Shloka 13

शबरी-आश्रम-प्रवेशः

Rama and Lakshmana at Sabari’s Hermitage

Devanagari script

चक्षुषा तव सौम्येन पूतास्मि रघुनन्दन।गमिष्याम्यक्षयान्लोकांस्त्वत्प्रसादादरिन्दम।।।।

Transliteration

cakṣuṣā tava saumyenā pūtāsmi raghunandana | gamiṣyāmy akṣayān lokāṁs tvat-prasādād arindama ||

Translation

Nhờ ánh nhìn hiền hòa của Ngài, con được thanh tịnh, hỡi niềm vui của dòng Raghu. Nhờ ân sủng của Ngài, hỡi bậc hàng phục kẻ thù, con sẽ đến những cõi bất hoại.

Word by Word

• चक्षुषा: by (your) eye/gaze
• चक्षुषा: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: cakṣus (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• तव: your
• तव: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सौम्येन: gentle/pleasant
• सौम्येन: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: saumya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण (agreeing with चक्षुषा)

• पूता: purified
• पूता: कर्ता (Karta)
• Type: Verb
• Root: पू (धातु) + kta (क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे ‘I (f.) am purified’

• अस्मि: am
• अस्मि: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद

• रघुनन्दन: O delight of Raghu’s line
• रघुनन्दन: सम्बोधन (Sambodhana)
• Type: Noun
• Root: raghu-nandana (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: रघोः नन्दनः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• गमिष्यामि: I will go/reach
• गमिष्यामि: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अक्षयान्: imperishable
• अक्षयान्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: akṣaya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (agreeing with लोकान्)

• लोकान्: worlds
• लोकान्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• त्वत्प्रसादात्: from your grace
• त्वत्प्रसादात्: हेतु/अपादान (Hetu/Apādāna)
• Type: Noun
• Root: tvat-prasāda (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: तव/त्वत् प्रसादः), पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• अरिन्दम: O subduer of enemies
• अरिन्दम: सम्बोधन (Sambodhana)
• Type: Noun
• Root: ari-dama (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/उपपद-तत्पुरुष: अरिं दमयति इति), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Context

O delight of the Raghus, your handsome look has sanctified me, O subduer of enemies, by your grace I will reach the inmperishable worlds.

Characters & Entities

• Śabarī
• Rama (Raghunandana, Arindama)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma culminates in purification through contact with righteousness: Śabarī affirms that grace follows sincere devotion and truthfully lived discipline.

What is the narrative situation?

Śabarī declares that Rama’s mere gaze sanctifies her and that his grace will lead her to imperishable spiritual realms.

Which character virtue is emphasized?

Faith grounded in satya (truth): she confidently attributes her purification and destiny to Rama’s righteous presence and grace.