Shloka 14
पम्पादर्शनम्
Vision of Lake Pampā and the Turn toward Sugrīva
अरविन्दोत्पलवतीं पद्मसौगन्धिकायुताम्।।3.75.14।।पुष्पिताम्रवणोपेतां बर्हिणोद्घुष्टनादिताम्।तिलकैर्बीजपूरैश्च धवैश्शुक्लद्रुमैस्तथा।।3.75.15।।पुष्पितैः करवीरैश्च पुन्नागैश्च सुपुष्पितैः।मालतीकुन्दगुल्मैश्च भाण्डीरैर्निचुलैस्तथा।।3.75.16।।अशोकैस्सप्तपर्णैश्च केतकैरतिमुक्तकैः।अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः प्रमदामिव भूषिताम्।।3.75.17।।समीक्षमाणौ पुषपाढ्यं सर्वतो विपुलद्रुमम्।कोयष्टिकैश्चार्जुनकैश्शतपत्रैश्च कीरकैः।।3.75.18।।एतैश्चान्यैश्च विहगैर्नादितं तु वनं महत्।ततो जग्मतुरव्यग्रौ राघवौ सुसमाहितौ।।3.75.19।।तद्वनं चैव सरसः पश्यन्तै शकुनैर्युतम्।
aravindotpalavatīṃ padmasaugandhikāyutām || 3.75.14 ||
puṣpitāmravaṇopetāṃ barhiṇodghuṣṭanāditām |
tilakair bījapūraiś ca dhavaiḥ śukladrumais tathā || 3.75.15 ||
puṣpitaiḥ karavīraiś ca punnāgaiś ca supuṣpitaiḥ |
mālatīkundagulmaiś ca bhāṇḍīrair niculais tathā || 3.75.16 ||
aśokaiḥ saptaparṇaiś ca ketakair atimuktakaiḥ |
anyaiś ca vividhair vṛkṣaiḥ pramadām iva bhūṣitām || 3.75.17 ||
samīkṣamāṇau puṣpāḍhyaṃ sarvato vipuladrumam |
koyaṣṭikaiś cārjunakaiḥ śatapatraiś ca kīrakaiḥ || 3.75.18 ||
etaiś cānyaiś ca vihagair nāditaṃ tu vanaṃ mahat |
tato jagmatur avyagrau rāghavau susamāhitau || 3.75.19 ||
tad vanaṃ caiva sarasaḥ paśyantau śakunair yutam |
Họ chiêm ngưỡng hồ và khu rừng ven hồ: đầy sen và thủy liên, hương sen lan tỏa; những lùm xoài đang nở rộ, vang dội tiếng công. Nơi ấy được điểm trang bởi cây tilaka, cây bījapūra (thanh yên), cây dhava và những thân cây vỏ trắng; bởi karavīra nở hoa và punnāga trĩu bông; bởi bụi mālatī và kunda, bởi bhāṇḍīra và nicula; bởi aśoka, saptaparṇa, ketaka, atimukta cùng vô số cây khác—tựa một mỹ nhân được trang sức rực rỡ. Khi hai vị Rāghava ngắm khu rừng ngập hoa, cây lớn bốn bề, rộn tiếng muôn chim như śatapatra và kīraka (vẹt), các Ngài vẫn ung dung, tâm ý an định, tiếp bước, còn dõi nhìn rừng ven hồ đầy chim muông.
Rama reached the Matanga lake which he could see from a distance and bathed in it.
FAQs
Dharma is shown as mental steadiness: even amid sensory beauty and wilderness sounds, the righteous remain composed and continue their duty-driven path.
Rāma and Lakṣmaṇa traverse the Pampā lakeside forest; the poet elaborates the flora and fauna to set the sacred, serene stage for upcoming encounters.
Self-control and equanimity—‘avyagra’ and ‘susamāhita’ portray the brothers as unshaken, focused, and ethically grounded.