verse 21

तत् प्रतिश्रुत्य धर्मेण न चेद्दास्यसि मे वरम्।अद्यैव हि प्रहास्यामि जीवितं त्वद्विमानिता।।।।

Ngài đã hứa theo đúng Dharma; nếu ngài không ban cho thiếp ân huệ ấy, thì ngay hôm nay—bị ngài làm nhục—thiếp sẽ lìa bỏ mạng sống.

Verse 22

वाङ्मात्रेण तदा राजा कैकेय्या स्ववशे कृतः।प्रचस्कन्द विनाशाय पाशं मृग इवात्मनः।।।।

Bấy giờ, nhà vua chỉ vì lời nói mà bị Kaikeyī khuất phục; Ngài lao vào con đường tự diệt vong, như con nai phóng mình vào chiếc bẫy của chính nó.

Verse 23

ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम्।वरौ यौ मे त्वया देव तदा दत्तौ महीपते।।।।तौ तावदहमद्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः।

Rồi nàng nói với đức vua ban ân, kẻ đang bị dục vọng mê hoặc: “Ôi bậc Chúa tể, đấng quân vương của cõi đất, hai điều ân huệ xưa kia Ngài đã ban cho thiếp—nay thiếp xin thưa ra. Xin hãy lắng nghe lời thiếp.”

Verse 24

अभिषेकसमारम्भो राघवस्योपकल्पितः।।।।अनेनैवाभिषेकेण भरतो मेऽभिषिच्यताम्।

Việc chuẩn bị cho lễ quán đỉnh của Rāghava đã sẵn sàng; chính bằng những vật dụng đăng quang ấy, hãy xức dầu tấn phong Bharata, con của thiếp, làm vua.

Verse 25

यो द्वितीयो वरो देव दत्तः प्रीतेन मे त्वया।।।।तदा दैवासुरे युद्धे तस्य कालोऽयमागत।

Còn điều ân thứ hai, ô Đại vương, mà khi lòng Ngài hoan hỷ đã ban cho thiếp trong cuộc chiến giữa chư thiên và a-tu-la—nay chính là lúc phải thực hiện.

Verse 26

नव प़ञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः।।।।चीराजिनजटाधारी रामो भवतु तापसः।

Trong mười bốn năm, nguyện Rāma nương náu nơi rừng Daṇḍaka; khoác áo vỏ cây, mặc da nai, búi tóc rối, sống đời khổ hạnh như một ẩn sĩ.

Verse 27

भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकण्टकम्।।।।एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे।अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वनम्।।।।

Hôm nay, hãy để Bharata nhận ngôi Thái tử nhiếp chính, không một kẻ đối địch nào ngăn trở. Đó là ước nguyện tối thượng của ta; ta xin nhận điều ân huệ đã được ban. Và ngay hôm nay, hãy để ta thấy Rāghava lên đường vào rừng.

Verse 28

भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकण्टकम्।।2.11.27।।एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे।अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वनम्।।2.11.28।।

Hôm nay, hãy để Bharata nhận ngôi Thái tử nhiếp chính, không ai chống đối. Đó là ước nguyện tối thượng của ta; ta đòi lấy ân huệ đã hứa. Và ngay hôm nay, hãy để ta chứng kiến Rāghava rời đi vào rừng.

Verse 29

स राजराजः भव सत्यसङ्गरःकुलं च शीलं च हि रक्ष जन्म च।परत्रवासे हि वदन्त्यनुत्तमंतपोधनास्सत्यवचो हितं नृणाम्।।।।

Hỡi bậc vua trong các vua, hãy là người kiên định nơi chân lý. Hãy gìn giữ dòng tộc, phẩm hạnh và huyết thống cao quý của ngài. Bởi các bậc hiền triết—lấy khổ hạnh làm gia tài—nói rằng vì lợi ích của con người, không gì vượt hơn lời chân thật: nó đem lại an lành ở đời sau.