Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

मारीचवधोत्तरं रामस्य शङ्का-निमित्त-दर्शनं लक्ष्मण-निग्रहश्च

After Maricha’s Slaying: Omens, Anxiety, and Rama’s Rebuke of Lakshmana

न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा।।।।विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः।अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे।।।।

na me ’sti saṃśayo vīra sarvathā janakātmajā |

vinaṣṭā bhakṣitā vāpi rākṣasair vanacāribhiḥ |

aśubhāny eva bhūyiṣṭhaṃ yathā prādurbhavanti me ||

Hỡi dũng sĩ, ta không còn nghi ngờ gì nữa: ái nữ của Janaka ắt đã gặp tai ương—hoặc lạc mất, hoặc đã bị bọn rākṣasa lang thang trong rừng nuốt chửng. Vì trước mắt ta, điềm dữ cứ dồn dập hiện ra không ngừng.

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
meto me
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive) एकवचन; ‘मम’ (to me/of me)
astiis
asti:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vīraO hero
vīra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
sarvathācertainly; in every way
sarvathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsarvathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in every way)
janaka-ātmajāJanaka's daughter (Sita)
janaka-ātmajā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjanaka (प्रातिपदिक) + ātmajā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (जनकस्य आत्मजा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vinaṣṭālost
vinaṣṭā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvinaṣṭa (प्रातिपदिक; vi-√naś-क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (lost/destroyed)
bhakṣitāeaten
bhakṣitā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhakṣita (प्रातिपदिक; √bhakṣ-क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (eaten)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि (also/even)
rākṣasaiḥby demons
rākṣasaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
vana-cāribhiḥby forest-roamers
vana-cāribhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक) + cārin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वने चरन्ति ये); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
aśubhāniinauspicious signs
aśubhāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अशुभानि (nimitta/omens)’
evaonly
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (only/indeed)
bhūyiṣṭhammostly; in great measure
bhūyiṣṭham:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootbhūyiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः (mostly/very much)
yathāas
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकार (as/just as)
prādurbhavantiappear; manifest
prādurbhavanti:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootprādur-√bhū (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; अर्थः—प्रकटं भवन्ति (manifest)
mefor me
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; ‘मम’ (for me/of me)

O heroic Lakshmana I see many inauspicious omens. I think Sita might have been lost or eaten away by the demons of the forest. There is no doubt about it.

R
Rama
L
Lakshmana
S
Sita (Janakatmaja)
J
Janaka
R
Rakshasas
F
forest (Aranya)

FAQs

Dharma under crisis: when danger is suspected, one must respond with urgency and truthful assessment, not denial—protective action follows clear recognition.

Seeing omens and Sītā’s absence, Rāma voices a grim suspicion that rākṣasas have harmed or taken her.

Rāma’s truth-orientation (satya-bhāva) even when painful—he confronts the worst possibility to drive decisive action.